ABŞ qüvvələri İraqdan çıxarılır
ABŞ İraqdakı hazırkı hərbi missiyasını başa çatdırmağa hazırlaşır. Amerika hərbi rəsmisinin açıqlamasına görə, ölkənin şimalında qalan yüzlərlə ABŞ hərbçisinin sentyabrın 30-dək İraqdan çıxarılması planlaşdırılır.
Rəsmi bildirib ki, çıxarılan qüvvələrin böyük hissəsi İordaniyaya, digərləri isə regionun başqa ölkələrinə yerləşdiriləcək. Bununla yanaşı, ABŞ-yə məxsus hərbi texnika və hava hücumundan müdafiə vasitələri də İraqdan çıxarılacaq.
Vaşinqton və Bağdad arasında razılaşdırılmış cədvələ əsasən, beynəlxalq koalisiyanın İraqdakı missiyasının son mərhələsi 30 sentyabr 2026-cı ildə tamamlanmalıdır.
İordaniya əsas istiqamətlərdən biri olacaq
ABŞ hərbi rəsmisi qüvvələrin yenidən yerləşdirilməsində İordaniyanın əsas istiqamətlərdən biri olacağını bildirib.
Bu addım Amerika hərbçilərinin regionu tamamilə tərk etməsi anlamına gəlmir. İraqdan çıxarılan şəxsi heyətin bir hissəsinin Yaxın Şərqin digər ölkələrindəki ABŞ hərbi mövcudluğuna qoşulması nəzərdə tutulur.
İordaniya artıq ABŞ-nin regiondakı mühüm hərbi tərəfdaşlarından biridir. Son aylarda İranla qarşıdurma fonunda ölkədəki Amerika hərbi obyektlərinin təhlükəsizliyi də diqqət mərkəzində olub.
Hava hücumundan müdafiə sistemləri də çıxarılır
ABŞ-nin İraqdan çıxışı yalnız hərbi qulluqçularla məhdudlaşmayacaq.
Məlumata əsasən, hərbi texnika, o cümlədən hava hücumundan müdafiə sistemləri də ölkədən çıxarılacaq. İraqın şimalında yerləşdirilmiş Amerika hava hücumundan müdafiə vasitələrinin regionun təhlükəsizlik hesablamalarında mühüm rol oynadığı bildirilir.
Bu sistemlər son dövrdə raket və pilotsuz uçuş aparatlarının qarşısının alınması üçün istifadə olunub. Onların çıxarılmasının İraqın, xüsusilə də Kürdüstan bölgəsinin hava məkanının müdafiəsi ilə bağlı yeni suallar yaratdığı qeyd olunur.
Ərbildəki bazanın əhəmiyyəti azalıb
ABŞ hərbi rəsmisinin sözlərinə görə, Ərbildə terrorçuluğa qarşı mübarizə məqsədilə istifadə edilən bazanın Amerika qüvvələri üçün əvvəlki strateji əhəmiyyəti azalıb.
Buna səbəb kimi İŞİD-in İraqdakı imkanlarının əvvəlki illərlə müqayisədə zəifləməsi göstərilib. ABŞ və beynəlxalq koalisiya 2014-cü ildən etibarən İŞİD-ə qarşı İraq qüvvələrinə hərbi və məsləhət dəstəyi göstərirdi.
İraq 2017-ci ilin dekabrında İŞİD-in ölkədə nəzarət etdiyi ərazilərin geri alındığını elan etsə də, təşkilatın ayrı-ayrı hücumları sonrakı illərdə davam edib.
ABŞ-nin hazırkı missiyası başa çatır
ABŞ tərəfinin açıqlamasına əsasən, sentyabrın 30-da tamamlanacaq proses İraqdakı hazırkı Amerika hərbi missiyasının sonu kimi qiymətləndirilir.
Bu proses Vaşinqton və Bağdadın 2024-cü ildə razılaşdırdığı keçid planının nəticəsidir. Həmin razılaşmada beynəlxalq koalisiyanın missiyasının mərhələli şəkildə başa çatdırılması və münasibətlərin ikitərəfli təhlükəsizlik əməkdaşlığı formatına keçirilməsi nəzərdə tutulurdu.
Bağdad yeni mərhələyə hazırlaşır
İraq tərəfi də sentyabrın 30-nu beynəlxalq koalisiyanın hazırkı missiyasının başa çatacağı tarix kimi göstərir.
İraq rəsmilərinin açıqlamasına görə, Baş nazir və Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanı Əli əl-Zeydi koalisiya ölkələri ilə gələcək münasibətlərin formatını müəyyənləşdirmək üçün komitənin yaradılması barədə göstəriş verib.
Gələcək əməkdaşlığın kəşfiyyat məlumatlarının mübadiləsi, silah proqramları, təlim və digər müdafiə sahələrini əhatə edə biləcəyi bildirilir.
Vaşinqton və Bağdad yeni saziş müzakirə edə bilər
Amerika hərbi rəsmisinin sözlərinə görə, qüvvələrin çıxarılması tamamlandıqdan sonra ABŞ və İraq arasında yeni ikitərəfli təhlükəsizlik əməkdaşlığı sazişi üzrə danışıqlar aparıla bilər.
Belə bir razılaşmanın konkret hansı formada olacağı hələ müəyyənləşməyib. Bununla belə, həm ABŞ, həm də İraq tərəfi mövcud koalisiya formatının başa çatmasının təhlükəsizlik əlaqələrinin tam dayandırılması anlamına gəlmədiyini bildirir.
ABŞ-nin regiondakı hərbi mövcudluğu davam edir
İraqdan çıxarılan qüvvələrin İordaniya və digər regional ölkələrə yerləşdirilməsi Vaşinqtonun Yaxın Şərqdə hərbi mövcudluğunu fərqli şəkildə davam etdirəcəyini göstərir.
ABŞ rəsmilərinin açıqlamalarına əsasən, İraqdakı mövcud missiya başa çatdırılsa da, regiondakı təhlükəsizlik əməliyyatları və tərəfdaş ölkələrlə müdafiə əməkdaşlığı davam edəcək.
Beləliklə, sentyabrın 30-dan sonra əsas dəyişiklik ABŞ qüvvələrinin regionu bütövlükdə tərk etməsi deyil, İraqdakı hazırkı hərbi missiyanın bağlanması və şəxsi heyətlə hərbi vasitələrin başqa məntəqələrə köçürülməsi olacaq.
