Tehran Hörmüz boğazı üçün Vaşinqtona şərt qoydu
İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi, general-mayor Möhsün Rzayi Tehranda Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman Əl Sani ilə görüşüb.
Tərəflər görüş zamanı bölgədəki son vəziyyəti, artan gərginliyi və Hörmüz boğazında gəmiçiliyin gələcəyini müzakirə ediblər.
Rzayi danışıqlar zamanı ABŞ-a xəbərdarlıq edərək Vaşinqtonun İrana qarşı hər hansı yeni hərbi addım atacağı təqdirdə bunun ciddi nəticələrinin olacağını bildirib.
İran rəsmisinin sözlərinə görə, ABŞ İrana qarşı düşmən xarakterli hərəkətə başlayarsa, Vaşinqton öz hərbi və iqtisadi maraqlarına təsir göstərəcək nəticələrlə üzləşəcək.
“ABŞ əvvəlcə İranın şərtlərini yerinə yetirməlidir”
Görüşün əsas mövzularından biri Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının vəziyyəti olub.
Rzayi bildirib ki, boğazın yenidən açılması istiqamətində İranın addım atmasından əvvəl ABŞ konkret tədbirlər görməlidir.
Onun sözlərinə görə, Vaşinqton ilk növbədə Tehranın irəli sürdüyü şərtlərin həyata keçirilməsi üçün əməli addımlar atmalıdır. Bundan yalnız sonra İran Hörmüz boğazının yenidən açılması istiqamətində addım ata bilər.
Açıqlamada İranın ABŞ qarşısında qoyduğu şərtlərin bütün təfərrüatları göstərilməyib.
Qətər Tehranla əməkdaşlığı davam etdirmək istəyir
Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman Əl Sani isə ölkəsinin mövcud həssas şəraitdə İranla əlaqələndirmə və əməkdaşlığı davam etdirmək niyyətində olduğunu bildirib.
Doha bölgədə gərginliyin azaldılması və tərəflər arasında diplomatik təmasların bərpa edilməsi istiqamətində səylərini davam etdirdiyini vurğulayır.
Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Macid Əl-Ənsari bundan əvvəl Baş nazirin Tehrandakı danışıqlarının əsas mövzularından birinin Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin bərpası olacağını açıqlamışdı.
Doha fevralın 28-dən əvvəlki vəziyyətin bərpasını istəyir
Qətər tərəfinin mövqeyinə görə, Hörmüz boğazında gəmiçilik fevralın 28-dən əvvəl mövcud olan vəziyyətə qaytarılmalıdır.
Tehrandakı danışıqlarda bununla yanaşı, bölgədə gərginliyin aşağı salınması və yeni dialoq üçün əlverişli şəraitin yaradılması yollarının müzakirə edildiyi bildirilir.
Hörmüz boğazındakı vəziyyət xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə hərbi gərginliyin yüksəlməsi burada dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları da artırır.
İran müharibəsinin dayandırılması üçün vasitəçilik davam edir
Qətər rəsmisinin Tehrana səfəri bölgədə gərginliyin yüksək olaraq qaldığı bir dövrə təsadüf edir.
Təqdim olunan məlumata görə, fevralın sonunda başlayan ABŞ-İran müharibəsinin tam dayandırılması ilə bağlı yekun razılaşma hələ əldə edilməyib. İyun ayında imzalanmış anlaşma sənədinin də qarşıdurmanı tam şəkildə dayandırmadığı bildirilir.
Hazırda Qətər və Pakistan tərəflər arasında vasitəçilik səylərini davam etdirir. Məqsəd müharibəni tam dayandıracaq yekun razılaşmanın əldə olunması və bölgədə daha genişmiqyaslı qarşıdurma riskinin azaldılmasıdır.
Hörmüz məsələsi danışıqların mərkəzindədir
Tehranın son açıqlaması göstərir ki, Hörmüz boğazının yenidən açılması İranın ABŞ-la mümkün razılaşmada əsas vasitələrindən birinə çevrilib.
Rzayinin bəyanatına əsasən, Tehran boğazla bağlı hər hansı addımı Vaşinqtonun əvvəlcə İranın tələblərinə əməl etməsi ilə əlaqələndirir.
Beləliklə, Qətərin vasitəçilik səylərinin davam etdiyi bir vaxtda əsas diqqət həm müharibənin tam dayandırılmasına, həm də Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının əvvəlki vəziyyətə qaytarılmasına yönəlib.
