Fidan Məkkə sazişinin ilk toplantısının nəticələrini açıqladı
Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında imzalanmış Məkkə Birgə Müdafiə Sazişinin həyata keçirilməsi istiqamətində atılacaq praktiki addımların geniş şəkildə müzakirə edildiyini bildirib.
- Fidan Məkkə sazişinin ilk toplantısının nəticələrini açıqladı
- Yeni təhlükəsizlik quruluşu yaradılır
- “Bu ittifaq heç bir ölkəni hədəfə almır”
- Yeni ölkələr də ittifaqa qoşula bilər
- Fidandan Netanyahu ilə bağlı sərt çağırış
- “Beynəlxalq sistem bu təhlükə ilə üzləşməlidir”
- Üç ölkənin hərbi və siyasi rəhbərliyi bir masada
- İstanbulda yüksək səviyyəli nümayəndə heyətləri iştirak edib
- Məkkə sazişi genişlənməyə hazırlaşır
- İranı hədəfə almadığı vurğulanır
Fidan bazar ertəsi İstanbulda saziş çərçivəsində yaradılmış Strateji Siyasi və Müdafiə Komitəsinin ilk toplantısından sonra açıqlama verib.
Türkiyəli nazirin sözlərinə görə, üç ölkə sazişdə nəzərdə tutulan institusional strukturun yaradılması istiqamətində işə başlayıb.
Yeni təhlükəsizlik quruluşu yaradılır
Fidan İstanbul görüşünün əsas nəticələrindən birinin regionda yeni təhlükəsizlik və əməkdaşlıq quruluşunun yaradılması istiqamətində işlərin başlanması olduğunu açıqlayıb.
Onun sözlərinə görə, Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi yalnız üç ölkə arasında mövcud əlaqələrin gücləndirilməsini deyil, daha geniş regional təhlükəsizlik mexanizminin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur.
Fidan yeni müdafiə ittifaqının konkret olaraq hər hansı dövlətə qarşı yönəlmədiyini xüsusi vurğulayıb.
“Bu ittifaq heç bir ölkəni hədəfə almır”
Türkiyənin xarici işlər naziri Məkkə Müdafiə İttifaqının məqsədinin bölgədə qarşıdurma yaratmaq deyil, təhlükəsizlik və sabitliyi gücləndirmək olduğunu bildirib.
Fidanın sözlərinə görə, yeni mexanizm fəaliyyətə başladıqca regionda sabitlik daha da möhkəmlənəcək və mövcud qeyri-müəyyənlik azalacaq.
Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı bu mexanizmi kollektiv çəkindirmə və təhlükəsizlik əməkdaşlığının gücləndirilməsi vasitəsi kimi təqdim edirlər.
Yeni ölkələr də ittifaqa qoşula bilər
Fidanın açıqlamasında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri Məkkə Müdafiə İttifaqının yalnız üç ölkə ilə məhdudlaşdırılmayacağının bildirilməsi olub.
Türkiyəli nazir ittifaqın region dövlətlərinin üzünə açıq olduğunu və gələcəkdə onun coğrafiyasının genişləndirilməsinin nəzərdə tutulduğunu açıqlayıb.
Fidan daha çox ölkənin yeni müdafiə mexanizminə qoşulması üçün yol xəritəsinin hazırlandığını bildirib.
Bu açıqlama Məkkə sazişinin gələcəkdə daha geniş regional təhlükəsizlik quruluşuna çevrilə biləcəyini göstərir.
Fidandan Netanyahu ilə bağlı sərt çağırış
Türkiyənin xarici işlər naziri açıqlamasında İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahuya da toxunub.
Fidan Netanyahuya qarşı son dərəcə sərt ifadələr işlədərək onun beynəlxalq ictimaiyyət və qlobal təhlükəsizlik üçün təhdidə çevrildiyini bildirib.
Türkiyəli nazir beynəlxalq sistemin Netanyahu tərəfindən yaradıldığını bildirdiyi təhlükəyə qarşı hərəkətə keçməli olduğunu vurğulayıb.
“Beynəlxalq sistem bu təhlükə ilə üzləşməlidir”
Fidan Netanyahuya münasibətdə beynəlxalq səviyyədə daha konkret mövqe nümayiş etdirilməsinin vacibliyini bildirib.
Türkiyə Qəzzada İsrailin həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatları soyqırımı kimi qiymətləndirir və Netanyahu hökumətinə qarşı beynəlxalq təzyiqin artırılmasını tələb edir.
Fidanın İstanbulda verdiyi açıqlama Ankaranın bu mövqeyinin dəyişmədiyini və məsələnin yeni regional təhlükəsizlik müzakirələrində də ön plana çıxarıldığını göstərir.
Üç ölkənin hərbi və siyasi rəhbərliyi bir masada
Strateji Siyasi və Müdafiə Komitəsinin tərkibinə Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanının xarici işlər və müdafiə nazirləri, həmçinin yüksək səviyyəli hərbi rəhbərləri daxildir.
Komitənin əsas vəzifəsi Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi çərçivəsində həyata keçiriləcək fəaliyyət və mexanizmlərə strateji istiqamət verməkdir.
Bununla yanaşı, siyasi və hərbi əməkdaşlığın ən yüksək səviyyədə əlaqələndirilməsi də komitənin əsas funksiyalarından biri olacaq.
İstanbulda yüksək səviyyəli nümayəndə heyətləri iştirak edib
Türkiyəni toplantıda xarici işlər naziri Hakan Fidan, milli müdafiə naziri Yaşar Gülər və Baş Qərargah rəisi ordu generalı Səlcuq Bayraktaroğlu təmsil edib.
Səudiyyə Ərəbistanından xarici işlər naziri Feysəl bin Fərhan, müdafiə naziri Xalid bin Salman və Baş Qərargah rəisi general Fəyyad bin Hamid ər-Rüveyli iştirak edib.
Pakistan nümayəndə heyətinə isə Baş nazirin müavini və xarici işlər naziri İshaq Dar, müdafiə naziri Xacə Məhəmməd Asif və ordu komandanı feldmarşal Asim Münir daxil olub.
Məkkə sazişi genişlənməyə hazırlaşır
Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi avqustun 7-də Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasında imzalanıb.
Sazişin imzalanması zamanı Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salman, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif bir araya gəliblər.
Razılaşma regionda təhlükəsizlik və hərbi gərginliyin yüksəldiyi bir dövrdə imzalanıb.
İranı hədəfə almadığı vurğulanır
Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı Məkkə sazişinin İrana qarşı yönəlmədiyini bildirirlər.
Üç ölkənin açıqlamalarına əsasən, əsas məqsəd kollektiv çəkindirmə imkanlarını gücləndirmək, regional təhlükəsizlik, sülh və sabitliyi möhkəmləndirməkdir.
Razılaşmanın tərəf dövlətlərin mövcud beynəlxalq öhdəliklərini və digər ittifaqlar çərçivəsindəki münasibətlərini əvəz etmədiyi də vurğulanır.
Fidanın İstanbul toplantısından sonra verdiyi açıqlama isə yeni mexanizmin gələcəkdə daha geniş miqyas alacağını göstərir. Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı artıq yeni üzvlərin qoşulması üçün yol xəritəsi üzərində işləyirlər.
