Kreml: Qara dənizdə vəziyyət xüsusidir
Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov Türkiyə və BMT-nin Qara dənizdə atəşkəslə bağlı yeni danışıqlar təşkil etmək təşəbbüsünə münasibət bildirib.
Peskovun sözlərinə görə, Rusiya Ukrayna ilə danışıqlara açıqdır, lakin Qara dənizdə yaranmış vəziyyət digər məsələlərdən fərqlənir.
“Rusiya tərəfi danışıqlara hər zaman açıqdır, lakin Qara dənizdə vəziyyət xüsusidir”, – deyə Kremlin sözçüsü bildirib.
Türkiyə və BMT Qara dənizdə kommersiya gəmiçiliyinin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və qarşılıqlı hücumların dayandırılması istiqamətində yeni danışıqların keçirilməsi üzərində işləyir. Türkiyə bundan əvvəl də Qara dənizdə gəmiçiliyin və enerji infrastrukturunun təhlükəsizliyini müharibədən ayrıca müzakirə etməyi təklif edib.
Moskva-Ankara-Kiyev görüşü hələ dəqiqləşməyib
Peskov Moskva, Ankara və Kiyev nümayəndələrinin Türkiyə və BMT-nin təşəbbüsü çərçivəsində görüşüb-görüşməyəcəyi ilə bağlı hələ konkret razılaşmanın olmadığını bildirib.
Kremlin sözçüsünün sözlərinə görə, Moskva təşəbbüsdən xəbərdardır, lakin mümkün görüşün formatı və digər detalları barədə konkret məlumat yoxdur.
Kreml eyni zamanda yalnız Qara dənizi əhatə edən məhdud razılaşmanın kifayət etmədiyi mövqeyini müdafiə edir. Peskov Moskvanın müvəqqəti atəşkəs deyil, daha geniş razılaşma istədiyini bildirib.
Kreml Ukraynaya hərbi tədarükün kəsilməsini istəyir
Peskovun açıqlamasında əsas diqqət Ukraynaya Qara dəniz vasitəsilə həyata keçirilən tədarüklərə yönəlib.
Kremlin sözçüsü bildirib ki, Rusiya üçün Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin ehtiyacları üçün dəniz yolu ilə hərbi texnika, sursat, yanacaq və digər materialların daşınmasının tamamilə dayandırılması mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Peskov Moskvanın bunun qarşısını almağa çalışdığını və bu siyasəti davam etdirəcəyini açıqlayıb.
Moskva mövqeyini dəyişməyəcəyini bildirir
Kreml Qara dənizdə hərbi məqsədlər üçün istifadə edildiyini bildirdiyi dəniz daşımalarının qarşısının alınmasını Ukraynadakı hərbi əməliyyatlarının bir hissəsi kimi təqdim edir.
Peskovun sözlərinə görə, Ukrayna Silahlı Qüvvələri üçün nəzərdə tutulan hərbi texnika, sursat və yanacağın dəniz vasitəsilə ölkəyə çatdırılmasının qarşısının alınması Moskvanın prioritetlərindən biridir.
Kremlin bu mövqeyi Türkiyə və BMT-nin Qara dənizdə təhlükəsiz gəmiçilik üçün yeni mexanizm yaratmaq təşəbbüsünün qarşısındakı əsas mübahisəli məsələlərdən birini təşkil edir.
Peskovdan Kiyevə sərt mesaj
Kremlin sözçüsü Qara dənizdəki qarşılıqlı hücumlara da toxunub.
Peskov Rusiyanın Ukraynanın həyata keçirdiyini bildirdiyi hücumlara cavab verdiyini söyləyib və Kiyevin bunun “bədəlini ödəməli olduğunu” deyib.
“Ukrayna bunun bədəlini ödəməlidir. Artıq ödəyir və bundan sonra da ödəməyə davam edəcək”, – Peskov bildirib.
Bu ifadələr Kremlin mövqeyini əks etdirir. Rusiya və Ukrayna Qara dənizdəki hücumlara görə qarşılıqlı şəkildə bir-birini ittiham edir.
Qara dəniz yenidən danışıqların mərkəzindədir
Qara dənizdə təhlükəsizlik məsələsi son həftələrdə yenidən diplomatik gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib.
Sentyabrın 24-də Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanla Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski arasında keçirilən görüşdə də Qara dənizin təhlükəsizliyi və dəniz ixrac dəhlizinin bərpası müzakirə olunub.
Türkiyə daha əvvəl Qara dənizdə təhlükəsiz gəmiçiliyin, enerji infrastrukturunun və ərzaq daşımalarının müharibənin digər istiqamətlərindən ayrılmasını təklif etmişdi.
Türkiyə və BMT yeni razılaşma axtarır
Türkiyə və BMT-nin təşəbbüsü Qara dənizdə kommersiya gəmiçiliyinin təhlükəsizliyini təmin etməyə, limanlara hücumların qarşısını almağa və ərzaq daşımalarının davamlılığını qorumağa yönəlib.
Ancaq Moskvanın Ukraynaya dəniz yolu ilə hərbi təchizatın tam dayandırılması tələbi danışıqların əsas şərtlərindən biri kimi ortaya çıxıb.
Hazırda Rusiya, Ukrayna və Türkiyə nümayəndələrinin iştirakı ilə konkret görüşün vaxtı və formatı rəsmən müəyyənləşdirilməyib.
Moskvanın əsas tələbi açıqlandı
Peskovun açıqlamasından görünür ki, Kreml Qara dənizdə mümkün razılaşmanı yalnız gəmiçiliyin təhlükəsizliyi məsələsi kimi nəzərdən keçirmir.
Moskva mümkün razılaşmada Ukrayna Silahlı Qüvvələri üçün nəzərdə tutulan hərbi texnika, sursat və yanacağın dəniz yolu ilə daşınmasının qarşısının alınmasını əsas məsələlərdən biri hesab edir.
Beləliklə, Türkiyə və BMT-nin Qara dəniz təşəbbüsü ilə bağlı diplomatik müzakirələr davam etsə də, tərəflərin razılaşdırmalı olduğu mühüm şərtlər qalır.
