Danimarkada genişmiqyaslı məlumat sızması
Danimarka tarixinin ən böyük rəqəmsal təhlükəsizlik böhranlarından biri ilə üzləşib. Ölkədə vətəndaşlar haqqında əsas məlumatların saxlanıldığı Mərkəzi Əhali Qeydiyyatı Sistemində genişmiqyaslı təhlükəsizlik pozuntusunun baş verdiyi bildirilir.
- Danimarkada genişmiqyaslı məlumat sızması
- Qanuni giriş imkanından sui-istifadə edilib
- Xaricdən hücum deyil, giriş hüququndan sui-istifadə
- Genişmiqyaslı araşdırma başladılıb
- Nazir: “Vəziyyət son dərəcə ciddidir”
- Əhaliyə dələduzluq xəbərdarlığı
- 6 milyonluq ölkədə 8,8 milyon məlumat necə oğurlanıb?
- Ölən şəxslərin məlumatları da sistemdədir
- Danimarkada rəqəmsal təhlükəsizlik böhranı
Açıqlanan məlumatlara görə, icazəsiz şəxslər sistemdə saxlanılan təxminən 8,8 milyon nəfərə aid fərdi məlumatları ələ keçiriblər.
Əldə olunan məlumatlar arasında şəxslərin adları, yaşayış ünvanları və Danimarkada mühüm fərdi identifikasiya vasitəsi hesab edilən əhali qeydiyyatı nömrələri yer alır.
Hadisənin miqyası ölkədə ciddi narahatlıq yaradıb. Xüsusilə oğurlanan fərdi məlumatların dələduzluq və şəxsiyyət məlumatlarından sui-istifadə məqsədilə istifadə edilə biləcəyi ilə bağlı xəbərdarlıqlar səsləndirilir.
Qanuni giriş imkanından sui-istifadə edilib
Danimarkanın Araşdırma, Təhsil və Rəqəmsallaşma Nazirliyinin açıqlamasına əsasən, Mərkəzi Əhali Qeydiyyatı Sisteminin infrastrukturunda ciddi təhlükəsizlik pozuntusu müəyyən edilib.
Xaricdən hücum deyil, giriş hüququndan sui-istifadə
Hadisənin adi xarici kiberhücum formasında baş vermədiyi bildirilir.
İlkin məlumatlara görə, icazəsiz şəxslər Danimarkada fəaliyyət göstərən bir şirkətin əhali qeydiyyatı sisteminə malik olduğu qanuni giriş imkanından sui-istifadə edərək məlumat bazasına çıxış əldə ediblər.
Beləliklə, hücumçuların sistemi kənardan sındıraraq deyil, mövcud qanuni giriş imkanlarından istifadə etməklə böyük həcmdə məlumatı əldə etdikləri bildirilir.
Təhlükəsizlik pozuntusunun müəyyən edilməsindən dərhal sonra Mərkəzi Əhali Qeydiyyatı Sisteminin rəhbərliyi sözügedən şirkətin sistemə girişini dayandırıb. Bununla məlumat axınının qarşısının alındığı qeyd olunur.
Genişmiqyaslı araşdırma başladılıb
Hadisənin arxasında dayanan şəxslərin və ya qrupların müəyyənləşdirilməsi məqsədilə genişmiqyaslı araşdırmaya başlanılıb.
Danimarka hökuməti baş vermiş məlumat sızmasının bütün istiqamətlərinin araşdırıldığını açıqlayıb.
Hadisənin necə baş verdiyi, hansı şəxslərin qanuni giriş imkanından istifadə etdiyi və əldə edilən məlumatların sonradan hansı məqsədlə istifadə oluna biləcəyi araşdırmanın əsas istiqamətləri sırasındadır.
Nazir: “Vəziyyət son dərəcə ciddidir”
Danimarkanın araşdırma, təhsil və rəqəmsallaşma naziri Kristina Egelund hadisənin ciddi xarakter daşıdığını bildirib.
