Britaniya-İsrail münasibətləri kəskin pisləşib
Britaniya ilə İsrail arasında uzun illər ərzində formalaşmış siyasi, təhlükəsizlik və iqtisadi münasibətlər ciddi böhranla üzləşib. “Faynenşl Tayms”ın məlumatına görə, tərəflər arasındakı gərginlik son onilliklərin ən yüksək həddinə çatıb və yaxın dövrdə daha da arta bilər.
- Britaniya-İsrail münasibətləri kəskin pisləşib
- Netanyahunun Britaniya ilə bağlı sözləri narazılıq yaradıb
- Yair Netanyahunun açıqlamaları böhranı böyüdüb
- Təhlükəsizlik əməkdaşlığı da risk altındadır
- Qəzza Londonun mövqeyini dəyişib
- London “E1” planına qarşı çıxır
- İsrail Britaniya rəsmilərini uzaqlaşdıra bilər
- Məskunlaşmalarla ticarətə qadağa gündəmdədir
- Böhran daha da dərinləşə bilər
Əsas fikir ayrılıqları Qəzzada davam edən müharibə, İordan çayının qərb sahilində işğalçı yəhudilərin zorakılığı, yaşayış məntəqələrinin genişləndirilməsi planları və Britaniyanın İsrail rəsmilərinə qarşı sanksiya siyasəti ilə bağlıdır.
Nəşrin istinad etdiyi keçmiş yüksək vəzifəli İsrail rəsmisi vəziyyətin getdikcə daha da gərginləşə biləcəyini və münasibətlərin pisləşməsinin qarşısını alacaq mexanizmin görünmədiyini bildirib.
Netanyahunun Britaniya ilə bağlı sözləri narazılıq yaradıb
Gərginliyi artıran amillərdən biri sionist rejimin baş naziri Benyamin Netanyahunun ötən ay səsləndirdiyi fikirlər olub.
Netanyahu bir söhbət proqramında Britaniya haqqında istehzalı ifadə işlədərək nüvə silahına sahib ilk “İslam respublikası”nın Britaniya olacağını söyləyib.
Britaniya hökumətinin iqamətgahı olan Dauninq-strit bu sözləri “tamamilə qəbuledilməz” adlandırıb və məsələnin İsrail tərəfi ilə rəsmi şəkildə müzakirə edildiyini açıqlayıb.
Yair Netanyahunun açıqlamaları böhranı böyüdüb
Benyamin Netanyahunun oğlu Yair Netanyahunun Britaniyanın hakim Leyboristlər Partiyasının hökuməti barədə səsləndirdiyi ağır ifadələr də diplomatik gərginliyi artırıb.
O, Britaniya hökumətini antisemit, kommunist və cihadçı olmaqda günahlandırıb. Yair Netanyahu həmçinin Argentina ilə Britaniya arasında mübahisəli olan Folklend adaları məsələsində Buenos-Ayresin mövqeyini dəstəkləyib.
“Faynenşl Tayms” bu cür qarşılıqlı açıqlamaların iki ölkə arasındakı münasibətlərin nə qədər ciddi şəkildə pisləşdiyini nümayiş etdirdiyini yazır.
Təhlükəsizlik əməkdaşlığı da risk altındadır
Diplomatik böhran yalnız siyasi bəyanatlarla məhdudlaşmaya bilər.
Britaniya və İsrail son illərdə kəşfiyyat və müdafiə sahəsində əməkdaşlığı genişləndirib. Tərəflər arasındakı illik ticarət dövriyyəsinin isə təxminən 6,2 milyard funt sterlinqə çatdığı bildirilir.
Mövcud siyasi qarşıdurmanın uzanacağı təqdirdə təhlükəsizlik əməkdaşlığı və iqtisadi əlaqələrin da zərər görə biləcəyi qeyd olunur.
