Pentaqonda İran Müharibəsi Böhranı: Gizli Sənədlər Sızdı

Pentaqonda məxfi məlumat qalmaqalı

ABŞ-də İranla davam edən hərbi qarşıdurmanın ordunun imkanlarına təsiri ilə bağlı məxfi qiymətləndirmələrin mediaya sızması Pentaqonda ciddi narazılıq yaradıb.

“Vaşinqton Post”un yaydığı məlumata görə, ABŞ-nin yüksək rütbəli hərbi rəhbərləri müdafiə naziri Pit Heqsetə İran əleyhinə genişmiqyaslı hərbi əməliyyatların uzun müddət davam etdirilməsinin dayanıqlı olmadığını bildiriblər.

Məxfi qiymətləndirmənin məzmunu ilə tanış olan şəxslərin qəzetə verdiyi məlumata əsasən, bir sıra əməliyyat komandanları İranla qarşıdurmanın uzanmasının ABŞ-nin başqa bölgələrdə yaranacaq təhlükələrə cavab vermək qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə biləcəyini düşünüblər.

Xəbərdarlıqların hətta ABŞ ərazisində meydana çıxa biləcək təhlükələrə cavab imkanlarını da əhatə etdiyi bildirilir.

Komandanlardan Heqsetə ciddi xəbərdarlıq

Məlumata görə, narahatlıqlar avqustun 14-də hazırlanmış müdafiə nazirinin məxfi əmrlər sənədində əksini tapıb.

Qiymətləndirmələrdə ABŞ Quru Qoşunları, Hərbi Dəniz Qüvvələri və Hərbi Hava Qüvvələrinin rəhbərləri ilə yanaşı, Avropa, Asiya və Latın Amerikasındakı əməliyyatlara cavabdeh dördulduzlu generalların mövqelərinin də yer aldığı bildirilir.

Əsas narahatlıq İranla genişmiqyaslı əməliyyatların uzanmasının ABŞ ordusunun şəxsi heyət, silah ehtiyatları və digər bölgələrdəki hərbi öhdəlikləri üzərində yaratdığı yükdür.

“Əməliyyatların uzadılması dayanıqlı deyil”

Məxfi qiymətləndirmənin ən diqqətçəkən hissəsi bəzi hərbi rəhbərlərin İranla bağlı hazırkı əməliyyat tempinin uzun müddət saxlanmasının mümkün olmadığı qənaətinə gəlməsidir.

Məlumata əsasən, komandirlər bu vəziyyətin ABŞ-nin eyni vaxtda başqa hərbi təhlükələrə qarşı hazırlığını zəiflədə biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.

Bu, İranla qarşıdurmanın yalnız Yaxın Şərqdəki qüvvələrə deyil, Vaşinqtonun qlobal hərbi yerləşdirmə sisteminə də təsir göstərməsi ilə bağlı narahatlıqların mövcudluğuna işarə edir.

Bəzi qüvvələr 2027-ci ilədək bölgədə qala bilər

Sızdırıldığı bildirilən 14 avqust tarixli sənəddə Yaxın Şərqdə yerləşdirilmiş bəzi ABŞ qüvvələrinin sentyabradək bölgədə saxlanılması nəzərdə tutulur.

Digər hərbi bölmələrin isə 2027-ci ilədək bölgədə qalmasının planlaşdırıldığı bildirilir.

“Vaşinqton Post”un məlumatına görə, ABŞ-nin Avropa, Sakit okean və Cənub komandanlıqlarının rəhbərləri, eləcə də Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanlığı qüvvələrin yerləşdirmə müddətinin uzadılması ilə bağlı Heqsetin göstərişinə ciddi etiraz ediblər.

Pentaqondan qəzəbli reaksiya

Məxfi məlumatların ictimailəşdirilməsi Pentaqonda sərt reaksiyaya səbəb olub.

ABŞ Müdafiə Nazirliyinin sözçüsü Şon Parnell yayılan məlumatları kəskin tənqid edərək müdafiə nazirinin məxfi əmrlər sənədindəki qiymətləndirmələrin dərc edilməsini cinayət və silahlı qüvvələrə xəyanət kimi qiymətləndirib.

Parnell eyni zamanda yayımlanan məlumatların bir hissəsinin düzgün olmadığını bildirib.

