Tehran: ABŞ ilə nüvə danışıqları aparılmır
İranın yüksək vəzifəli rəsmisi ölkəsinin nüvə proqramı ilə bağlı ABŞ ilə hazırda hər hansı danışıqlar aparmadığını bildirib.
Rəsmi “Reuters” agentliyinə açıqlamasında Tehran və Vaşinqton arasında nüvə proqramı üzrə danışıqların mövcud olmadığını vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, mümkün müzakirələrin başlanması üçün ilk növbədə ABŞ İranın irəli sürdüyü şərtləri qəbul etməlidir.
Tehranın mövqeyində əsas məsələlərdən biri İranın uranı zənginləşdirmək hüququnun tanınmasıdır.
“Zənginləşdirmə hüququ qırmızı xətdir”
Adı açıqlanmayan yüksək vəzifəli İran rəsmisi ABŞ-nin İranın uranı zənginləşdirmək hüququnu tanımasının Tehran üçün “qırmızı xətt” olduğunu bildirib.
Onun sözlərinə görə, Vaşinqton bu məsələdə İranın mövqeyini qəbul etmədən nüvə proqramı ətrafında mümkün danışıqların aparılması mümkün deyil.
Rəsmi vurğulayıb ki, ABŞ ilk növbədə İranın şərtlərini yerinə yetirməli, yalnız bundan sonra nüvə məsələsinin müzakirəsi gündəmə gətirilə bilər.
Beləliklə, Tehran uranın zənginləşdirilməsi məsələsini mümkün diplomatik prosesin əsas şərtlərindən biri kimi təqdim edir.
ABŞ vitse-prezidentinin açıqlamasına münasibət
İran rəsmisi ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vensin İranın nüvə proqramı ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlərə də münasibət bildirib.
Onun sözlərinə görə, Vensin açıqlamaları ABŞ tərəfinin “fikirlərini və tələblərini” əks etdirir.
İran rəsmisi bununla Vaşinqtondan səslənən mövqelərin Tehran tərəfindən razılaşdırılmış danışıqlar çərçivəsi və ya qarşılıqlı anlaşma kimi qəbul edilmədiyini göstərib.
Açıqlamada İranın nüvə proqramı ilə bağlı mövqeyində dəyişiklik olduğuna dair hər hansı məlumat verilməyib.
Tehran daha əvvəl 7 günlük təşəbbüs göndərmişdi
İran rəsmisinin hazırda nüvə danışıqlarının aparılmadığını bildirməsi Tehranın daha əvvəl ABŞ-yə vasitəçilər üzərindən göndərdiyi təşəbbüs fonunda diqqət çəkir.
İran xarici işlər nazirinin hüquqi və beynəlxalq məsələlər üzrə müavini Kazım Qəribabadi ötən şənbə günü Tehranın Vaşinqtona vasitəçilər vasitəsilə yeddi günlük danışıqlar təşəbbüsü göndərdiyini açıqlamışdı.
Qəribabadinin sözlərinə görə, ABŞ tərəfi həmin təkliflə bağlı öz mövqelərini və qeydlərini İrana çatdırıb.
ABŞ-nin qeydləri Tehrana təqdim olunub
Qəribabadi bildirmişdi ki, İranın təqdim etdiyi təşəbbüsə Vaşinqton tərəfindən münasibət bildirilib.
Lakin bu təmasların hazırda rəsmi nüvə danışıqları mərhələsinə keçdiyi barədə məlumat verilməyib.
Yüksək vəzifəli İran rəsmisinin son açıqlaması da məhz bu məqamı önə çıxarır: Tehranla Vaşinqton arasında müəyyən təklif və mövqelərin vasitəçilər üzərindən ötürülməsi baş versə də, İran tərəfi bunu nüvə proqramı üzrə danışıqlar kimi qiymətləndirmir.
Tehran şərtlərinin qəbul edilməsini istəyir
İran tərəfinin açıqlamasına əsasən, mümkün diplomatik prosesin başlanması üçün Vaşinqtonun ilk addımı atması tələb olunur.
Bu addımın əsas hissəsini İranın uranı zənginləşdirmək hüququnun tanınması təşkil edir.
Tehran bu məsələni güzəşt predmeti deyil, “qırmızı xətt” kimi təqdim edir.
İran rəsmisinin sözlərinə görə, yalnız ABŞ Tehranın şərtlərini təmin etdikdən sonra nüvə proqramının müzakirəsi mümkün ola bilər.
Vasitəçilər var, amma danışıqlar yoxdur
Son açıqlamalar Tehran-Vaşinqton xəttində bir-birindən fərqləndirilən iki diplomatik mərhələnin olduğunu göstərir.
Bir tərəfdən, İran vasitəçilər üzərindən ABŞ-yə yeddi günlük danışıqlar təşəbbüsü təqdim edib və Vaşinqtonun bu təklifə dair mövqeləri Tehrana çatdırılıb.
Digər tərəfdən isə İranın yüksək vəzifəli rəsmisi bu təmasların iki ölkə arasında nüvə proqramı üzrə danışıqların başladığı anlamına gəlmədiyini açıq şəkildə bildirib.
Tehranın mövqeyinə görə, mümkün nüvə müzakirələrinin əsas şərti ABŞ-nin İranın zənginləşdirmə hüququnu tanımasıdır. İran tərəfi bu məsələnin onun üçün dəyişməz “qırmızı xətt” olduğunu vurğulayır.
Beləliklə, tərəflər arasında vasitəçilər üzərindən fikir və təklif mübadiləsi davam etsə də, İran rəsmisinin açıqlamasına əsasən, Tehran və Vaşinqton arasında nüvə proqramı ilə bağlı hazırda birbaşa danışıqlar aparılmır.
