Qətər Baş nazirinin Tehran səfəri gözlənilir
Diplomatik mənbənin məlumatına görə, Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman Əl Saninin yaxın zamanda İranın paytaxtı Tehrana səfəri planlaşdırılır.
Gözlənilən səfər regionda hərbi və siyasi gərginliyin yüksək olaraq qaldığı, İranla müharibənin tam dayandırılması üçün yekun razılaşmanın əldə edilmədiyi bir vaxtda baş tutacaq.
Məlumata əsasən, Qətər rəsmisinin Tehrandakı danışıqlarında müharibənin dayandırılması istiqamətində aparılan vasitəçilik səylərinin əsas müzakirə mövzularından biri olacağı gözlənilir.
Müharibənin dayandırılması üçün diplomatik təmaslar artır
İranla bağlı müharibə fevralın sonunda başlayıb. İyun ayında tərəflər arasında anlaşma memorandumu imzalansa da, bu sənəd qarşıdurmanın tam və davamlı şəkildə dayandırılmasına gətirib çıxarmayıb.
Hazırda region ölkələri müharibənin sona çatdırılması və daha geniş hərbi qarşıdurmanın qarşısının alınması üçün diplomatik kanalları fəallaşdırmağa çalışırlar.
Bu prosesdə Qətər və Pakistanın xüsusi vasitəçilik fəaliyyəti apardığı bildirilir. Doha və İslamabadın məqsədi Tehranla Vaşinqton arasında tərəflərin qəbul edə biləcəyi yekun razılaşmanın əldə olunmasına şərait yaratmaqdır.
Qətər və Pakistan vasitəçilik edir
Qətərin Baş nazirinin gözlənilən Tehran səfəri də məhz bu diplomatik fəaliyyətin mühüm mərhələlərindən biri kimi qiymətləndirilir.
Doha son illərdə regiondakı müxtəlif böhranlarda tərəflər arasında vasitəçilik və dolayı danışıqların təşkilində fəal iştirak edib. İranla bağlı mövcud gərginlikdə də Qətərin tərəflər arasında siyasi əlaqələrin saxlanılmasına çalışdığı bildirilir.
Pakistan da Tehranla Vaşinqton arasındakı fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması istiqamətində diplomatik təşəbbüslərini davam etdirir.
Diqqətlər Hörmüz boğazına yönəlib
Müharibənin dayandırılması ilə yanaşı, regiondakı diplomatik danışıqların ən mühüm mövzularından biri Hörmüz boğazındakı vəziyyətdir.
İran və Oman arasında boğazda gəmiçilik, təhlükəsiz keçid yolları və hərəkət mexanizmləri ilə bağlı aparılan danışıqların artıq irəliləmiş mərhələyə çatdığı bildirilir.
Tehran və Maskat arasında təmaslar regionun enerji daşımaları və beynəlxalq dəniz ticarəti baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Hörmüz boğazındakı hər hansı uzunmüddətli məhdudiyyət dünya enerji bazarlarına və beynəlxalq yükdaşımaya birbaşa təsir göstərə bilər.
Tehran boğazın açılması üçün şərtini saxlayır
İran tərəfi Omanla gəmiçilik qaydaları barədə razılaşmanın əldə edilməsinin Hörmüz boğazının avtomatik olaraq tam açılması anlamına gəlmədiyini vurğulayır.
Tehranın mövqeyinə əsasən, boğazın açılması üçün Vaşinqton İslamabad anlaşma memorandumunda nəzərdə tutulan öhdəlikləri yerinə yetirməlidir.
Bu səbəbdən Hörmüz məsələsi təkcə İran və Oman arasındakı texniki və təhlükəsizlik danışıqlarından deyil, Tehranla Vaşinqton arasındakı daha geniş siyasi razılaşmadan da asılı vəziyyətdə qalır.
Tehran diplomatik təmasların mərkəzinə çevrilir
Qətər Baş nazirinin gözlənilən səfəri son dövrdə Tehran ətrafında intensivləşən regional diplomatik fəaliyyətin davamı hesab olunur.
Qətər və Pakistan müharibənin dayandırılması üçün vasitəçilik apararkən, Oman Hörmüz boğazındakı gəmiçilik və təhlükəsizlik məsələləri üzrə İranla danışıqları davam etdirir.
Məhəmməd bin Əbdürrəhman Əl Saninin Tehran səfərində aparılacaq danışıqların nəticələri İranla müharibənin dayandırılması istiqamətində növbəti diplomatik mərhələnin formalaşmasına təsir göstərə bilər.
