25 ştat Tramp administrasiyasına qarşı iddia qaldırdı
ABŞ-nin 25 ştatı, o cümlədən respublikaçıların rəhbərlik etdiyi iki ştat, Prezident Donald Tramp administrasiyasına qarşı məhkəmə iddiası qaldırıb.
Ştatlar ABŞ-nin Nyu-York şəhərində yerləşən Beynəlxalq Ticarət Məhkəməsinə təqdim etdikləri iddia ərizəsində bildiriblər ki, Trampın 60 ölkəyə tətbiq etdiyi yeni gömrük rüsumları prezidentin qanunla müəyyən edilmiş səlahiyyətlərini aşır.
İddia sənədində qeyd olunur ki, ABŞ Ticarət Nümayəndəliyinin tətbiq etdiyi qlobal gömrük rüsumları ilə beynəlxalq təchizat zəncirlərində məcburi əməyin qarşısının alınması arasında məntiqi əlaqə yoxdur.
İddiaçı ştatlar arasında respublikaçılar da var
Məhkəmə iddiasına qoşulan 25 ştatdan 23-də demokrat qubernatorlar hakimiyyətdədir.
Bununla yanaşı, Nevada və Vermont ştatları da iddiaya qoşulub. Həmin iki ştata respublikaçı qubernatorlar rəhbərlik edir.
Bu amil məhkəmə müraciətinin yalnız siyasi motivlərlə deyil, hüquqi əsaslarla irəli sürüldüyünü göstərən arqumentlərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Yeni gömrük rüsumları qüvvəyə minib
ABŞ-nin yeni gömrük rüsumları ötən cümə günündən qüvvəyə minib.
Yeni tədbirlər 60 ticarət tərəfdaşını əhatə edir və bu ilin əvvəlində tətbiq edilmiş, müddəti başa çatan əvvəlki qlobal gömrük rüsumlarını əvəz edir.
Yeni tariflər 10 faizdən 12,5 faizə qədər dəyişir və Çin, Hindistan, Avropa İttifaqı kimi böyük iqtisadiyyatlara da şamil edilir.
Qərar Pekin başda olmaqla bir sıra ölkələrin etirazına səbəb olub.
ABŞ Ticarət Nümayəndəliyinin mövqeyi
ABŞ-nin Ticarət Nümayəndəsi Ceymison Qrir bildirib ki, ölkəsi təxminən yüz ildir məcburi əmək şəraitində istehsal olunan məhsulların idxalına qadağa tətbiq edir və bu siyasəti qətiyyətlə həyata keçirir.
Onun sözlərinə görə, ABŞ-nin ticarət tərəfdaşları da oxşar yanaşmanı tətbiq etməlidirlər.
Qrir vurğulayıb ki, yeni gömrük rüsumları bu siyasətin davamı kimi nəzərdə tutulur.
Ştatlar Ali Məhkəmənin əvvəlki qərarına istinad edir
Nyu-York ştatının baş prokuroru bildirib ki, yeni gömrük rüsumları əvvəllər məhkəmə tərəfindən ləğv edilmiş tariflərin başqa formada yenidən tətbiqindən ibarətdir.
Onun sözlərinə görə, ABŞ Ali Məhkəməsi daha əvvəl Tramp administrasiyasının genişmiqyaslı gömrük rüsumlarını tətbiq edərkən səlahiyyət həddini aşdığı qənaətinə gəlib.
Baş prokuror qeyd edib ki, Beynəlxalq Fövqəladə İqtisadi Səlahiyyətlər Qanunu prezidentə bu həcmdə gömrük rüsumları tətbiq etmək hüququ vermir.
Ağ Ev ittihamları rədd edib
Ağ Ev isə məhkəmə iddiasına cavab olaraq Tramp administrasiyasının addımlarının tam qanuni olduğunu bəyan edib.
Ağ Evin sözçüsü Kuş Desay bildirib ki, ABŞ milli qanunvericiliyin verdiyi səlahiyyətlərdən istifadə edərək Amerika ticarətinə zərər vuran xarici siyasət və praktikaların qarşısını alır.
O əlavə edib ki, 1974-cü il Ticarət Qanununun 301-ci maddəsi əsasında tətbiq edilən gömrük rüsumları Trampın ilk prezidentlik dövründə də hüquqi cəhətdən etibarlı mexanizm olub və bu gün də qüvvədə qalır.
Trampın ticarət siyasəti mübahisələr doğurur
1974-cü il Ticarət Qanununun 301-ci maddəsi ABŞ hökumətinə ayrı-seçkilik xarakteri daşıdığı hesab edilən xarici ticarət praktikalarını araşdırmağa və buna cavab olaraq gömrük rüsumları tətbiq etməyə imkan verir.
ABŞ Ticarət Nümayəndəliyi də yeni tarifləri məhz bu hüquqi müddəaya əsaslandırıb.
Donald Tramp ikinci prezidentlik müddətinə başladıqdan sonra ABŞ-nin ticarət siyasətində geniş dəyişikliklər edib. O, həm müttəfiq, həm də rəqib ölkələrə qarşı yüksək gömrük rüsumları tətbiq edərək uzun illər ərzində ABŞ iqtisadiyyatının ticarət tərəfdaşları tərəfindən zərərə uğradığını iddia edib.
Yeni tariflər və onlara qarşı qaldırılan məhkəmə iddiası Tramp administrasiyasının iqtisadi siyasəti ətrafında hüquqi mübahisələrin davam etdiyini göstərir.
