Panettadan İran müharibəsinə sərt tənqid
ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin sabiq direktoru Leon Panetta İranla davam edən müharibəni tənqid edərək Vaşinqtonun ciddi və uzunmüddətli problemlə üzləşdiyini bildirib.
Barak Obama administrasiyası dövründə Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinə rəhbərlik etmiş Panetta televiziya müsahibəsində müharibənin ABŞ üçün Vyetnamdakı qarşıdurmaya bənzər bir bataqlığa çevrilmək təhlükəsi daşıdığını vurğulayıb.
Müharibədə hansı tərəfin üstün mövqedə olması ilə bağlı suala cavab verən Panetta tarixin sonu görünməyən müharibələrin yaxşı nəticələnmədiyini dəfələrlə göstərdiyini söyləyib.
“ABŞ-ın aydın strategiyası yoxdur”
Vaxtilə ABŞ müdafiə naziri vəzifəsini də icra etmiş Panetta Donald Tramp administrasiyasını İranla müharibədə konkret siyasi hədəf və çıxış strategiyası müəyyənləşdirməməkdə ittiham edib.
Onun sözlərinə görə, kəşfiyyat qiymətləndirmələri hərbi zərbələrin İranı geri çəkilməyə və ya təslim olmağa məcbur etməyəcəyini göstərir. Buna baxmayaraq, ABŞ rəhbərliyi hücumları davam etdirir.
Panetta hesab edir ki, müharibənin uzanması həm hərbi, həm iqtisadi, həm də siyasi baxımdan ABŞ üçün ağır nəticələr doğurur.
“Amerika xalqı ağır bədəl ödəyir”
Keçmiş kəşfiyyat rəhbəri bildirib ki, müharibənin xərcləri artıq birbaşa ABŞ vətəndaşlarının gündəlik həyatına təsir göstərir.
Onun sözlərinə görə, neft qiymətlərinin kəskin yüksəlməsi, daşınma və enerji xərclərinin artması yaşayış dəyərinin bahalaşmasına səbəb olub. Panetta qeyd edib ki, müharibənin davam etdirilməsi nəticəsində yaranan iqtisadi yük getdikcə daha çox hiss olunur.
O vurğulayıb ki, hərbi əməliyyatların siyasi məqsədi aydın olmadığı halda, bu qədər böyük iqtisadi və insan itkisinə haqq qazandırmaq çətindir.
Trampın verdiyi müddət çoxdan başa çatıb
Donald Tramp daha əvvəl İranla müharibənin təxminən dörd-beş həftə davam edəcəyini bildirmişdi. Lakin qarşıdurmanın başlanmasından beş aya yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq, müharibənin başa çatacağına dair aydın əlamət görünmür.
Panetta bu vəziyyəti Tramp administrasiyasının hesablamalarının doğru çıxmamasının göstəricisi kimi qiymətləndirib.
Onun fikrincə, Ağ ev artıq faktiki çıxılmaz vəziyyətə düşüb və müharibədən necə çıxacağını müəyyənləşdirməyə çalışır.
Müharibənin sonu ilə bağlı nikbinlik yoxdur
Panetta İranla qarşıdurmanın yaxın zamanda başa çatması ehtimalını zəif qiymətləndirib.
O bildirib ki, hərbi təzyiqin artırılması İran rəhbərliyini geri çəkilməyə məcbur etməyəcək. Əksinə, müharibənin genişlənməsi bölgədə daha çox insan itkisinə, enerji bazarlarında yeni böhrana və ABŞ-ın əlavə hərbi xərclərlə üzləşməsinə gətirib çıxara bilər.
Keçmiş müdafiə naziri diplomatik çıxış yolunun tapılmasının vacibliyini vurğulayıb.
Respublikaçılar arasında narahatlıq artır
Panettanın açıqlamaları bəzi Respublikaçı siyasətçilərin də İranla müharibənin uzanması ilə bağlı açıq narahatlıq bildirdiyi vaxta təsadüf edir.
Senatın Respublikaçı Siyasət Komitəsinin sədri Şelli Mur Kapito Amerika xalqının İranla uzunmüddətli müharibədən getdikcə daha çox yorulduğunu bildirib.
Respublikaçı senator Cim Castis isə son günlər üç ABŞ hərbçisinin həlak olmasına diqqət çəkərək, bunun ciddi narahatlıq yaratdığını deyib.
Tramp tərəfdarları arasında dəstək azalır
Məlumata görə, Donald Trampın tərəfdarları arasında da müharibəyə verilən dəstək nəzərəçarpacaq dərəcədə zəifləyib.
Trampın siyasi hərəkatını dəstəkləyən hər beş seçicidən təxminən biri müharibənin maliyyə və siyasi nəticələrindən asılı olmayaraq dayandırılmalı olduğunu düşünür.
Bu göstərici İranla qarşıdurmanın ABŞ daxilində yalnız müxalifət tərəfindən deyil, Trampın öz tərəfdarları arasında da getdikcə daha çox sual doğurduğunu göstərir.
Vaşinqton üçün çıxış yolu axtarılır
Panettanın qiymətləndirməsinə görə, ABŞ rəhbərliyi hərbi əməliyyatları davam etdirməklə İranı təslim edə bilməyəcək.
O hesab edir ki, Vaşinqton müharibəni genişləndirmək əvəzinə, siyasi məqsədləri yenidən müəyyənləşdirməli və diplomatik çıxış yolu axtarmalıdır. Əks halda, qarşıdurmanın daha uzun, daha bahalı və idarəolunmaz mərhələyə keçməsi təhlükəsi artır.