Nazir təhlükəsizlik pozuntusunun bütün tərəflərinin aidiyyəti kəşfiyyat və informasiya texnologiyaları qurumları ilə birlikdə araşdırıldığını açıqlayıb.
Egelund gələcəkdə oxşar məlumat oğurluğu hallarının qarşısının alınması məqsədilə əhali qeydiyyatı nömrələrinin qorunmasına yönəlmiş yeni təhlükəsizlik təşəbbüslərinin başladıldığını da bildirib.
Əhaliyə dələduzluq xəbərdarlığı
Məlumat sızmasından sonra Danimarka sakinlərinə də diqqətli olmaq çağırışı edilib.
Səlahiyyətlilər şəxsi məlumatların ələ keçirilməsindən sonra yarana biləcək dələduzluq cəhdlərinə qarşı sayıqlığın artırılmasının vacibliyini bildiriblər.
Xüsusilə ad, ünvan və fərdi qeydiyyat nömrələrinin birlikdə ələ keçirilməsi mümkün saxta müraciətlər və şəxsiyyət məlumatlarından sui-istifadə riskini gündəmə gətirib.
Hökumət hadisədən sonra fərdi məlumatların qorunması mexanizmlərinin gücləndirilməsi istiqamətində əlavə tədbirlərin hazırlanmasına başlayıb.
6 milyonluq ölkədə 8,8 milyon məlumat necə oğurlanıb?
Hadisənin diqqət çəkən əsas məqamlarından biri Danimarkanın hazırkı əhalisinin 6 milyondan bir qədər çox olmasına baxmayaraq, sızdırılan məlumatların 8,8 milyon nəfəri əhatə etməsidir.
Bu fərqin səbəbi Mərkəzi Əhali Qeydiyyatı Sisteminin yalnız hazırda Danimarkada yaşayan insanlarla bağlı məlumatları saxlamaması ilə izah olunur.
Ölən şəxslərin məlumatları da sistemdədir
Danimarka mediasının yaydığı məlumatlara görə, Mərkəzi Əhali Qeydiyyatı Sistemində ümumilikdə təxminən 11 milyon nəfərə aid məlumat mövcuddur.
Bu rəqəmə hazırda Danimarkada yaşayan vətəndaşlarla yanaşı, ölkədən xaricdə yaşayan şəxslər və artıq həyatını itirmiş insanların qeydiyyat məlumatları da daxildir.
Məhz buna görə təhlükəsizlik pozuntusundan təsirlənən şəxslərin sayı ölkənin hazırkı əhalisindən xeyli çoxdur.
Beləliklə, təxminən 8,8 milyon nəfərə aid məlumatların ələ keçirilməsi yalnız Danimarkada hazırda yaşayan şəxsləri deyil, ölkənin əhali qeydiyyatı sistemində məlumatları saxlanılan daha geniş bir qrupu əhatə edir.
Danimarkada rəqəmsal təhlükəsizlik böhranı
Hadisənin miqyası nəzərə alınaraq Danimarka hökuməti məsələni ciddi rəqəmsal təhlükəsizlik pozuntusu kimi araşdırır.
Əsas diqqət qanuni giriş hüququnun necə və kimlər tərəfindən sui-istifadə edilməsinə, məlumatların hansı həcmdə çıxarılmasına və gələcəkdə oxşar halların qarşısının necə alınacağına yönəlib.
Səlahiyyətlilər təhlükəsizlik pozuntusunun aşkar edilməsindən sonra əlaqəli şirkətin sistemə girişinin dərhal dayandırıldığını bildiriblər.
Bununla yanaşı, milyonlarla şəxsin ad, ünvan və fərdi qeydiyyat məlumatlarının ələ keçirilməsi Danimarkada fərdi məlumatların təhlükəsizliyi məsələsini yenidən gündəmin əsas mövzularından birinə çevirib.
Araşdırma davam edərkən hökumət ölkə sakinlərini şəxsi məlumatlardan istifadə edilərək həyata keçirilə biləcək mümkün dələduzluq cəhdlərinə qarşı diqqətli olmağa çağırır.
