İran və Oman Hörmüzdə Təhlükəsiz Keçid Barədə Razılaşdı

Tehran və Maskat Hörmüz boğazı üzrə razılığa gəlib

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi İran və Oman Sultanlığının Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçid marşrutları barədə razılıq əldə etdiyini açıqlayıb.

Bəqayinin sözlərinə görə, tərəflər gəmilərin boğazdan təhlükəsiz keçidini təmin etmək məqsədilə konkret marşrutların müəyyənləşdirilməsi üzərində işləyiblər.

Razılaşmaya əsasən, təhlükəsiz hərəkət istiqamətlərinə dair məlumatlar müvafiq beynəlxalq quruma təqdim olunacaq.

İran rəsmisi bu barədə ölkəsinin rəsmi xəbər agentliyinə açıqlamasında danışıb.

“Hörmüzün təhlükəsizliyi İran üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır”

İsmayıl Bəqayi bildirib ki, Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyi İran üçün son dərəcə mühüm məsələdir.

Onun sözlərinə görə, ABŞ-nin hərbi fəaliyyətləri nəticəsində boğazda gəmiçilik təhlükəsizliyi pozulub.

Bəqayi vurğulayıb ki, İran bu strateji su yolunun təhlükəsizliyinin təmin olunmasında digər tərəflərdən daha çox maraqlıdır.

Omanla məsləhətləşmələr aparılıb

İran XİN sözçüsü Hörmüz boğazının digər sahilyanı dövləti olan Omanla məsləhətləşmələrə xüsusi diqqət çəkib.

O bildirib ki, Tehran boğazda təhlükəsizliyin bərpası üçün Maskatla birgə fəaliyyət göstərib və bu istiqamətdə bütün imkanlardan istifadə etməyə çalışıb.

Bəqayinin sözlərinə görə, iki ölkə arasında aparılan məsləhətləşmələr müsbət nəticələnib.

Gəmilər üçün gediş və dönüş marşrutları müəyyənləşdirilib

İran və Oman arasında əldə olunan razılaşmanın əsas hissəsi Hörmüz boğazında gəmilərin hərəkət edəcəyi təhlükəsiz istiqamətlərlə bağlıdır.

Bəqayi bildirib ki, tərəflər boğazdan keçən gəmilərin gediş və dönüş marşrutlarının coğrafi koordinatları üzərində razılığa gəliblər.

Bu, gəmilərin hərəkət istiqamətlərinin əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi və təhlükəsiz keçid üçün müvafiq məlumatların beynəlxalq səviyyədə təqdim olunması baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Beynəlxalq quruma rəsmi məlumat veriləcək

İran rəsmisinin sözlərinə görə, Tehran və Maskat yalnız təhlükəsiz marşrutların koordinatlarını deyil, həm də əldə edilmiş razılaşmanın müvafiq beynəlxalq quruma hansı qaydada təqdim ediləcəyini müzakirə ediblər.

Tərəflər bu məsələdə də qarşılıqlı anlaşmaya nail olublar.

Bəqayi bildirib ki, razılaşma barədə səlahiyyətli beynəlxalq quruma yaxın vaxtlarda rəsmi məlumat veriləcək.

Bununla belə, açıqlamada məlumatlandırmanın dəqiq tarixi və marşrutların istifadəyə verilməsi üçün konkret vaxt göstərilməyib.

Razılaşma Hörmüz boğazının açılması demək deyil

İran tərəfi daha əvvəl bəyan edib ki, Tehranla Maskat arasında gəmiçilik qaydalarına dair razılaşmanın əldə olunması Hörmüz boğazının yenidən tam açılması kimi qiymətləndirilməməlidir.

Bu mövqe yeni razılaşmanın siyasi və praktiki əhəmiyyəti baxımından xüsusi diqqət çəkir.

İranın açıqlamalarına əsasən, təhlükəsiz marşrutların müəyyənləşdirilməsi ilə boğazın ümumi hərəkət rejiminin bərpası ayrı-ayrı məsələlərdir.

Tehran ABŞ-yə qarşı şərtlərini saxlayır

İran rəsmiləri Hörmüz boğazının yenidən açılması üçün Vaşinqtonun Tehranın irəli sürdüyü şərtlərə əməl etməli olduğunu bildiriblər.

Beləliklə, Omanla əldə olunan texniki razılaşma İranın ABŞ-yə qarşı mövqeyinin dəyişdiyi anlamına gəlmir.

Tehran təhlükəsiz gəmiçilik marşrutlarının müəyyənləşdirilməsi istiqamətində addımlar atsa da, boğazın açılması məsələsini ABŞ ilə mövcud qarşıdurmanın şərtləri çərçivəsində qiymətləndirməyə davam edir.

Hörmüz boğazında növbəti mərhələ nə olacaq?

İsmayıl Bəqayinin açıqlamasından məlum olur ki, İran və Oman arasında məsləhətləşmələrin ilkin mərhələsi razılaşma ilə nəticələnib.

İndi əsas mərhələ müəyyənləşdirilmiş marşrutların coğrafi koordinatlarının və razılaşmanın tətbiqi ilə bağlı məlumatların beynəlxalq quruma təqdim edilməsidir.

İran XİN sözçüsü bunun yaxın vaxtlarda həyata keçiriləcəyini bildirib.

Bununla yanaşı, razılaşmanın hansı tarixdən etibarən tətbiq olunacağı və təhlükəsiz marşrutlardan istifadə qaydalarının necə tənzimlənəcəyi barədə əlavə məlumat açıqlanmayıb.

Mövcud vəziyyətdə Tehran və Maskatın razılaşması Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyinin təmin olunmasına yönəlmiş addım kimi təqdim edilir.

Lakin İran tərəfinin əvvəlki bəyanatları göstərir ki, boğazın tam açılması ilə bağlı siyasi şərtlər qüvvədə qalır.

Beləliklə, İran və Oman Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçid marşrutları barədə razılığa gəlsələr də, Tehran bu razılaşmanı boğazın tam açılması barədə qərar kimi təqdim etmir.