Səudiyyə Ərəbistanının 83 Milyardlıq Müdafiəsi Ənsarullah Qarşısında Aciz Qalır

Səudiyyə Ərəbistanının milyardlarla dollarlıq müdafiə sistemi sınaq qarşısındadır

ABŞ-nin CNN televiziya kanalının təhlilinə görə, Səudiyyə Ərəbistanının böyük hərbi büdcəsi və müasir silah sistemləri ölkənin strateji infrastrukturunu bütün hava hücumlarından qorumağa kifayət etmir.

Stokholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun məlumatlarına əsasən, Səudiyyə Ərəbistanı ötən il müdafiə sahəsinə 83 milyard dollar vəsait xərcləyib.

Krallığın silahlı qüvvələrinin arsenalında ABŞ istehsalı olan müasir hava hücumundan müdafiə sistemləri, döyüş təyyarələri və Avropa ölkələrindən alınmış qabaqcıl silahlar mövcuddur.

Buna baxmayaraq, Yəməndən həyata keçirilən raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumları ölkənin təhlükəsizlik sistemindəki çətinlikləri yenidən gündəmə gətirib.

Müasir silahlar bütün təhlükələri aradan qaldırmır

Səudiyyə Ərəbistanı hava hücumlarından müdafiə üçün ABŞ istehsalı olan “Patriot” və THAAD sistemlərindən istifadə edir.

Bu sistemlər müxtəlif növ raket təhlükələrinin aşkarlanması və zərərsizləşdirilməsi məqsədilə hazırlanıb.

Lakin CNN-in təhlilində qeyd olunur ki, heç bir hava hücumundan müdafiə sistemi bütün hücum vasitələrinin qarşısını tamamilə almağa zəmanət verə bilməz.

Xüsusilə fərqli istiqamətlərdən və müxtəlif yüksəkliklərdən həyata keçirilən hücumlar müdafiə sistemlərinin işini çətinləşdirir.

Husilər hücum taktikasını dəyişirlər

CNN-in məlumatına görə, Yəməndəki husilər Səudiyyə Ərəbistanının müdafiə imkanlarını zəiflətmək məqsədilə müxtəlif silah növlərindən eyni vaxtda istifadə etməyə çalışırlar.

Bu taktika ballistik raketlərin, qanadlı raketlərin və uzaqmənzilli pilotsuz uçuş aparatlarının birgə tətbiqinə əsaslanır.

Aşağı hündürlükdə uçan raketlər əlavə təhlükə yaradır

Təhlildə bildirilir ki, aşağı hündürlükdə hərəkət edən qanadlı raketlərin vaxtında aşkarlanması və izlənilməsi daha mürəkkəb ola bilər.

Bu tip hücum vasitələri yer səthinə yaxın uçuş xüsusiyyətlərinə görə bəzi müşahidə sistemləri üçün əlavə çətinlik yaradır.

Husilərin manevr qabiliyyətinə malik olan yeni nəsil ballistik raketlər də təhlükə amilləri arasında göstərilir.

CNN qeyd edir ki, fərqli xüsusiyyətlərə malik hücum vasitələrinin birlikdə tətbiqi müdafiə qüvvələrinin üzərinə əlavə yük qoyur.

“Hatəm-2” və “Fələstin-2” raketləri diqqət mərkəzindədir

ABŞ televiziya kanalının təhlilində husilərin istifadə etdiyi bəzi raket sistemlərinin texniki xüsusiyyətlərinə də toxunulur.

Məlumata görə, “Hatəm-2” və “Fələstin-2” raketləri İran istehsalı olan müəyyən silah sistemləri ilə oxşarlıq daşıyır.

İran silahları ilə oxşarlıq

CNN-in təhlilində bu raketlərin İranın hərbi texnologiyaları ilə bənzər cəhətlərinin olduğu qeyd edilir.

Lakin həmin oxşarlıqların konkret hansı texniki göstəricilərə əsaslandığı barədə təqdim edilən məlumatda geniş izahat verilmir.

Təhlilin əsas nəticələrindən biri odur ki, müasir hava hücumundan müdafiə sistemlərinin mövcudluğu hücumların hamısının qarşısının alınacağı anlamına gəlmir.

Bu vəziyyət Səudiyyə Ərəbistanının böyük hərbi xərclərinə baxmayaraq, raket və pilotsuz uçuş aparatı təhlükələri ilə üzləşməsini izah edən amillərdən biri kimi göstərilir.

Neft obyektləri və hava limanları təhlükə altındadır

Səudiyyə Ərəbistanının qarşılaşdığı təhlükələr yalnız hərbi obyektlərlə məhdudlaşmır.

CNN-in təhlilində ölkənin hava limanları, neft emalı zavodları və boru kəmərlərinin mümkün hücumlar baxımından həssas infrastruktur olduğu vurğulanır.

Enerji infrastrukturu iqtisadiyyat üçün həyati əhəmiyyət daşıyır

Səudiyyə Ərəbistanı dünyanın mühüm neft istehsalçılarından və ixracatçılarından biridir.

Bu səbəbdən enerji obyektlərinin təhlükəsizliyi ölkənin iqtisadi sabitliyi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Neft emalı müəssisələrinə və nəqliyyat infrastrukturuna yönəlmiş hücumlar təkcə fiziki dağıntılarla deyil, istehsal və daşınma proseslərində mümkün fasilələrlə də nəticələnə bilər.

Təhlildə strateji obyektlərin mühafizəsinin Ər-Riyad üçün əsas təhlükəsizlik vəzifələrindən biri olaraq qaldığı bildirilir.

