Qalibaf: Hərbi və diplomatik mübarizə paralel aparılmalıdır
İran İslam Şurası Məclisinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkəsinin hərbi mübarizə ilə diplomatik danışıqları bir-birinə zidd istiqamətlər hesab etmədiyini bildirib.
Qalibaf bazar günü verdiyi açıqlamada mövcud şəraitdə həm hərbi, həm də diplomatik istiqamətdə fəaliyyət göstərilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Tehran danışıqların aparılmasını hərbi mübarizənin dayandırılması kimi qiymətləndirmir.
İran parlamentinin sədri bildirib ki, hər iki istiqamətdə qərarlar rasional yanaşma və qətiyyət əsasında qəbul edilməlidir.
“Qətiyyət və ağılla mübarizə aparmalı, uyğun zamanda isə eyni qətiyyət və ağılla danışıqlar aparmalıyıq”, – deyə Qalibaf bildirib.
Onun açıqlamalarından görünür ki, Tehran mövcud gərginlik fonunda diplomatik kanalları tamamilə bağlamaq niyyətində olmadığını, lakin danışıqlar üçün öz şərtlərinin nəzərə alınmasını tələb etdiyini bildirir.
Hörmüz boğazı üçün şərt irəli sürüldü
Qalibafın çıxışında ən diqqətçəkən məqamlardan biri Hörmüz boğazı ilə bağlı olub. İran parlamentinin sədri boğazın açılması məsələsini Tehranın irəli sürdüyü şərtlərin yerinə yetirilməsi ilə əlaqələndirib.
Onun sözlərinə görə, İran öz tələblərini vasitəçilər üzərindən qarşı tərəfə aydın şəkildə çatdırıb.
“Əvvəlki şərtlərə qayıdış yoxdur”
Qalibaf Vaşinqtonun Tehrana diktə xarakterli şərtlər qəbul etdirməsinin mümkün olmadığını söyləyib.
İran parlamentinin sədri bildirib ki, əvvəl mövcud olmuş danışıqlar şərtlərinə avtomatik qayıdış nəzərdə tutulmur. Onun açıqlamasına əsasən, Tehran Hörmüz boğazının açılması üçün də bir sıra tələblərin qarşılanmasını istəyir.
Qalibaf İranın şərtlərinin yerinə yetirilməsini, ölkəsinin hüquqlarının tanınmasını və Vaşinqtonun üzərinə götürdüyü öhdəliklərə əməl etməsini əsas tələblər kimi göstərib.
Beləliklə, İran tərəfi Hörmüz boğazı məsələsini daha geniş siyasi və diplomatik danışıqların bir hissəsi kimi təqdim edir.
Tehran Vaşinqtonun diktəsini qəbul etmədiyini bildirir
Qalibafın açıqlamalarında ABŞ-la mümkün danışıqların hansı prinsiplər əsasında aparılması məsələsinə də toxunulub.
İran parlamentinin sədri Tehranın mövqeyinin vasitəçilər vasitəsilə qarşı tərəfə çatdırıldığını deyib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton İranın birtərəfli tələblər və diktə əsasında danışıqlar aparmayacağı barədə məlumatlıdır.
Qalibafın bəyanatına görə, danışıqların bərpası üçün İranın irəli sürdüyü tələblər nəzərə alınmalı və tərəflərin öhdəlikləri qarşılıqlı şəkildə yerinə yetirilməlidir.
Bu açıqlama Tehranın diplomatik danışıqların mümkünlüyünü tam istisna etmədiyini, lakin prosesin əvvəlki şərtlərlə davam etdirilməsinə qarşı çıxdığını göstərir.
Hərbi təzyiq və diplomatiya birlikdə davam edə bilər
Qalibaf çıxışında müharibə ilə danışıqlar arasında seçim edilməli olduğu yanaşmasını qəbul etmədiyini bildirib.
Onun fikrincə, İran eyni zamanda həm hərbi istiqamətdə fəaliyyət göstərə, həm də uyğun şərait yarandıqda danışıqlar masasında iştirak edə bilər.
Bu yanaşma Qalibaf tərəfindən Tehranın mövcud regional böhrana qarşı strategiyasının iki paralel istiqaməti kimi təqdim olunub.
Qalibaf Qərbi Asiyada yeni nizamdan danışdı
İran parlamentinin sədri çıxışında Qərbi Asiyadakı siyasi və təhlükəsizlik vəziyyətinə də toxunub.
Qalibaf ABŞ-ın bölgədəki əvvəlki nizamının artıq dağıldığını iddia edib. Bu, İran rəsmisinin regional proseslərə dair siyasi qiymətləndirməsidir.
Onun fikrincə, region ölkələri gələcək təhlükəsizlik və siyasi sistemini xarici qüvvələrin diktəsi ilə deyil, bölgə xalqlarının iradəsinə əsaslanaraq formalaşdırmalıdır.
“Gələcək ağılla və cəsarətlə qurulacaq”
Qalibaf çıxışının sonunda İranın gələcək siyasəti ilə bağlı mövqeyini də açıqlayıb.
O bildirib ki, gələcəyin yolu güzəşt əldə etmək üçün yalvarmaqla deyil, rasional yanaşma, cəsarət və mübarizə ilə müəyyənləşdirilməlidir.
Beləliklə, İran parlamentinin sədri bir tərəfdən danışıqlar imkanını açıq saxlayıb, digər tərəfdən isə Tehranın öz tələblərindən geri çəkilməyəcəyi mesajını verib.
Qalibafın bəyanatında Hörmüz boğazının açılması da birbaşa bu tələblərlə əlaqələndirilib. Onun sözlərinə görə, İranın şərtləri yerinə yetirilmədən, hüquqları tanınmadan və Vaşinqton üzərinə götürdüyü öhdəliklərə əməl etmədən əvvəlki danışıqlar çərçivəsinə qayıdış olmayacaq.
