Netanyahunun seçki planı müqavimətlə üzləşdi
İşğalçı İsraildə qarşıdan gələn parlament seçkiləri ərəfəsində cinayətkar Baş nazir Benyamin Netanyahunun sağ düşərgədə səslərin parçalanmasının qarşısını almaq üçün irəli sürdüyü plan ciddi müqavimətlə üzləşib.
Netanyahu milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin rəhbərlik etdiyi Yəhudi Gücü Partiyası ilə maliyyə naziri Bezalel Smotriçin rəhbərlik etdiyi Dini Sionizm Partiyasının seçkilərə vahid siyahı ilə qatılmasını istəyir.
Lakin Ben-Qvir bu təklifi qəbul etməyib və iki siyasi qüvvə arasında seçki ittifaqının yaradılması ehtimalını qəti şəkildə rədd edib.
Netanyahunun avqustun 30-da keçirilməsini istədiyi görüş çağırışının da Ben-Qvir tərəfindən qəbul edilmədiyi bildirilir.
Ben-Qvir: “Qərar qətidir”
Ben-Qvir tərəfinin yaydığı açıqlamada Yəhudi Gücü ilə Dini Sionizm partiyalarının qarşıdakı seçkilərə birlikdə qatılmayacağı bildirilib.
Açıqlamada bu məsələdə qərarın artıq verildiyi və dəyişdirilməyəcəyi vurğulanıb.
“Bu qərar yekun və qətidir. Məsələ ilə bağlı birbaşa və ya dolayı heç bir danışıq aparılmayacaq”, – deyə açıqlamada bildirilib.
Beləliklə, Netanyahunun iki sağ partiyanı eyni seçki siyahısında birləşdirmək üçün vasitəçilik təşəbbüsü hələlik nəticəsiz qalıb.
Smotriç üçün seçki baryeri təhlükəsi
Netanyahunun ittifaq yaratmaq cəhdinin arxasında sionist rejimdə qüvvədə olan 3,25 faizlik seçki baryerinin dayandığı bildirilir.
Sorğularda Smotriçin rəhbərlik etdiyi Dini Sionizm Partiyasının mövqeyinin zəiflədiyi göstərilir. Partiyanın seçki baryerini aşa bilməməsi halında sağ düşərgənin parlamentdə mühüm səsləri itirə biləcəyi ehtimal olunur.
Bu ssenari Netanyahunun yeni hökumət qurmaq üçün ehtiyac duyacağı parlament çoxluğunu əldə etməsini çətinləşdirə bilər.
Ben-Qvir tərəfi isə Smotriçə başqa kiçik sağ partiyalarla ittifaq qurmağı və ya birbaşa Netanyahunun Likud Partiyasının siyahısı ilə seçkilərə qatılmağı təklif edib.
Ben-Qvir öz səslərini itirmək istəmir
Ben-Qvir Smotriçlə birləşmənin öz partiyasının seçici dəstəyinə mənfi təsir göstərə biləcəyini düşünür.
Onun mövqeyinə görə, iki partiyanın vahid siyahıda seçkiyə qatılması sağ düşərgəni gücləndirmək əvəzinə Yəhudi Gücü Partiyasının səs itirməsinə səbəb ola bilər.
Buna görə də Ben-Qvir Netanyahunun seçki baryeri ilə bağlı narahatlığını öz partiyasının üzərinə götürmək niyyətində deyil.
Məhz bu fikir ayrılığı Netanyahunun sağ blok daxilində bütün siyasi qüvvələri seçki öncəsi koordinasiya etmək planını çətinləşdirir.
Likud Ben-Qviri ittiham etdi
Ben-Qvirin görüş çağırışını və ittifaq təklifini rədd etməsindən sonra Netanyahunun rəhbərlik etdiyi Likud Partiyası sərt açıqlama yayıb.
Likud Ben-Qviri sağ seçicilərin səslərini parçalamaqda və şəxsi siyasi maraqlarını ümumi düşərgənin maraqlarından üstün tutmaqda ittiham edib.
Partiya sağ blok daxilindəki parçalanmanın seçkilərdən sonra hakimiyyətin rəqib siyasi qüvvələrin əlinə keçməsinə səbəb ola biləcəyini iddia edib.
