Bəşər və Mahir Əsəd barəsində edam qərarı
Dəməşqdəki 4-cü Cinayət Məhkəməsi çərşənbə axşamı Suriyanın keçmiş prezidenti Bəşər Əsəd və onun qardaşı Mahir Əsəd barəsində edam hökmü çıxarıb.
Məhkəmənin qərarına əsasən, Bəşər Əsəd və Mahir Əsəd qətl və qətlə təhriklə bağlı ittihamlar üzrə təqsirli biliniblər.
Məhkəmənin hakimi Fəxrəddin əl-Əryan Bəşər Əsədin ittiham olunan cinayətlərdə rolunu şərh edərkən bildirib ki, onun məsuliyyəti birbaşa icraçı olmaqla məhdudlaşmayıb. Hakimin sözlərinə görə, keçmiş prezident ən yüksək qərarverici şəxs kimi dövlət strukturlarının imkanlarından istifadə edib.
Məhkəmə Əsədi “mənəvi icraçı” hesab edib
Hakim bildirib ki, məhkəmə Bəşər Əsədi Suriya xalqına qarşı törədildiyi bildirilən cinayətlərin “mənəvi icraçısı” kimi qiymətləndirib.
Qərarda onun həmin əməlləri şəxsən həyata keçirməməsinin məsuliyyətini aradan qaldırmadığı vurğulanıb. Məhkəmənin mövqeyinə görə, dövlətin ali rəhbəri kimi verilən qərarlar və dövlət qurumlarının bu proseslərə cəlb edilməsi onun cinayət məsuliyyətinə cəlb olunması üçün əsas yaradıb.
Atif Nəcibə də edam hökmü çıxarılıb
Hökm Bəşər Əsədin xalası oğlu Atif Nəcibə qarşı qaldırılmış cinayət işi üzrə yekun məhkəmə iclasında elan olunub.
Məhkəmə Atif Nəcibi də təqsirli bilərək onun barəsində edam hökmü çıxarıb. Hakim Fəxrəddin əl-Əryan bildirib ki, Nəcib haqqında çıxarılan qərardan kassasiya qaydasında şikayət verilə bilər.
Atif Nəcib Əsəd hakimiyyəti dövründə Suriyanın təhlükəsizlik strukturlarında mühüm vəzifələr tutmuş şəxslərdən biri kimi tanınırdı.
Daha altı nəfər edama məhkum edilib
Məhkəmə işi çərçivəsində başqa keçmiş yüksək vəzifəli şəxslər də təqsirli biliniblər.
Onların arasında Fəhd Casim əl-Freyc, Məhəmməd Əymən Əyyuş, Lüey Əli əl-Əli, Qusey İbrahim Məhyub, Vəfiq Saleh Nasir və Təlal Faris əl-Useymi yer alır.
Adıçəkilən şəxslər qəsdən adam öldürmə və işgəncə nəticəsində ölümə səbəb olma ittihamları üzrə təqsirli bilinərək edam cəzasına məhkum ediliblər.
Suriyada hakimiyyət 2024-cü ildə dəyişib
Məhkəmə qərarı Suriyada hakimiyyət dəyişikliyindən sonra keçmiş rəhbərliyin yüksək vəzifəli nümayəndələrinə qarşı aparılan hüquqi proseslər fonunda verilib.
Bəşər Əsədin rəhbərlik etdiyi hakimiyyət 8 dekabr 2024-cü ildə süqut edib. Bunun ardınca ölkədə yeni siyasi mərhələ başlayıb və Əhməd əş-Şaraa keçid dövrünün prezidenti kimi hakimiyyətə gəlib.
Bəşər Əsəd 2000-ci ildən 2024-cü ilin dekabrına qədər Suriyanın prezidenti olub. Onun hakimiyyətinin xüsusilə 2011-ci ildən sonrakı dövrü ölkədə uzunmüddətli silahlı qarşıdurma, böyük humanitar itkilər və milyonlarla insanın didərgin düşməsi ilə yadda qalıb.
Qərarın icrası ayrıca məsələdir
Bəşər Əsədin ölkə xaricində olması səbəbindən məhkəmənin çıxardığı hökmün faktiki icrası onun Suriya hakimiyyətinin nəzarətinə verilməsi məsələsindən asılı olacaq.
Dəməşq məhkəməsinin qərarı bununla yanaşı, keçmiş hakimiyyət dövründə baş vermiş hadisələrlə bağlı məsuliyyət məsələsinin yeni Suriya rəhbərliyinin gündəliyində əsas mövzulardan biri olaraq qaldığını göstərir.