Qəzza Londonun mövqeyini dəyişib
Britaniya hökuməti Qəzzadakı müharibəyə münasibətinə görə ölkə daxilində, xüsusilə Leyboristlər Partiyasının sol qanadının ciddi təzyiqi ilə üzləşib.
Britaniya daha sonra İsrailə silah ixracı üçün verilmiş bəzi lisenziyaları dayandırıb, yeni azad ticarət sazişi üzrə danışıqları dondurub və bir sıra İsrail rəsmilərinə sanksiyalar tətbiq edib.
Londonun Fələstin dövlətini tanıması da İsraillə münasibətlərdə gərginliyi artıran əsas siyasi addımlardan biri kimi göstərilir.
London “E1” planına qarşı çıxır
Britaniyanın xarici işlər naziri Ed Milibend Netanyahu hökumətini və İsrailin “E1” adlandırılan məskunlaşma planını açıq şəkildə tənqid edib.
Plan İordan çayının qərb sahilində təxminən 3 min yaşayış evinin tikilməsini nəzərdə tutur.
Milibend İcmalar Palatasında çıxışı zamanı Britaniyanın iki dövlətli həll imkanının aradan qaldırılmasını qəbul etməyəcəyini bildirib.
O, yaxın həftələr ərzində İsrail siyasətinə cavab olaraq yeni və əhatəli tədbirlər paketinin təqdim ediləcəyini açıqlayıb.
İsrail Britaniya rəsmilərini uzaqlaşdıra bilər
İsrail də Londonun mümkün yeni sanksiyalarına cavab variantlarını nəzərdən keçirir.
Məlumata görə, Britaniya yeni sanksiyalar tətbiq edərsə, İsrail Qəzzanın müharibədən sonrakı vəziyyəti ilə bağlı ABŞ rəhbərliyi altında fəaliyyət göstərən koordinasiya mərkəzindən bəzi britaniyalı rəsmilərin uzaqlaşdırılması imkanını nəzərdən keçirir.
Onların arasında Britaniya Hərbi Dəniz Qüvvələrinin admiralının da olduğu bildirilir.
İsrailin daha əvvəl İspaniya və Niderland nümayəndələrini həmin mexanizmdən uzaqlaşdırdığı qeyd olunur. Gələcək addımların Almaniya və İtaliya nümayəndələrinə də şamil edilə biləcəyi bildirilir.
Məskunlaşmalarla ticarətə qadağa gündəmdədir
Britaniya hökumətinin qarşısındakı əsas məsələlərdən biri İsrailin işğal altındakı ərazilərdə yaratdığı yaşayış məntəqələri ilə ticarətə məhdudiyyət qoyulmasıdır.
“YouGov” sorğusuna əsasən, britaniyalıların 50 faizi belə bir addımı dəstəkləyir, 16 faizi isə buna qarşı çıxır.
Bununla yanaşı, genişmiqyaslı sanksiyaların faktiki olaraq İsraillə ticarətin müəyyən hissəsinin boykotuna çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıqlar da səsləndirilir.
Böhran daha da dərinləşə bilər
“Faynenşl Tayms”ın məlumatına görə, Britaniya-İsrail münasibətlərindəki mövcud böhranın yaxın zamanda səngiməsi ehtimalı aşağı qiymətləndirilir.
Keçmiş sionist rejim rəsmilərindən biri Avropanın digər hökumətlərində də Netanyahu administrasiyasına qarşı ciddi narazılığın yarandığını bildirib.
Onun sözlərinə görə, bəzi Avropa dövlətləri İsraildə keçiriləcək seçkilərin nəticəsini gözləyir və bundan sonra yeni siyasi addımlar ata bilər.
Beləliklə, Qəzza müharibəsi, məskunlaşma siyasəti, qarşılıqlı sərt bəyanatlar və mümkün yeni sanksiyalar Britaniya ilə İsrail arasında uzun illər ərzində qurulmuş münasibətləri ciddi sınaq qarşısında qoyub.
