ABŞ-a münasibətdə geriləmə qeydə alınıb
Avropa Xarici Əlaqələr Şurasının (ECFR) yayımladığı yeni sorğu Avropa ölkələrində ABŞ-a münasibətin son aylarda əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdiyini göstərib.
- ABŞ-a münasibətdə geriləmə qeydə alınıb
- Avropalılar ABŞ-ın müdafiəsinə daha az inanır
- Təhlükəsizlik məsələsində etimad zəifləyib
- Müdafiə xərclərinin artırılmasına dəstək yüksəlib
- İtaliya istisna təşkil edib
- Avropa ortaq borclanmasına müsbət yanaşma var
- Ən yüksək dəstək Portuqaliyada qeydə alınıb
- Avropa istehsalı silahlara maraq artır
- ABŞ silahlarından asılılığın azaldılması dəstəklənir
- Polşa fərqli mövqe nümayiş etdirib
- Ukraynaya münasibət dəyişməyib
- Strateji tərəfdaş kimi qiymətləndirilir
- Trampdan sonra münasibətlərin yaxşılaşacağına inanırlar
- Avropalılar gələcəyə nikbin baxır
- Avropada strateji muxtariyyət meyli güclənir
- Müdafiə siyasətində yeni yanaşma formalaşır
Araşdırmaya əsasən, 15 Avropa ölkəsində respondentlərin yalnız 11 faizi ABŞ-ı müttəfiq kimi qiymətləndirir.
Bu göstərici altı ay əvvəl 16 faiz, 2024-cü ilin noyabr ayında isə 22 faiz səviyyəsində olub.
Avropalılar ABŞ-ın müdafiəsinə daha az inanır
Təhlükəsizlik məsələsində etimad zəifləyib
Sorğunun nəticələrinə görə, iştirakçıların əksəriyyəti mümkün hücum halında ABŞ-ın onların ölkələrini müdafiə edəcəyinə inanmır.
Bu mövqe sorğuda iştirak edən bütün ölkələrdə müşahidə olunub və Vaşinqtonun təhlükəsizlik təminatlarına münasibətdə skeptik yanaşmanın artdığını göstərib.
Müdafiə xərclərinin artırılmasına dəstək yüksəlib
İtaliya istisna təşkil edib
Araşdırma göstərir ki, Avropa vətəndaşları müdafiə sahəsinə daha çox vəsait ayrılmasını əvvəlki illərlə müqayisədə daha çox dəstəkləyirlər.
Müdafiə büdcələrinin artırılmasına dəstək ötən illə müqayisədə 4 faiz bəndi yüksəlib.
Bu məsələdə əksəriyyətin mənfi mövqe sərgilədiyi yeganə ölkə isə İtaliya olub.
Avropa ortaq borclanmasına müsbət yanaşma var
Ən yüksək dəstək Portuqaliyada qeydə alınıb
Sorğu iştirakçılarının 47 faizi Avropa müdafiəsinin maliyyələşdirilməsi üçün Avropa İttifaqının ortaq borclanma mexanizmini dəstəklədiyini bildirib.
Ən yüksək dəstək Portuqaliyanda 59 faiz, Danimarkada 56 faiz və Niderlandda 55 faiz səviyyəsində qeydə alınıb.
Avropa istehsalı silahlara maraq artır
ABŞ silahlarından asılılığın azaldılması dəstəklənir
Respondentlərin böyük hissəsi ABŞ istehsalı hərbi texnikadan asılılığın azaldılmasını və Avropa istehsalı müdafiə sistemlərinə üstünlük verilməsini məqsədəuyğun hesab edir.
Bu tendensiyanın ən güclü müşahidə olunduğu ölkələr Danimarka, Niderland və İsveç olub.
Polşa fərqli mövqe nümayiş etdirib
Sorğuda diqqət çəkən yeganə istisna isə Polşa olub.
Polşada respondentlərin əksəriyyəti ABŞ istehsalı silahların alınmasının artırılmasını dəstəklədiyini bildirib.
Ukraynaya münasibət dəyişməyib
Strateji tərəfdaş kimi qiymətləndirilir
Araşdırmaya görə, Avropa ictimaiyyətinin böyük hissəsi Ukraynanı müttəfiq və ya strateji tərəfdaş kimi görməyə davam edir.
Bununla belə, Ukraynaya müharibədən sonra sülhməramlı qüvvələrin göndərilməsi və Avropa İttifaqının şərq istiqamətində genişlənməsi məsələlərində dəstəyin daha məhdud olduğu müşahidə edilib.
Trampdan sonra münasibətlərin yaxşılaşacağına inanırlar
Avropalılar gələcəyə nikbin baxır
Sorğu iştirakçılarının əksəriyyəti hesab edir ki, ABŞ Prezidenti Donald Trump vəzifədən ayrıldıqdan sonra ABŞ-Avropa münasibətləri yaxşılaşa bilər.
Bu qənaətlə razılaşmayan yeganə ölkə isə Bolqarıstan olub.
Araşdırma 2026-cı ilin may ayında Avstriya, Bolqarıstan, Danimarka, Estoniya, Fransa, Almaniya, Macarıstan, İtaliya, Niderland, Polşa, Portuqaliya, İspaniya, İsveç, İsveçrə və Böyük Britaniyada keçirilib.
Avropada strateji muxtariyyət meyli güclənir
Müdafiə siyasətində yeni yanaşma formalaşır
Sorğunun nəticələri göstərir ki, Avropada təhlükəsizlik və müdafiə məsələlərində daha müstəqil siyasət yürütmək ideyası getdikcə daha çox dəstək qazanır.
Analitiklər hesab edirlər ki, bu tendensiya gələcək illərdə Avropa İttifaqının müdafiə və təhlükəsizlik strategiyalarına mühüm təsir göstərə bilər.
