Tehran Vaşinqtonu ittiham etdi
İran Xarici İşlər Nazirliyi cümə axşamı ABŞ-ın İranla digər ölkələr arasında ticarət mübadiləsinə və hava nəqliyyatına mane olmağa yönəldiyini bildirdiyi tədbirləri pisləyib.
Nazirliyin açıqlamasında Vaşinqtonun tətbiq etdiyi tədbirlərin beynəlxalq münasibətlərə mənfi təsir göstərdiyi iddia olunub.
Tehranın mövqeyinə görə, bu addımlar yalnız Birləşmiş Millətlər Təşkilatının prinsipləri ilə ziddiyyət təşkil etmir, eyni zamanda İranın digər dövlətlərlə münasibətlərinə zərər vurmağa yönəlmiş siyasətin tərkib hissəsidir.
İran tərəfi ABŞ-ın niyyətinə dair bu qiymətləndirməni öz rəsmi mövqeyi kimi təqdim edib.
İran-İraq uçuşları diqqət mərkəzindədir
İran Xarici İşlər Nazirliyi xüsusilə İran və İraq arasında mülki aviasiya əlaqələrinə tətbiq olunan məhdudiyyətlərə etiraz edib.
Tehran hesab edir ki, iki ölkə arasında mülki hava nəqliyyatının məhdudlaşdırılması həm İranın, həm də İraqın maraqlarına ziddir.
Nazirliyin açıqlamasında İran-İraq münasibətlərinin ənənəvi dövlətlərarası əlaqələrdən daha geniş olduğu vurğulanıb.
Tehranın fikrincə, iki qonşu ölkə arasında münasibətlər yalnız siyasi və iqtisadi əməkdaşlıqla məhdudlaşmır. Xalqlar arasında əlaqələr, qarşılıqlı səfərlər, ticarət və ortaq maraqlar bu münasibətlərin mühüm hissəsini təşkil edir.
Bu səbəbdən İran hökuməti hava nəqliyyatına tətbiq edilən məhdudiyyətlərin birbaşa olaraq insanlar və iqtisadi əlaqələr üzərində də təsir yaratdığını bildirir.
Müxbirdən qarşılıqlı addım mesajı
Məsələ ilə bağlı İranın ali rəhbərinin müşaviri və köməkçisi Məhəmməd Müxbir də sərt açıqlama verib.
Müxbir İran hava yollarının uçuşlarını dayandıran ölkələrə qarşı cavab tədbirlərinin mümkün ola biləcəyinə işarə edib.
O bildirib ki, İran aviasiyasına qarşı məhdudiyyətlərin davam etməsi bütövlükdə regiondakı hava nəqliyyatına təsir göstərə bilər.
“Ya hamı üçün açıq olacaq, ya heç kim üçün”
Müxbir sosial şəbəkədəki paylaşımında mövqeyini olduqca sərt ifadələrlə açıqlayıb.
İran rəsmisinin sözlərinə görə, regionun hava məkanı və aviasiya imkanları ayrı-seçkilik əsasında fəaliyyət göstərməməlidir.
O, “Regionda hava nəqliyyatı ya hamı üçün əlçatan olacaq, ya da heç kim üçün” mövqeyini ifadə edib.
Müxbir daha sonra bildirib ki, İranın uçuşlar həyata keçirməsinə və hava limanı xidmətlərindən istifadə etməsinə imkan verilməzsə, digər regional ölkələrin də eyni imkanlardan istifadəsi məsələsi gündəmə gələ bilər.
İran rəsmisi bunun hansı konkret tədbirlər vasitəsilə həyata keçirilə biləcəyini açıqlamayıb. Buna görə onun sözləri hazırda elan edilmiş konkret qərardan daha çox mümkün qarşılıqlı tədbirlər barədə siyasi xəbərdarlıq xarakteri daşıyır.
Aviasiya məhdudiyyətləri gərginliyi artırır
Son hadisələr İranın bir sıra ölkələrlə hava əlaqələrinin pozulması fonunda baş verir.
Tehran yaranmış vəziyyətə görə ABŞ-ın tətbiq etdiyi tədbirləri məsul tutur və Vaşinqtonun İranın beynəlxalq ticarət və nəqliyyat imkanlarını məhdudlaşdırmağa çalışdığını bildirir.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin mövqeyinə əsasən, hava nəqliyyatı məsələsi artıq yalnız aviasiya şirkətlərinin fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır və dövlətlərarası münasibətlərə də təsir göstərir.
Xüsusilə İraqla uçuşların məhdudlaşdırılması Tehran tərəfindən iki ölkə arasındakı geniş iqtisadi və ictimai əlaqələr baxımından qəbuledilməz hesab olunur.
Tehran cavab imkanlarını gündəmdə saxlayır
Məhəmməd Müxbirin açıqlaması isə İranın yalnız diplomatik etirazla kifayətlənməyə biləcəyinə dair mesaj kimi diqqət çəkir.
Bununla belə, Tehran hələlik hansı ölkələrə qarşı, hansı hüquqi mexanizmlə və hansı konkret aviasiya tədbirlərinin görülə biləcəyini açıqlamayıb.
Bu səbəbdən İran rəsmisinin bəyanatını regionda hava nəqliyyatının faktiki olaraq məhdudlaşdırılması barədə qərar kimi deyil, məhdudiyyətlərin davam edəcəyi təqdirdə qarşılıqlı tədbirlərin mümkünlüyünə dair xəbərdarlıq kimi qiymətləndirmək lazımdır.
ABŞ-İran qarşıdurmasında yeni gərginlik
İran Xarici İşlər Nazirliyinin bəyanatı göstərir ki, Tehran Vaşinqtonla qarşıdurmanın iqtisadi və siyasi tərəfləri ilə yanaşı, mülki aviasiyaya təsirini də ayrıca gündəmə gətirir.
İran rəsmiləri ölkənin digər dövlətlərlə ticarət və hava nəqliyyatı əlaqələrinə maneələrin yaradılmasını qəbuledilməz hesab etdiklərini bildirirlər.
Məhəmməd Müxbirin sərt xəbərdarlığı isə məsələnin regional ölçü ala biləcəyinə dair Tehranın mövqeyini ortaya qoyur.
Hazırda əsas sual İran hava yollarına tətbiq edilən məhdudiyyətlərin davam edib-etməyəcəyi və Tehranın buna cavab olaraq konkret tədbirlərə əl atıb-atmayacağıdır.
İran tərəfinin açıqlamalarına əsasən, məhdudiyyətlər aradan qaldırılmasa, Tehran qarşılıqlı tədbirlər məsələsini gündəmdə saxlamaqda qərarlıdır.
