Milli Assambleyada yekdil qərar
Venesuela Milli Assambleyası “demokratik birgəyaşayış” naminə ümumi amnistiya haqqında qanunu yekdilliklə qəbul edib. Sənəd ABŞ tərəfindən ölkə prezidenti Nikolás Maduro-nun saxlanılmasından iki aydan az müddət sonra gündəmə gətirilib.
Qanunu müvəqqəti dövlət başçısı vəzifəsini icra edən Delcy Rodríguez imzalayıb. O, sənədin qəbulundan sonra bildirib ki, Venesuela siyasətində yeni mərhələ başlayır və barışıq üçün imkanlar genişlənir.
Rodríguez çıxışında qeyd edib ki, cəmiyyət həm bağışlamağı, həm də bağışlanmağı qəbul etməyi bacarmalıdır. Onun sözlərinə görə, qəbul edilən qanun ölkədə siyasi dialoqun yenidən qurulmasına xidmət edəcək.
Qanunun əhatə dairəsi və istisnalar
Qanuna əsasən, amnistiya 1999-cu ildən sonrakı hadisələrə şamil olunacaq. Bu dövrə sabiq prezident Hugo Chávez-ə qarşı çevriliş cəhdi, 2002-ci il neft tətili və 2024-cü ildə Maduro yenidən prezident seçildikdən sonra baş verən iğtişaşlar daxildir.
Lakin sənəd silahlı fəaliyyətə təşviq və ya iştirakla bağlı ittiham olunan şəxslərə tətbiq edilməyəcək. Qanunun 9-cu maddəsində qeyd olunur ki, Venesuela xalqına, suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə qarşı xarici dövlətlər, şirkətlər və ya şəxslərlə birlikdə silahlı və ya məcburi hərəkətlərdə iştirak edənlər amnistiyadan kənarda qalacaq.
Bu müddəa bir sıra müxalifət nümayəndələrinin qanundan faydalana bilməyəcəyi ehtimalını artırır. O cümlədən Nobel Sülh Mükafatı laureatı və müxalif lider María Corina Machado-nun da sənədin əhatə dairəsindən kənarda qala biləcəyi bildirilir.
Həbsdə olanlarla bağlı mübahisələr
Hökumətə yaxın mənbələr bildirir ki, qanunun tətbiqi nəticəsində yüzlərlə məhbusun azad olunması mümkündür. Qeyri-hökumət təşkilatı Foro Penal isə Maduro hadisəsindən sonra təxminən 450 nəfərin azad edildiyini, lakin 600-dən çox şəxsin hələ də həbsdə saxlanıldığını açıqlayıb.
Rəsmi Karakas isə ölkədə siyasi məhbusların saxlanılması iddialarını rədd edir.
Rodríguez daha əvvəl bəyan etmişdi ki, paytaxtdakı “Elikoide” saxlanma mərkəzi gələcəkdə idman və sosial xidmət obyektinə çevriləcək.
Siyasi gələcək və mümkün nəticələr
Analitiklərin fikrincə, amnistiya qanunu ölkədə daxili siyasi gərginliyi azaltmaq məqsədi daşıyır. Lakin sənədin istisnaları və beynəlxalq təzyiqlər fonunda onun real təsirinin necə olacağı hələlik açıq qalır.
Yeni qanun Venesuelada siyasi proseslərin istiqamətini dəyişə və hakimiyyətlə müxalifət arasında münasibətlərin yenidən formalaşmasına zəmin yarada bilər.
