Tramp: İranın Nüvə Təhdidini Bir Gecədə Aradan Qaldırdım

Trampdan İranın nüvə proqramı ilə bağlı iddia

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın nüvə proqramı ilə bağlı diqqətçəkən açıqlama verib.

Tramp sosial şəbəkədəki paylaşımında İranın nüvə təhdidinin aradan qaldırılması üçün 4–6 həftə lazım olacağını dəfələrlə söylədiyini, lakin bunun “bir gecədə” həyata keçirildiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, bundan sonrakı mərhələnin məqsədi yaranmış vəziyyətin dəyişməsinə imkan verməməkdir.

ABŞ prezidentinin açıqlaması Vaşinqtonla Tehran arasında hərbi və diplomatik gərginliyin davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir.

Tramp bundan əvvəl də ABŞ-ın hərbi əməliyyatlarının İranın nüvə imkanlarına ciddi zərbə vurduğunu bildirmişdi. Bununla belə, İran nüvə proqramının dinc məqsədlər daşıdığını bildirir və nüvə silahı hazırlamaq niyyətində olması barədə ittihamları rədd edir.

“Qalan vaxt bunun belə qalmasını təmin etmək üçündür”

Tramp son paylaşımında əsas diqqəti İranın nüvə imkanlarının gələcəkdə yenidən bərpa edilməsinin qarşısının alınmasına yönəldib.

ABŞ prezidenti daha əvvəl verdiyi müsahibələrdə də İranın nüvə silahı əldə etməyə yaxın olduğunu iddia edib. Sentyabrın əvvəlində o, Tehranın nüvə silahı əldə etməsinə bir neçə həftə qaldığını söyləmişdi. Bu, Trampın qiymətləndirməsidir və İran tərəfi nüvə silahı hazırladığı barədə iddiaları qəbul etmir.

“Flydubai” hadisəsində İran bağlantısı araşdırılır

Tramp Ağ Evin Cənub Çəmənliyində jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən Dubaydan Təl-Əvivə uçan “Flydubai” təyyarəsində baş verən insidentə də toxunub.

Hadisə zamanı ikinci pilotun kapitana hücum etdiyi və təyyarəni qəzaya uğratmağa cəhd göstərdiyi bildirilir. Təyyarədə olan şəxslərin müdaxiləsindən sonra ikinci pilot zərərsizləşdirilib və hava gəmisi Səudiyyə Ərəbistanına təcili eniş edib. Hadisənin motivləri üzrə araşdırma davam edir.

Jurnalist Trampdan ikinci pilotun İranla əlaqəsinin olub-olmadığını soruşub. ABŞ prezidenti məsələ üzərində işlədiklərini deyib və eşitdiyi məlumatlara əsasən belə bir əlaqənin mümkün olduğunu irəli sürüb.

İranla əlaqəyə dair sübut hələ açıqlanmayıb

Trampın sözlərinə baxmayaraq, ikinci pilotun İran hökuməti və ya SEPAH-la əlaqəsinin olduğunu təsdiqləyən sübut hazırda ictimaiyyətə təqdim edilməyib.

İstintaqın əsas suallarından biri məhz ikinci pilotun motividir. “Röyters” hadisənin səbəbinin hələ müəyyən edilmədiyini bildirir. Terror motivi ilə yanaşı digər ehtimalların da araşdırılması davam edir.

ABŞ prezidenti isə İranın hadisəyə bağlı olduğu müəyyən ediləcəyi təqdirdə Tehrana qarşı çox sərt cavab veriləcəyini bildirib.

Beləliklə, Trampın İran bağlantısı barədə fikirləri hazırda istintaqla təsdiqlənmiş nəticə deyil, ABŞ prezidentinin ilkin məlumatlara əsaslanan açıqlamasıdır.

İkinci pilotun mümkün radikallaşması araşdırılır

İsrail rəsmiləri də insidentin terror motivli ola biləcəyi ehtimalını gündəmə gətiriblər.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ikinci pilotun radikallaşdığını bildirib. Lakin İranla birbaşa əlaqənin olub-olmadığının müəyyənləşdirilməsi üçün araşdırmalar davam edir.

Hadisə ilə bağlı Səudiyyə Ərəbistanı, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və digər ölkələrin aidiyyəti qurumları araşdırma aparırlar. “Flydubai” isə istintaq fonunda İsrail istiqamətində uçuşlarını dayandırıb.

Təyyarə Səudiyyə Ərəbistanına endirilib

Hadisə “Flydubai” şirkətinin Dubaydan Təl-Əvivə uçan təyyarəsində baş verib.

Məlumatlara görə, ikinci pilot uçuş zamanı kapitana hücum edib. Bundan sonra təyyarə sürətlə hündürlük itirib. Sərnişinlər və ekipaj üzvləri ikinci pilotu zərərsizləşdirə biliblər və hava gəmisi sonradan Səudiyyə Ərəbistanına təhlükəsiz şəkildə endirilib.

Hadisə beynəlxalq aviasiyada ekipaj üzvlərindən qaynaqlanan təhlükələrin qarşısının alınması və pilotların təhlükəsizlik yoxlamalarının gücləndirilməsi məsələsini də yenidən gündəmə gətirib.

ABŞ Polşada hərbi baza məsələsini müzakirə edir

Tramp açıqlamalarında ABŞ-ın Polşada daimi hərbi baza yaratması məsələsinə də toxunub.

ABŞ prezidenti sentyabrın 17-də Polşada Amerika Ordusunun bazasının yaradılması istiqamətində “böyük irəliləyiş” əldə olunduğunu açıqlamışdı. O, Polşa Prezidenti Karol Navrotskinin bu istiqamətdəki mövqeyini xüsusi qeyd etmişdi.

Trampın sözlərinə görə, razılaşma əldə edilərsə, bazanın yerləşəcəyi ərazi ayrıca açıqlanacaq.

İran, aviasiya təhlükəsizliyi və Polşa gündəmdə

Trampın son açıqlamaları ABŞ administrasiyasının eyni vaxtda bir neçə təhlükəsizlik məsələsinə diqqət ayırdığını göstərir.

İranın nüvə proqramı ilə bağlı Tramp Vaşinqtonun hərbi əməliyyatlarının məqsədinə çatdığını iddia edir. “Flydubai” insidenti üzrə isə İran bağlantısı ehtimalını səsləndirsə də, araşdırma hələ yekunlaşmayıb və belə əlaqəni təsdiqləyən nəticə açıqlanmayıb.

Polşa məsələsində isə Vaşinqton və Varşava mümkün ABŞ hərbi bazasının yaradılması istiqamətində danışıqları davam etdirirlər.