ABŞ Avropadakı hərbi xəritəni yenidən qurur
ABŞ Almaniyadakı təxminən 38 min hərbçidən 5 minini çıxarmağa hazırlaşır.
Bu addım bir çox Qərb mediası və analitik tərəfindən Berlina siyasi xəbərdarlıq kimi qiymətləndirilir.
Vaşinqton son illərdə Almaniyanı müdafiə xərclərinin azlığı və regional məsələlərdə yetərincə fəal olmamaqda ittiham edirdi.
Polşa ABŞ qoşunlarını qəbul etməyə hazırdır
Polşa isə ABŞ qüvvələrini qəbul etməyə hazır olduğunu və bunun üçün lazımi hərbi infrastruktura malik olduğunu açıqlayıb.
Bu yanaşma Polşanı NATO-nun şərq cinahında ABŞ üçün əsas hərbi dayaq nöqtəsinə çevirə bilər.
Vaşinqton niyə Polşanı seçir?
Donald Tramp hələ ilk prezidentlik dövründə Polşanı “Qərb sivilizasiyasının müdafiəçisi” adlandırmışdı.
Varşava isə xüsusilə Ukrayna müharibəsindən sonra Rusiyanı əsas təhlükə kimi qiymətləndirərək hərbi xərclərini sürətlə artırıb.
Polşa hazırda ÜDM-in təxminən 5 faizini müdafiəyə ayırır ki, bu da NATO daxilində ən yüksək göstəricilərdən biridir.
ABŞ silahları və milyardlarla dollar investisiya
Polşa son illərdə ABŞ istehsalı olan Patriot hava hücumundan müdafiə sistemləri, M1 Abrams tankları və F-35 Lightning II döyüş təyyarələri alıb.
Bundan əlavə, ölkə ABŞ xüsusi əməliyyat qüvvələri üçün hərbi infrastrukturun qurulmasına milyardlarla dollar yatırır.
2024-cü ildə Vaşinqton Polşaya hərbi modernizasiya məqsədilə 2 milyard dollarlıq kredit də ayırıb.
“EDCA” sazişi Polşaya yeni status verir
2020-ci ildə imzalanan Enhanced Defense Cooperation Agreement (EDCA) sazişi ABŞ ordusuna Polşadakı hərbi obyektlərdən geniş istifadə imkanı verir.
Saziş ABŞ-a silah və sursat yerləşdirmək, logistika mərkəzləri qurmaq və NATO çərçivəsində əməliyyatlar aparmaq hüququ tanıyır.
Bu razılaşma ABŞ hərbi mövcudluğunu müvəqqəti deyil, faktiki olaraq daimi xarakterə çevirir.
Polşa Rusiyaya qarşı “şərq qalxanı” olur
ABŞ və Polşa son illərdə hava hücumundan müdafiə və kibertəhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığı da gücləndirib.
USEUCOM və Polşa kibertəhlükəsizlik rəhbərliyi arasında imzalanan yeni memorandum birbaşa əməliyyat koordinasiyasını nəzərdə tutur.
Analitiklər hesab edirlər ki, Polşa artıq yalnız NATO üzvü deyil, həm də Rusiyaya qarşı formalaşdırılan yeni “şərq qalxanı”nın əsas elementi rolunu oynayır.
Almaniyanın rolu azalır
ABŞ-ın addımları göstərir ki, Vaşinqton Avropadakı əsas hərbi ağırlıq mərkəzini tədricən Almaniyadan Şərqi Avropaya keçirir.
Bu strategiya həm Rusiyanın qarşısının alınmasına, həm də Avropa dövlətlərinin daha çox hərbi məsuliyyət daşımasına hesablanıb.
Hazırda Polşada təxminən 10 min ABŞ hərbçisi yerləşir və bu sayın yaxın illərdə daha da artacağı gözlənilir.
