Makron G7-ni Təcili Toplayır: Enerji Böhranı Dərinləşir

G7 enerji böhranı üçün toplanacaq

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron sentyabrın 18-də keçirdiyi mətbuat konfransında G7 ölkələrinin yaxın həftələrdə enerji məsələlərinə həsr olunmuş xüsusi toplantısının keçiriləcəyini açıqlayıb.

Makronun sözlərinə görə, toplantının əsas məqsədlərindən biri üzv dövlətlər arasında əməkdaşlığı gücləndirmək, enerji təchizatının təhlükəsizliyini təmin etmək və hazırkı böhranın G7 daxilində əlavə gərginliyə səbəb olmasının qarşısını almaqdır.

Fransa prezidentinin açıqlaması İran müharibəsinin qlobal enerji bazarlarına ciddi təzyiq göstərdiyi bir dövrə təsadüf edir. Son həftələrdə neft tədarükü və əsas dəniz yollarının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb olub.

Strateji ehtiyatlar masaya çıxarılır

Makron G7 toplantısında ən mühüm müzakirə mövzularından birinin ölkələrin strateji enerji ehtiyatları olacağını bildirib.

Onun sözlərinə görə, üzv dövlətlər ehtiyatların səviyyəsi ilə bağlı daha sıx əlaqələndirmə imkanlarını, strateji ehtiyatların mümkün istifadəsini və enerji bazarında bəzi məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması variantlarını nəzərdən keçirəcəklər.

Fransa prezidenti bu cür addımların daha əvvəl də tərəfdaş ölkələrlə və Beynəlxalq Enerji Agentliyi ilə əlaqələndirilmiş şəkildə atıldığını xatırladıb.

İran müharibəsi enerji bazarını silkələyib

G7-nin yeni toplantısının keçirilməsi qərarının arxasında Yaxın Şərqdəki hərbi qarşıdurmanın enerji bazarlarına təsiri dayanır.

Makronun ofisi bildirib ki, Yaxın Şərqdəki müharibənin Fransa vətəndaşlarına birbaşa təsirlərindən biri enerji qiymətlərinin artmasıdır. Paris eyni zamanda Hörmüz boğazının dinc yolla yenidən açılmasına və enerji tədarükünün təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə çalışdığını açıqlayıb.

Sentyabrın 18-də Brent markalı neftin qiyməti bir barel üçün 100 dolların üzərində qalırdı. Regiondakı hərbi qarşıdurma və enerji infrastrukturuna hücumlar təchizatla bağlı qeyri-müəyyənliyi artırıb.

Dizel, qaz və təyyarə yanacağı prioritetdir

Makron Fransa üçün hazırda ən həssas enerji istiqamətlərinin dizel, təyyarə yanacağı və təbii qaz olduğunu bildirib.

Fransa prezidentinin sözlərinə görə, ölkəsinin qaz ehtiyatlarının səviyyəsi qənaətbəxşdir, lakin bütövlükdə Avropa qaz idxalından Fransaya nisbətən daha çox asılıdır.

Bu səbəbdən Paris həm daxili bazarın, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün yeni tədarük imkanlarının yaradılmasına çalışır.

Paris yeni enerji mənbələri axtarır

Makron son həftələrdə enerji təchizatının təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə bir sıra mühüm neft və qaz ixracatçıları ilə danışıqlar apardığını da açıqlayıb.

Onun sözlərinə görə, Səudiyyə Ərəbistanı, İraq, Qətər, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri və Nigeriya rəhbərliyi ilə enerji tədarükünün artırılması və sabitləşdirilməsi məsələləri müzakirə olunub.

Fransa xüsusilə qısa müddətdə yanacaq çatışmazlığı riskini azaltmağa və alternativ enerji marşrutlarını genişləndirməyə çalışır.

İraqdan Aralıq dənizinə yeni marşrut müzakirə olunur

Makronun açıqlamasına görə, Fransa enerji asılılığını azaltmaq üçün yeni nəql dəhlizlərinin yaradılması istiqamətində də fəaliyyət göstərir.

Bu çərçivədə İraqdan Şərqi Aralıq dənizinə boru kəmərlərinin yaradılması ilə bağlı layihələr üzərində iş aparılır. Məqsəd neft və qazın alternativ marşrutlarla dünya bazarlarına çıxarılmasını asanlaşdırmaqdır.

Fransada yanacaq qiymətləri təzyiqi artırır

Enerji böhranı Fransanın daxili siyasi gündəminə də təsir göstərir. Yanacağın bahalaşması hökumət üzərində təzyiqi artırıb.

Makron sentyabrın 18-də parlamentdə təmsil olunan siyasi qüvvələrin rəhbərlərini bir araya gətirərək Yaxın Şərq və Ukraynadakı müharibələrin Fransanın təhlükəsizliyinə, iqtisadiyyatına və enerji bazarına təsirlərini müzakirə edib.

Görüşdə Fransanın kəşfiyyat, hərbi kəşfiyyat, enerji və milli təhlükəsizlik qurumlarının rəhbərləri də mövcud vəziyyət barədə məlumat təqdim ediblər.

Avropa səviyyəsində də addımlar hazırlanır

Makron Avropa Komissiyasına müraciət edəcəyini və Avropada qaz ehtiyatlarının artırılması, enerji qiymətlərinin aşağı salınması və istehsal imkanlarının genişləndirilməsi üçün əlavə tədbirlərin nəzərdən keçirilməsini istəyəcəyini bildirib.

Fransa həmçinin neft emalı imkanlarının artırılması, bəzi sahələrdə bioyanacaqdan istifadənin genişləndirilməsi və enerji təchizatındakı məhdudiyyətlərin yumşaldılması kimi variantları gündəmə gətirir.

G7-nin gündəmində əsas məsələ enerji olacaq

Makronun açıqladığı toplantının dəqiq tarixi hələ müəyyən edilməyib. Fransa prezidenti görüşün “yaxın həftələrdə” keçiriləcəyini bildirib.

G7 çərçivəsində əsas diqqət enerji ehtiyatlarının əlaqələndirilməsinə, istehsal və ixrac imkanlarına, strateji ehtiyatlardan mümkün istifadəyə və tədarükün təhlükəsizliyinə yönəldiləcək.

Paris böhranın genişlənməsinin qarşısını almağa çalışır

Fransanın mövqeyinə görə, enerji böhranına ayrı-ayrı dövlətlərin deyil, G7 və digər əsas tərəfdaşların əlaqələndirilmiş tədbirləri ilə cavab verilməsi lazımdır.

İran müharibəsinin uzanması, Hörmüz boğazındakı vəziyyət və Yaxın Şərqdə enerji infrastrukturuna yaranan təhlükələr bazarlardakı qeyri-müəyyənliyi artırır.

Makronun elan etdiyi G7 toplantısında buna görə yalnız enerji qiymətləri deyil, mümkün təchizat çatışmazlığının qarşısının alınması və strateji ehtiyatların bazara buraxılması kimi konkret addımların da müzakirə edilməsi gözlənilir.