Məhəmməd bin Salmanın iqtisadi planları risklə üzləşir

CNN-in təhlilində Yəməndən həyata keçirilən hücumların Səudiyyə Ərəbistanının iqtisadi inkişaf strategiyasına mümkün təsirlərinə də diqqət yetirilir.

Vəliəhd şahzadə Məhəmməd bin Salman ölkəni beynəlxalq sərmayə, texnologiya və turizm mərkəzinə çevirməyi qarşıya məqsəd qoyub.

Lakin strateji obyektlərə qarşı davam edən təhlükələr bu planların həyata keçirilməsi üçün əlavə çətinliklər yarada bilər.

Məlumat mərkəzləri və su təchizatı müəssisələri də həssasdır

Təhlildə hava limanları və neft obyektləri ilə yanaşı, məlumat mərkəzləri və dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması müəssisələri də mühüm infrastruktur kimi göstərilir.

Səudiyyə Ərəbistanında duzsuzlaşdırma müəssisələri əhalinin su təchizatında mühüm rol oynayır.

Məlumat mərkəzləri isə ölkənin rəqəmsal iqtisadiyyatının və texnoloji inkişafının əsas hissələrindən biridir.

Bu obyektlərin fəaliyyətində mümkün fasilələr iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinə təsir göstərə bilər.

CNN-in qiymətləndirməsinə görə, belə təhlükələr Səudiyyə Ərəbistanının xarici sərmayələri cəlb etmək və iqtisadiyyatını şaxələndirmək məqsədləri baxımından da əhəmiyyətlidir.

Ər-Riyad hərbi cavabla diplomatiya arasında seçim etməlidir

ABŞ mətbuatının təhlilində Səudiyyə Ərəbistanı rəhbərliyinin qarşısında mürəkkəb siyasi və hərbi seçimlərin dayandığı bildirilir.

Ər-Riyad bir tərəfdən husilərin hücumlarına qarşı hərbi tədbirləri gücləndirə, digər tərəfdən isə gərginliyi azaltmaq üçün diplomatik danışıqlara üstünlük verə bilər.

Hərbi əməliyyatların genişlənməsi yeni hücumlara səbəb ola bilər

CNN-in təhlilinə əsasən, Yəmənə qarşı hava hücumlarının intensivləşdirilməsi Səudiyyə Ərəbistanına yönəlmiş yeni raket zərbələrinə səbəb ola bilər.

Bu isə qarşılıqlı hücumların davam etməsi və təhlükəsizlik vəziyyətinin daha da mürəkkəbləşməsi riskini artırır.

Digər tərəfdən, mülki şəxslərin həlak olduğu hücumlardan sonra diplomatik razılaşmaya getmək Səudiyyə rəhbərliyi üçün siyasi baxımdan çətin qərar ola bilər.

Təhlildə hər iki istiqamətin müəyyən risklər daşıdığı vurğulanır.

Səudiyyə Ərəbistanı regional müttəfiqlərindən dəstək istəyir

Hava hücumundan müdafiə imkanlarını gücləndirmək istəyən Səudiyyə Ərəbistanı regional tərəfdaşlarla hərbi əməkdaşlığı da genişləndirməyə çalışır.

CNN-in məlumatına görə, bu istiqamətdə Türkiyə və Pakistanla aparılan müzakirələr xüsusi yer tutur.

Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı müdafiə əməkdaşlığını müzakirə edib

Oktyabrın 5-də Ər-Riyadda Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı nümayəndələrinin iştirakı ilə müdafiə sahəsində əməkdaşlığa həsr olunmuş görüş keçirildiyi bildirilir.

Təhlildə bu görüş Səudiyyə Ərəbistanının təhlükəsizlik sahəsində əlavə regional dəstək axtarışının bir hissəsi kimi qiymətləndirilir.

Həmçinin Pakistanın krallığın müdafiəsinə dəstək məqsədilə minlərlə hərbçi göndərdiyi qeyd olunur.

Misirin də müvafiq müraciət ediləcəyi təqdirdə Səudiyyə Ərəbistanına yardım göstərməyə hazır olduğunu bildirdiyi vurğulanır.

Böyük hərbi büdcə təhlükəsizliyə tam zəmanət vermir

CNN-in təhlili Səudiyyə Ərəbistanının hərbi xərcləri ilə ölkənin strateji obyektlərinin faktiki müdafiəsi arasındakı çətinliklərə diqqət çəkir.

Krallığın 83 milyard dollarlıq müdafiə xərcləri, qabaqcıl raketdən müdafiə sistemləri və müasir döyüş təyyarələri geniş hərbi imkanlar yaratsa da, müxtəlif vasitələrlə həyata keçirilən hücumların tam qarşısını almaq mümkün olmur.

Əsas məsələ hücumların qarşısını almaqla yanaşı, gərginliyi azaltmaqdır

Təhlildə Səudiyyə Ərəbistanının qarşısında həm hərbi, həm də diplomatik vəzifələrin dayandığı vurğulanır.

Bir tərəfdən hava limanlarının, enerji obyektlərinin və digər mühüm infrastrukturun qorunması tələb olunur.

Digər tərəfdən isə Yəmənlə hərbi qarşıdurmanın genişlənməsi yeni təhlükəsizlik problemləri yarada bilər.

ABŞ mətbuatının qiymətləndirməsinə görə, son hücumlar Səudiyyə Ərəbistanının hava hücumundan müdafiə imkanlarının məhdudiyyətlərini üzə çıxarıb və Ər-Riyadın gələcək təhlükəsizlik siyasəti ilə bağlı çətin qərarlar qəbul etməsini zəruri edib.