İraq İran reysləri üçün razılıq aldı
İraq hökuməti İran aviaşirkətlərinin Nəcəf Beynəlxalq Hava Limanına uçuşları ilə bağlı ABŞ-la razılaşma əldə edildiyini açıqlayıb.
İraq Baş nazirinin ofisinin oktyabrın 2-də yaydığı məlumata görə, razılaşma “Mahan Air” istisna olmaqla İranın digər aviaşirkətlərinə Nəcəfə və Nəcəfdən gündə ümumilikdə 40 reys həyata keçirməyə imkan verir.
Bu qərar İran aviasiya sektoruna qarşı ABŞ sanksiyalarının sərtləşdirilməsindən sonra iki ölkə arasındakı hava əlaqələrinin pozulması fonunda qəbul edilib.
İraq hökuməti Vaşinqtonun Bağdadın müraciətinə müsbət yanaşmasını və tələb olunan sanksiya istisnasının verilməsində göstərdiyi əməkdaşlığı yüksək qiymətləndirib.
“Mahan Air” razılaşmadan kənarda qaldı
Razılaşmanın ən diqqətçəkən məqamlarından biri İranın “Mahan Air” aviaşirkətinin istisna siyahısında saxlanılmasıdır.
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin məlumatına görə, “Mahan Air” 2011-ci ildən sanksiya altındadır. Vaşinqton aviaşirkəti İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Qüds Qüvvələrinə şəxsi heyət, silah və hərbi avadanlığın daşınmasında dəstək verməkdə ittiham edir. Bu ittihamlar ABŞ hökumətinin sanksiyaları əsaslandırmaq üçün irəli sürdüyü rəsmi mövqedir.
Yeni razılaşma həmin şirkətə şamil edilməyəcək.
Gündə 40 reys həyata keçiriləcək
İraq tərəfinin açıqlamasına əsasən, razılaşmanın məqsədlərindən biri iki ölkə arasında sərnişin hərəkətini asanlaşdırmaqdır.
Xüsusilə dini ziyarətlər, müalicə, turizm və təhsil məqsədilə İraqa gələn və ölkədən gedən sərnişinlərin ehtiyaclarının nəzərə alındığı bildirilir.
Nəcəf şiə müsəlmanları üçün mühüm dini mərkəzlərdən biri olduğuna görə İranla şəhər arasında hava əlaqələri böyük sərnişin axınına xidmət edir.
İraq hökuməti razılaşmanı ölkənin milli maraqları çərçivəsində atılan addım kimi təqdim edib.
Bağdad balanslı münasibətlərdən danışır
İraq Baş nazirinin ofisi ölkənin xarici münasibətlərində ilk növbədə İraq xalqının maraqlarını əsas götürdüyünü bildirib.
Açıqlamada Bağdadın digər dövlətlərlə balanslı və müsbət münasibətlər qurmaq siyasətini davam etdirdiyi vurğulanıb.
Bu mövqe İran və ABŞ arasında ciddi qarşıdurmanın davam etdiyi bir vaxtda xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İraq hər iki ölkə ilə mühüm siyasi və iqtisadi əlaqələrə malikdir.
Nəcəf reysləri ilə bağlı əldə edilən istisna da Bağdadın İranla praktiki əlaqələri qoruyarkən ABŞ sanksiyalarının hüquqi nəticələrini nəzərə almağa çalışdığını göstərir.
ABŞ İran aviasiyasına sanksiyaları sərtləşdirib
Vaşinqton sentyabrın 8-də İranın aviasiya sektoruna qarşı geniş sanksiya paketi elan edib.
ABŞ Maliyyə Nazirliyi həmin tədbirlər çərçivəsində ümumilikdə 36 hədəfə sanksiya tətbiq etdiyini bildirib. Siyahıya İranın 27 aviaşirkəti ilə yanaşı, xarici vasitəçilər və aviasiya sektoruna xidmət göstərən strukturlar da daxil edilib.
ABŞ həmçinin İranla əlaqəli üç aviasiya icazəsini dayandırıb. Vaşinqton bunu İran aviasiya sektorunun hərbi məqsədlərlə istifadə edildiyinə dair öz iddiaları ilə əsaslandırır. Tehran isə ABŞ sanksiyalarını iqtisadi təzyiq siyasəti kimi qiymətləndirir.
Bu tədbirlərdən sonra İran aviaşirkətlərinin bəzi beynəlxalq istiqamətlər üzrə fəaliyyəti çətinləşib.
Nəcəf üçün xüsusi istisna
İraqın əldə etdiyi yeni razılaşma isə Nəcəf istiqamətində məhdud istisna yaradır.
Bağdadın açıqlamasına görə, ABŞ hökuməti İran aviaşirkətlərinin gündə 40 reys həyata keçirməsinə imkan verən tələb olunan istisnaya razılıq verib. Lakin “Mahan Air” bu mexanizmdən yararlana bilməyəcək.
Beləliklə, qərar ABŞ-ın İran aviasiyasına tətbiq etdiyi ümumi sanksiyaların ləğvi demək deyil. Söhbət konkret olaraq Nəcəf istiqamətində uçuşların həyata keçirilməsinə imkan verən məhdud istisnadan gedir.
Tehran hava məkanının açıq olduğunu bildirir
Razılaşma İran rəsmilərinin ölkənin hava əlaqələrinin davam etdiyini vurğuladığı bir vaxtda əldə olunub.
İranın yollar və şəhərsalma nazirinin müavini Mürtəza Dehqan ölkəsinin 12 qonşu dövlətlə hava nəqliyyatı əlaqəsi saxladığını və İran hava məkanında uçuşların beynəlxalq qaydalara uyğun həyata keçirildiyini bildirib.
Dehqan ABŞ-ın sanksiya siyasətini tənqid edərək İranın hava məkanının beynəlxalq uçuşlara açıq olduğunu bəyan edib.
İran rəsmilərinin bu açıqlamaları ilə İraqın Nəcəf reysləri barədə razılaşması eyni vaxtda Tehran üçün regional hava əlaqələrinin qorunmasının əhəmiyyətini göstərir.
İran-İraq hava əlaqələrində yeni mərhələ
İraqın açıqladığı razılaşmanın icrası İran və İraq arasında sərnişin daşımalarının yenidən genişlənməsinə şərait yarada bilər.
Gündə 40 reyslik hədd xüsusilə dini ziyarət, turizm, müalicə və təhsil məqsədilə hərəkət edən sərnişinlər üçün əhəmiyyət daşıyır.
Eyni zamanda, “Mahan Air”in istisnadan kənarda saxlanılması ABŞ sanksiyalarının əsas məhdudiyyətlərinin qüvvədə qaldığını göstərir.
Beləliklə, Bağdad İranla hava əlaqələrinin davam etdirilməsi üçün Vaşinqtondan xüsusi istisna əldə edib: İran aviaşirkətləri Nəcəf istiqamətində gündə 40 reys həyata keçirə biləcək, lakin ABŞ sanksiyaları altında olan “Mahan Air” bu razılaşmaya daxil edilməyəcək.
