Paşinyan Rusiyanın strateji tərəfdaşlığına sual qoydu
Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ölkəsinin Rusiya ilə münasibətlərinin gələcəyinə dair diqqətçəkən açıqlamalar verib.
İrəvanda keçirdiyi mətbuat konfransında danışan Paşinyan Rusiya hökumətini və Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatını (KTMT) Ermənistan qarşısındakı təhlükəsizlik öhdəliklərini yerinə yetirməməkdə ittiham edib.
Baş nazir Ermənistan hökumətinin 2026–2031-ci illər üçün proqramında Rusiyanın niyə strateji tərəfdaş kimi göstərilmədiyi barədə suala cavab verərkən 2022-ci ilin sentyabrında Azərbaycan-Ermənistan sərhədində baş vermiş silahlı toqquşmaları xatırladıb.
Paşinyan həmin hadisələrdən sonra Rusiya ilə strateji tərəfdaşlıqdan danışmağın mümkünlüyünü şübhə altına alıb.
“Strateji tərəfdaşlıq olduğunu necə deyə bilərik?”
Paşinyanın sözlərinə görə, 2022-ci ilin sentyabrında baş verən hadisələr Ermənistan hakimiyyətinin Rusiya ilə münasibətlərə yanaşmasına ciddi təsir göstərib.
Baş nazir bildirib ki, hökumət proqramında indi Rusiya ilə “strateji tərəfdaşlıq” ifadəsi yazılarsa, dərhal Moskva və KTMT-nin 2022-ci ildə təhlükəsizlik öhdəliklərini niyə yerinə yetirmədiyi barədə sual yaranacaq.
Paşinyan bununla Ermənistanın Moskva ilə münasibətlərində ənənəvi “strateji tərəfdaş” anlayışından uzaqlaşdığını açıq şəkildə nümayiş etdirib.
Yeni hökumət proqramında Rusiya necə təqdim olunur?
Ermənistan hökumətinin 2026–2031-ci illər üçün proqramında Rusiya ilə münasibətlər əvvəlki yanaşmadan fərqli şəkildə təsvir edilir.
Sənəddə Ermənistanın Rusiya ilə münasibətlərini regionda sülhün bərqərar olması nəticəsində yaranmış yeni şərtlər çərçivəsində yenidən formalaşdıracağı qeyd olunur.
Bununla yanaşı, İrəvan Moskva ilə əlaqələri tamamilə dayandırmaq niyyətində olmadığını da göstərir. Proqramda Rusiya ilə qarşılıqlı faydalı və müxtəlif sahələri əhatə edən əməkdaşlıq üzrə dialoqun davam etdirilməsi nəzərdə tutulur.
Beləliklə, Ermənistan hökuməti Rusiya ilə əməkdaşlığı qorumağı planlaşdırsa da, Moskvanın əvvəlki strateji statusunun yeni proqramda xüsusi şəkildə vurğulanmaması diqqət çəkir.
Bakı ilə sülh Rusiya siyasətinə də təsir edir
Paşinyan hökumət proqramını parlamentə təqdim edərkən Ermənistan-Rusiya münasibətlərindəki dəyişikliklərin Azərbaycanla sülh prosesindən sonra meydana çıxan təbii proses olduğunu bildirmişdi.
Ermənistan rəhbərliyinin mövqeyinə görə, Azərbaycanla münasibətlərin normallaşdırılması və regionda yeni təhlükəsizlik şəraitinin yaranması İrəvanın xarici siyasət prioritetlərinə də təsir göstərir.
Bu yanaşma Ermənistanın təhlükəsizlik siyasətində uzun illər Rusiyaya əsaslanan modelin dəyişdirilməsi istiqamətində atılan addımların davamı kimi diqqət çəkir.
İrəvanla Moskva arasında KTMT mübahisəsi
Ermənistan hakimiyyəti son illərdə KTMT-ni dəfələrlə tənqid edib. İrəvanın əsas narazılığı təşkilatın 2022-ci ilin sentyabrında Azərbaycan-Ermənistan sərhədində baş vermiş hərbi toqquşmalar zamanı gözlənilən dəstəyi göstərməməsi ilə bağlıdır.
Paşinyanın son açıqlamasından da görünür ki, həmin hadisələr Ermənistan rəhbərliyinin Rusiya və KTMT ilə münasibətlərə verdiyi siyasi qiymətdə əsas amillərdən biri olaraq qalır.
Moskva isə Ermənistan tərəfinin ittihamları ilə razılaşmır və təhlükəsizlik öhdəliklərinin hüquqi sərhədlərinə dair fərqli mövqe ortaya qoyur.
Moskvanın mövqeyi fərqlidir
Rusiya rəsmiləri dəfələrlə bildiriblər ki, Moskvanın və KTMT-nin təhlükəsizlik öhdəlikləri beynəlxalq səviyyədə Azərbaycan ərazisi kimi tanınan Qarabağa şamil edilməyib.
Rusiya tərəfinin mövqeyinə əsasən, müttəfiqlik çərçivəsində təhlükəsizlik təminatları yalnız Ermənistan Respublikasının beynəlxalq səviyyədə tanınmış ərazisinə aid olub.
Paşinyanın son açıqlamasında isə söhbət konkret olaraq 2022-ci ilin sentyabrında Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədində baş vermiş hadisələrdən gedir. İrəvan həmin hadisələr fonunda müttəfiqlərindən gözlədiyi dəstəyi almadığını bildirir.
Ermənistan-Rusiya münasibətlərində yeni mərhələ
Paşinyanın açıqlaması Ermənistanın xarici və təhlükəsizlik siyasətində son illərdə müşahidə edilən dəyişikliklərin daha açıq ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
İrəvan bir tərəfdən Moskva ilə iqtisadi və digər sahələrdə qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığı davam etdirmək niyyətini bildirir, digər tərəfdən Rusiyanın “strateji tərəfdaş” kimi əvvəlki statusuna münasibətini yenidən nəzərdən keçirir.
2026–2031-ci illər üçün hökumət proqramında seçilən ifadələr də bu dəyişikliklərin artıq rəsmi siyasi sənədlərə təsir etdiyini göstərir.
Paşinyanın mesajına görə, 2022-ci ilin sentyabr hadisələri Ermənistanın Rusiya ilə strateji münasibətlərə baxışında dönüş nöqtəsinə çevrilib.
