Trampdan qalmaqallı açıqlama
ABŞ prezidenti Donald Tramp “Financial Times” qəzetinə verdiyi müsahibədə İran neftini ələ keçirmək istədiyini bildirib. O, bu yanaşmanı “Venesuela ssenarisi” ilə müqayisə edərək, belə addımın mümkün variantlardan biri olduğunu vurğulayıb.
Trampın bu açıqlaması Vaşinqtonun Tehrana qarşı gələcək siyasəti ilə bağlı ciddi suallar doğurub.
Xark adası əsas hədəf kimi göstərilir
Tramp bildirib ki, belə bir plan çərçivəsində İranın əsas neft ixrac mərkəzi olan Xark adasının nəzarətə götürülməsi mümkün ola bilər. Bu ada İranın neft ixracının böyük hissəsinin həyata keçirildiyi strateji nöqtə hesab olunur.
Ekspertlər qeyd edir ki, Xark adasının hədəfə alınması enerji bazarlarına ciddi təsir göstərə bilər.
Diplomatiya və təhdid paralel gedir
ABŞ prezidenti eyni zamanda İranla danışıqların “yaxşı getdiyini” iddia edib və yaxın zamanda razılaşma əldə olunacağına ümid etdiyini bildirib.
Bu isə Vaşinqtonun həm diplomatik, həm də hərbi ritorikanı paralel şəkildə istifadə etdiyini göstərir.
İranın sərt reaksiyası
İran tərəfi isə bu cür açıqlamalara kəskin reaksiya verib. İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargahının sözçüsü Əbülfəzl Şəkərçi bildirib ki, Xark adasına və ya onun neft obyektlərinə ediləcək hər hansı hücum dərhal cavablandırılacaq.
Onun sözlərinə görə, belə bir ssenari hücumu həyata keçirən ölkələrin enerji infrastrukturunun məhv edilməsi ilə nəticələnə bilər.
Regionda risklər artır
Analitiklər hesab edir ki, bu cür açıqlamalar Qərbi Asiyada onsuz da yüksək olan gərginliyi daha da artırır. Xüsusilə Hörmüz boğazı və enerji marşrutları ətrafında risklər yüksəlir.
Bu isə qlobal neft bazarlarında qiymətlərin daha da artmasına səbəb ola bilər.
Qlobal təsirlər
İran nefti ilə bağlı mümkün hərbi ssenarilər yalnız regional deyil, qlobal iqtisadi təsirlərə də malikdir. Enerji təchizatında yaranacaq hər hansı fasilə dünya bazarlarında ciddi dalğalanmalar yarada bilər.