Pentaqon fikir ayrılıqlarını qəbul edir

Bununla yanaşı, Parnell hərbi rəhbərlik daxilində fikir ayrılıqlarının mövcudluğunu qeyri-adi hadisə kimi təqdim etməyib.

Onun sözlərinə görə, Pentaqon hərbi komandanlardan açıq və səmimi məsləhətlər almaq istəyir və müxtəlif mövqelərin səsləndirilməsi normal prosesdir.

Parnell ABŞ qüvvələrinin dünya üzrə hazırlıq vəziyyətinin yaxşı olduğunu müdafiə edərək xəbərin ordunun döyüş hazırlığı ilə bağlı olmadığını bildirib.

O, materialın siyasi motivlərlə hazırlandığını irəli sürərək bunu Trampa qarşı münasibətlə əlaqələndirib.

Sızma milli təhlükəsizlik mübahisəsinə çevrildi

Pentaqonla əlaqəli digər şəxslər də məxfi qiymətləndirmələrin yayımlanmasını tənqid ediblər.

Onların əsas arqumenti ondan ibarətdir ki, hərbi rəhbərlərin ABŞ qüvvələrinin zəif nöqtələri, riskləri və dayanıqsız hesab etdikləri öhdəliklər barədə qiymətləndirmələrinin açıqlanması rəqib dövlətlər üçün faydalı kəşfiyyat məlumatına çevrilə bilər.

ABŞ ordusunun polkovniki Adam Dortuna məlumatların düşmən qüvvələrin istifadə edə biləcəyi zəiflikləri ortaya çıxara biləcəyini bildirib.

“Müstəqil jurnalistika cinayət deyil”

“Vaşinqton Post”un hərbi məsələlər üzrə müxbiri Den Lamot isə qəzetin fəaliyyətini müdafiə edib.

O bildirib ki, müstəqil jurnalistika cinayət deyil və dövlət rəsmilərinin amerikalılar adından, vergi ödəyicilərinin vəsaiti hesabına aparılan müharibə barədə mühüm məlumatları gizlətdiyi şəraitdə ictimai nəzarət xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Beləliklə, məsələ İranla müharibənin ABŞ ordusuna təsiri ilə yanaşı, məxfi hərbi məlumatların ictimai maraq naminə dərc edilib-edilməməsi barədə ayrıca mübahisəyə çevrilib.

İran müharibəsinin ABŞ ordusuna yükü artır

Məlumata görə, ABŞ ilə İran arasındakı hərbi qarşıdurma artıq altıncı ayına daxil olub.

Uzunmüddətli əməliyyatların ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin büdcəsinə ciddi yük yaratdığı, hava hücumundan müdafiə raketləri və uzaqmənzilli dəqiq silah ehtiyatlarına təzyiqi artırdığı bildirilir.

Son dövrdə ABŞ-nin raketdən müdafiə vasitələrinin ehtiyatı və uzunmüddətli müharibənin logistika imkanlarına təsiri Vaşinqtonda daha çox müzakirə olunmağa başlayıb.

İranla müharibənin davamlılığı sual altındadır

Sızdırıldığı bildirilən məxfi qiymətləndirmələrin ən mühüm tərəfi narahatlığın ayrı-ayrı hərbçilərdən deyil, müxtəlif bölgələrdə ABŞ əməliyyatlarına rəhbərlik edən yüksək rütbəli komandanlardan gəldiyinin bildirilməsidir.

Əgər yayılan məlumatlar tam şəkildə doğrudursa, bu, Pentaqon daxilində İranla genişmiqyaslı əməliyyatların uzunmüddətli davam etdirilməsi barədə ciddi fikir ayrılıqlarının mövcudluğunu göstərir.

ABŞ və İran arasında təxminən bir aylıq fasilədən sonra yenidən qarşılıqlı zərbələrin qeydə alındığı bir vaxtda məxfi sənədlərin sızması Vaşinqton üçün həm hərbi, həm də siyasi təzyiqi artırıb.

Müharibənin uzanmasının ABŞ-nin digər bölgələrdəki hərbi imkanlarına nə dərəcədə təsir göstərdiyi isə Pentaqon ətrafındakı mübahisənin əsas sualına çevrilib.