Pekində kritik Trump–Si görüşü keçiriləcək
ABŞ prezidenti Donald Trump ilə Çin lideri Si Tsinpin arasında gözlənilən zirvə görüşü çərşənbə günü Pekində baş tutacaq.
Bu, ABŞ prezidentinin 2017-ci ildən sonra Çinə ilk rəsmi səfəri olacaq.
Son illərdə:
- ticarət müharibəsi,
- texnologiya rəqabəti,
- Tayvan böhranı,
- İran məsələsi
iki ölkə arasında münasibətləri ciddi şəkildə gərginləşdirib.
Hazırkı zirvənin qlobal iqtisadiyyat və beynəlxalq siyasət üçün mühüm nəticələr doğura biləcəyi bildirilir.
ABŞ–Çin ticarət müharibəsi əsas gündəm olacaq
Vaşinqton və Pekin arasında ən vacib mövzulardan biri iqtisadi münasibətlər olacaq.
ABŞ daha əvvəl Çin məhsullarına 145 faizə qədər gömrük rüsumu tətbiq etmişdi. Çin isə cavab olaraq nadir torpaq metalları ixracına məhdudiyyət qoymuşdu.
Hazırda tərəflər:
- ticarət gərginliyini azaltmağa,
- iqtisadi əməkdaşlığı qorumağa,
- yeni investisiya razılaşmaları əldə etməyə çalışırlar.
Məlumata görə, Trumpın səfərinə:
- “Apple”,
- “Nvidia”,
- “Exxon”
kimi böyük ABŞ şirkətlərinin nümayəndələri də qatılacaq.
İran və Hörmüz boğazı müzakirələrin mərkəzində olacaq
İranla bağlı qarşıdurma və Hörmüz boğazındakı vəziyyət də zirvənin əsas mövzularındandır.
Çin:
- İran neftinin ən böyük alıcısıdır,
- Hörmüz boğazının bağlanmasından ciddi iqtisadi risk görür,
- bölgədə genişmiqyaslı müharibənin qarşısını almağa çalışır.
ABŞ isə Pekindən İran məsələsində daha fəal diplomatik rol gözləyir.
Trumpın Çin tərəfi ilə:
- İran nefti alışları,
- enerji təhlükəsizliyi,
- bölgədə gərginliyin azaldılması
mövzularını müzakirə edəcəyi bildirilir.
Tayvan məsələsi yenidən gündəmdədir
Tayvan məsələsi ABŞ–Çin münasibətlərində ən həssas mövzulardan biri olaraq qalır.
Pekin Tayvanı öz ərazisinin bir hissəsi hesab edir və lazım gələrsə güc tətbiq edə biləcəyini bildirir.
Vaşinqton isə:
- Tayvana silah satır,
- hərbi dəstəyi davam etdirir,
- Çin təsirini məhdudlaşdırmağa çalışır.
Məlumata görə, zirvə öncəsi ABŞ Tayvana ayrılmış 11 milyard dollarlıq silah paketini müvəqqəti dayandırıb.
Süni intellekt yarışı sürətlənir
Süni intellekt sahəsində rəqabət də görüşün əsas başlıqlarından biridir.
Çin bu sahədə beynəlxalq standartların müəyyən olunmasını təklif edir. ABŞ isə:
- texnoloji təhlükəsizlik,
- məlumat nəzarəti,
- süni intellektin hərbi istifadəsi
ilə bağlı yeni mexanizmlər yaratmaq istəyir.
Nüvə silahları məsələsində fikir ayrılığı qalır
Vaşinqton Çinlə nüvə silahları üzrə dialoq qurmağa çalışsa da, Pekin bu məsələdə ehtiyatlı davranır.
ABŞ rəsmilərinin sözlərinə görə, Çin hazırda nüvə danışıqlarında maraqlı olmadığını qeyri-rəsmi şəkildə bildirib.
Qlobal iqtisadiyyat üçün kritik görüş
Analitiklər hesab edirlər ki, Trump–Si görüşü:
- dünya bazarlarına,
- enerji qiymətlərinə,
- texnologiya sektoruna,
- beynəlxalq təhlükəsizliyə
birbaşa təsir göstərə bilər.
Tərəflər arasında əldə olunacaq mümkün razılaşmaların qlobal iqtisadi sabitlik baxımından həlledici olacağı vurğulanır.
