İnvestisiya xərcləri 5,3 milyard manata endiriləcək
Azərbaycanın 2027-ci il dövlət büdcəsi layihəsində əsaslı vəsait qoyuluşu xərclərinin 5,3 milyard manat təşkil edəcəyi proqnozlaşdırılır.
- İnvestisiya xərcləri 5,3 milyard manata endiriləcək
- İnvestisiya vəsaitləri üç istiqamətə yönəldiləcək
- Ayrı-ayrı layihələrə milyardlarla manat ayrılacaq
- Neft Emalı Zavoduna əlavə 434 milyon manat ayrılacaq
- İnfrastruktur layihələrinə 3,2 milyard manat ayrılacaq
- Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpasına ayrılan vəsait azalacaq
- Bərpa xərcləri 2025-ci illə müqayisədə 10,1 faiz azalacaq
- Subsidiyaların ümumi həcmi 24 faiz artırılacaq
- Hüquqi şəxslərə 1,3 milyard manatdan çox subsidiya veriləcək
- Bəzi dövlət müəssisələrinə subsidiyalar dayandırılacaq
- İctimai nəqliyyat islahatlarına 163 milyon manat ayrılacaq
- Bakı Metropoliteninə subsidiya ayrılması nəzərdə tutulmayıb
- İctimai nəqliyyat sektorunda yenidən təşkilatlanma
- Kənd təsərrüfatına subsidiyalar 44,7 faiz artırılacaq
- Aqrar subsidiyalar 239,5 milyon manat artacaq
Bu göstərici 2026-cı ilin büdcə proqnozu ilə müqayisədə 643,6 milyon manat və ya 10,8 faiz azdır.
Hesablama Palatasının rəyinə əsasən, hökumət investisiya xərclərini üç əsas istiqamət üzrə maliyyələşdirməyi planlaşdırır.
İnvestisiya vəsaitləri üç istiqamətə yönəldiləcək
Birinci istiqamət dövlət investisiya proqramları çərçivəsində həyata keçirilən layihələri əhatə edir. Bu məqsədlə 5,3 milyard manat ayrılması nəzərdə tutulur.
İkinci istiqamət xaricdən cəlb edilən kreditlər hesabına birgə maliyyələşdirilən layihələrlə bağlıdır. Həmin layihələrdə Azərbaycanın iştirak payının maliyyələşdirilməsi üçün dövlət büdcəsindən 700 milyon manat ayrılması planlaşdırılır.
Lakin nə büdcə sənədlərində, nə də Hesablama Palatasının rəyində bu vəsaitin konkret hansı investisiya layihələrinə yönəldiləcəyi açıqlanıb.
Üçüncü istiqamət isə ayrı-ayrı layihələrin maliyyələşdirilməsini nəzərdə tutur.
Ayrı-ayrı layihələrə milyardlarla manat ayrılacaq
2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində müxtəlif sahələr üzrə investisiya xarakterli xərclər müəyyənləşdirilib.
Bu istiqamətdə aşağıdakı vəsaitlərin ayrılması planlaşdırılır:
-
709 milyon manat – xüsusi təyinatlı layihələrin maliyyələşdirilməsinə;
-
434 milyon manat – Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunun yenidən qurulmasına;
-
150 milyon manat – Azərbaycanın həmtəsisçisi olduğu beynəlxalq investisiya və inkişaf fondlarının nizamnamə kapitalında iştirak payının ödənilməsinə;
-
41 milyon manat – turizmin inkişafına;
-
2 milyard 466 milyon manat – büdcədən maliyyələşən və maliyyə yardımı alan təşkilatların tikinti, bərpa, yenidənqurma, əsaslı təmir, əsaslı alış və digər layihələrinə.
Neft Emalı Zavoduna əlavə 434 milyon manat ayrılacaq
Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodunun yenidən qurulmasına dövlət büdcəsindən 2017-ci ildən etibarən davamlı olaraq vəsait ayrılır.
Layihənin ümumi dəyəri artıq 2 milyard manatı ötüb.
Bundan başqa, Azərbaycanın son illərdə bir sıra türk və ərəb dövlətləri ilə birgə təsis etdiyi investisiya fondlarında iştirak payı ilə bağlı xərclərə 150 milyon manat yönəldilməsi nəzərdə tutulur.
İnfrastruktur layihələrinə 3,2 milyard manat ayrılacaq
Hesablama Palatasının rəyində əsaslı vəsait qoyuluşlarının istiqamətlər üzrə bölgüsü də göstərilib.
2027-ci ildə infrastruktur layihələrinə 3,2 milyard manat, sosial yönümlü layihələrə isə 1,7 milyard manat ayrılması planlaşdırılır.
Müdafiə və hüquq-mühafizə orqanları ilə bağlı layihələr üçün 281,4 milyon manat, digər layihələr üçün isə 96,4 milyon manat nəzərdə tutulub.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpasına ayrılan vəsait azalacaq
2027-ci ildə işğaldan azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması və bərpasına 3,4 milyard manat ayrılması planlaşdırılır.
Hesablama Palatasının məlumatına görə, torpaqların işğaldan azad edilməsindən sonra ilk dəfə həmin ərazilərin bərpasına yönəldilən xərclər ümumi əsaslı vəsait qoyuluşlarının tərkibinə daxil edilib.
Bərpa xərcləri 2025-ci illə müqayisədə 10,1 faiz azalacaq
2027-ci ildə işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpasına ayrılan vəsait 2026-cı illə müqayisədə 100 milyon manat və ya 2,9 faiz az olacaq.