Likudun açıqlamasında Qadi Ayzenkot, Yair Qolan, Aviqdor Liberman və ərəb siyasi partiyalarının iştirak edə biləcəyi alternativ hökumət ssenarisi gündəmə gətirilib.
Likud Oslo razılaşmalarını xatırlatdı
Netanyahunun partiyası hazırkı vəziyyəti rejim siyasətində 1992-ci ildə yaşanan parçalanma ilə müqayisə edib.
Likud həmin dövrdə sağ düşərgədəki fikir ayrılıqlarının sonradan Oslo razılaşmalarına aparan siyasi şərait yaratdığını iddia edib.
Partiya seçicilərinə xəbərdarlıq edərək sağ blokun parçalanması halında Fələstin dövlətinin yaradılması istiqamətində addımların atıla, İordan çayının qərb sahilindəki işğalçı yəhudi ərazilərinin boşaldılması məsələsinin gündəmə gətirilə biləcəyini bildirib.
Likud həmçinin sağ yönümlü “Kanal 14” televiziyasının gələcəyi ilə bağlı da xəbərdarlıq edib.
Ben-Qvirdən Netanyahuya “gizli plan” ittihamı
Tərəflər arasındakı qarşıdurma yalnız seçki siyahılarının formalaşdırılması ilə məhdudlaşmır.
Ben-Qvir Netanyahunun əsl məqsədinin sağ düşərgəni gücləndirmək olmadığına dair iddia irəli sürüb.
Onun fikrincə, Netanyahu seçkilərdən sonra daha geniş siyasi manevr imkanına sahib olmaq üçün ifrat sağ partiyaların mövqeyinin zəifləməsində maraqlı ola bilər.
Ben-Qvir iddia edir ki, Netanyahunun əsas planlarından biri seçkilərdən sonra Qadi Ayzenkotun rəhbərlik etdiyi mərkəzçi siyasi qüvvələrlə birlikdə “milli birlik hökuməti” yaratmaqdır.
Bu iddialara dair Netanyahunun mövqeyini təsdiqləyən müstəqil məlumat təqdim olunmayıb.
Sağ blok üçün kritik seçki hesabı
Sionist rejimin seçki sistemində 3,25 faizlik baryer kiçik partiyaların taleyində həlledici rol oynayır.
Sağ düşərgəyə aid hər hansı partiyanın baryerdən aşağı qalması həmin siyasi blok üçün parlamentdə mandat itkisi demək ola bilər.
Bu səbəbdən Netanyahu əvvəlki seçkilərdə də ideoloji baxımdan bir-birinə yaxın kiçik sağ partiyaların vahid siyahılar yaratmasını təşviq edib.
Hazırkı vəziyyətdə əsas risk Smotriçin partiyasının parlamentdən kənarda qalmasıdır. Ben-Qvir isə bu riski azaltmaq üçün öz partiyasının Smotriçlə birləşməsinə razılıq vermir.
Rejimin sağında seçki savaşı dərinləşir
Ben-Qvirin qəti vetosu Netanyahunun seçkilər öncəsi sağ düşərgəni vahid şəkildə saxlamaq planına ciddi maneə yaradıb.
Bir tərəfdə Smotriçin partiyasının seçki baryerini aşa bilməməsi ehtimalı, digər tərəfdə isə Ben-Qvirin müstəqil siyasi gücünü qorumaq istəyi dayanır.
Likud isə sağ səslərin parçalanmasının Netanyahunun yenidən hökumət qurmaq imkanlarını təhlükəyə ata biləcəyini düşünür.
Beləliklə, qarşıdan gələn seçkilər öncəsi rejimin sağında mübarizə yalnız rəqib siyasi düşərgələrlə deyil, Netanyahunun öz koalisiya tərəfdaşları arasında da kəskinləşir.
Ben-Qvirin geri addım atmaması halında Smotriçin seçkilərə hansı siyasi formatda qatılacağı və bunun Netanyahunun parlament çoxluğu hesablamalarına necə təsir göstərəcəyi əsas məsələlərdən biri olacaq.
