İran ABŞ-ı atəşkəsi pozmaqda ittiham edir
İranın “Xatəmül-Ənbiya” qərargahı ABŞ-ın Oman dənizində İran ticarət gəmisinə hücum etdiyini və bununla atəşkəs razılaşmasını pozduğunu açıqlayıb. Qərargahın yaydığı məlumatda bildirilir ki, ABŞ qüvvələri gəmini atəşə tutub, onun naviqasiya sistemini sıradan çıxarıb və daha sonra göyərtəsinə desant endirib.
Rəsmi Tehran bu addımı “dəniz quldurluğu” kimi qiymətləndirərək, yaxın zamanda cavab veriləcəyini bəyan edib. Açıqlamada İran Silahlı Qüvvələrinin bu hücuma qarşılıq verəcəyi vurğulanıb.
ABŞ əməliyyatı təsdiqləyir
ABŞ prezidenti Donald Trump isə hadisə ilə bağlı açıqlamasında ABŞ hərbi-dəniz qüvvələrinin İran bayrağı altında üzən “Toska” adlı yük gəmisini saxladığını təsdiqləyib. Onun sözlərinə görə, gəmi ABŞ-ın Oman körfəzində tətbiq etdiyi dəniz blokadasını yarmağa cəhd edib.
Tramp bildirib ki, ABŞ-ın idarə olunan raketlərlə təchiz edilmiş “USS Spruance” esminesi gəmini dayandırmaq üçün əvvəlcə xəbərdarlıq edib. Lakin ekipaj bu çağırışa məhəl qoymadıqda, gəminin mühərrik bölməsinə zərbə endirilib və nəticədə gəmi hərəkətsiz vəziyyətə salınıb. Hazırda gəminin ABŞ dəniz piyadalarının nəzarətində olduğu qeyd edilib.
İran rəsmilərindən sərt bəyanatlar
İranın xarici işlər naziri Abbas Araqçi Pakistanlı həmkarı ilə telefon danışığında bildirib ki, İran limanlarına, sahillərinə və gəmilərinə qarşı təhdidlər Vaşinqtonun “pis niyyətini” göstərir. O vurğulayıb ki, Tehran milli təhlükəsizliyini qorumaq üçün bütün imkanlarından istifadə edəcək.
İranın vitse-prezidenti Məhəmməd Rza Aref də açıqlamasında Hörmüz boğazının təhlükəsizliyinin “pulsuz olmadığını” deyib. O əlavə edib ki, İranın neft ixracını məhdudlaşdırmaqla yanaşı, digər tərəflərin təhlükəsizliyinin təmin olunmasını gözləmək mümkün deyil.
Hörmüz boğazı ətrafında yeni risklər
İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun dəniz qüvvələri daha əvvəl Hörmüz boğazının bağlanması ilə bağlı xəbərdarlıq etmişdi. Bu addım ABŞ-ın İran limanlarına tətbiq etdiyi blokada aradan qaldırılana qədər qüvvədə qala bilər.
Mütəxəssislər hesab edir ki, bu cür addım qlobal enerji bazarına ciddi təsir göstərə və beynəlxalq ticarətdə böyük problemlər yarada bilər. Hazırkı vəziyyətdə tərəflər arasında danışıqlar üçün aydın perspektivin görünmədiyi qeyd olunur.
Gərginliyin artması gözlənilir
Son hadisələr ABŞ və İran arasında onsuz da gərgin olan münasibətləri daha da mürəkkəbləşdirib. Hər iki tərəfin sərt bəyanatları yaxın günlərdə qarşılıqlı addımların atıla biləcəyini göstərir.
Analitiklər bildirir ki, Oman dənizində baş verən bu insident regionda təhlükəsizlik balansını poza və daha geniş miqyaslı qarşıdurmaya səbəb ola bilər.