2025-ci ilin göstəricisi ilə müqayisədə isə azalma 382 milyon manat və ya 10,1 faiz təşkil edəcək.
Hesablama Palatası bu azalmanı dövlət vəsaitlərindən qənaətlə istifadə edilməsi məqsədilə tikinti layihələrinin əksəriyyətinin dəqiqləşdirilməsi ilə əlaqələndirir.
Eyni zamanda, bəzi layihələrin sifarişçilər tərəfindən öz vəsaitləri hesabına davam etdirilməsi də azalmaya təsir göstərən səbəblərdən biri kimi qeyd olunur.
Subsidiyaların ümumi həcmi 24 faiz artırılacaq
2027-ci ilin dövlət büdcəsində subsidiyalar üçün ümumilikdə 1 milyard 328 milyon manat ayrılması gözlənilir.
Hesablama Palatasının rəyinə görə, subsidiyaların ümumi həcmi 2026-cı illə müqayisədə 24 faiz artsa da, dövlət müəssisələrinə ayrılan vəsaitlərdə azalma nəzərdə tutulur.
Hüquqi şəxslərə 1,3 milyard manatdan çox subsidiya veriləcək
Növbəti il üçün proqnozlaşdırılan subsidiyaların 1 milyard 324 milyon manatı hüquqi şəxslərə yönəldiləcək.
Yerli büdcələr üçün isə 4,8 milyon manat nəzərdə tutulub.
Dövlət müəssisələrinə ayrılan subsidiyaların payı azalarkən hüquqi şəxslərə verilən digər subsidiyaların payı artır.
Bu artım əsasən kənd təsərrüfatında aparılan islahatlar çərçivəsində subsidiyaların artırılması ilə əlaqələndirilir.
Bəzi dövlət müəssisələrinə subsidiyalar dayandırılacaq
Hesablama Palatası dövlət müəssisələrinə ayrılan subsidiyaların azalmasını məqsədli büdcə fondlarının ləğvi ilə izah edir.
2027-ci ildə “İctimai nəqliyyat” Məqsədli Büdcə Fondu üzrə subsidiya nəzərdə tutulmayıb.
Halbuki 2026-cı ildə həmin fond üçün 155 milyon manat subsidiya proqnozlaşdırılmışdı. Lakin bu vəsaitin xərclənmədiyi məlum olub.
İctimai nəqliyyat islahatlarına 163 milyon manat ayrılacaq
2027-ci ildə “İctimai nəqliyyat sahəsində islahatlarla bağlı xərclər” istiqaməti üzrə 163 milyon manat subsidiya ayrılması planlaşdırılır.
Bu məbləğ 2026-cı ilin göstəricisindən 138 milyon manat çoxdur.
Beləliklə, “İctimai nəqliyyat” Məqsədli Büdcə Fondu üzrə subsidiya nəzərdə tutulmasa da, nəqliyyat sahəsində islahatlarla bağlı ayrıca maliyyələşdirmə planlaşdırılır.
Bakı Metropoliteninə subsidiya ayrılması nəzərdə tutulmayıb
2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində “Bakı Metropoliteni” QSC üçün də subsidiya nəzərdə tutulmayıb.
2026-cı ilin dövlət büdcəsində isə quruma 40 milyon manat ayrılması gözlənilirdi.
İctimai nəqliyyat sektorunda yenidən təşkilatlanma
2026-cı ildə Prezident fərmanı ilə “BakuBus” MMC və “Bakı Taksi Xidməti” MMC ləğv edilərək “Bakı Metropoliteni” QSC-yə birləşdirilib.
Bu qərarla ictimai nəqliyyat sektorunun yenidən təşkil edilməsi həyata keçirilib.
Sözügedən dəyişikliklər dövlət müəssisələrinə ayrılan subsidiyaların ümumi həcminin azalmasına təsir göstərib.
Bundan başqa, İpoteka və Kredit Zəmanət Fondunun bəzi səlahiyyətlərinin İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyindəki “Azərbaycan Biznesinin İnkişafı Fondu” ASC-yə həvalə olunması ilə əlaqədar həmin fonda ayrılan subsidiya da dayandırılıb.
Kənd təsərrüfatına subsidiyalar 44,7 faiz artırılacaq
2026-cı ildə olduğu kimi, 2027-ci ildə də subsidiyaların ən böyük hissəsinin kənd təsərrüfatına yönəldilməsi nəzərdə tutulur.
Növbəti il aqrar sahəyə 775,2 milyon manat subsidiya ayrılması proqnozlaşdırılır.
Aqrar subsidiyalar 239,5 milyon manat artacaq
Kənd təsərrüfatına ayrılacaq subsidiya 2026-cı illə müqayisədə 239,5 milyon manat və ya 44,7 faiz çox olacaq.
Hesablama Palatasının rəyinə əsasən, hüquqi şəxslərə ayrılan subsidiyaların payındakı artım əsasən kənd təsərrüfatında aparılan islahatlar çərçivəsində nəzərdə tutulan maliyyə dəstəyinin genişləndirilməsi ilə bağlıdır.
Beləliklə, 2027-ci ilin dövlət büdcəsi layihəsində investisiya xərclərinin və dövlət müəssisələrinə ayrılan bəzi subsidiyaların azaldılması, kənd təsərrüfatına maliyyə dəstəyinin isə artırılması planlaşdırılır.
