ABŞ-dan Kubaya qarşı sərt addım
ABŞ prezidenti Donald Tramp milli fövqəladə vəziyyətin elan edilməsini nəzərdə tutan icra sərəncamı imzalayıb. Ağ Evin məlumatına əsasən, bu qərar Kubaya neft satan və ya tədarük edən ölkələrin məhsullarına qarşı gömrük rüsumlarının tətbiqi üçün hüquqi əsas yaradır.
Amerika mediasının Ağ Evə istinadla yaydığı xəbərə görə, sərəncam cümə axşamı imzalanıb və ABŞ-ın Kuba siyasətində yeni, daha sərt mərhələnin başlanğıcı hesab olunur.
Qərarın əsas məqsədi
Kubanın iqtisadi dayaqlarını zəiflətmək planı
Vaşinqtondan verilən açıqlamada bildirilib ki, bu addımın əsas məqsədi Kubanın əsas iqtisadi dəstək mənbələrindən birini kəsməkdir. Sənəddə qeyd olunur ki, Kuba xam neft və maliyyə resurslarını əsasən xarici tərəfdaşlardan, xüsusilə Venesuela kimi müttəfiqlərindən əldə edir.
ABŞ administrasiyası hesab edir ki, bu kanalların bağlanması Havanaya ciddi iqtisadi təzyiq göstərəcək və ölkənin enerji sektorunda problemləri dərinləşdirəcək.
Gömrük rüsumları mexanizmi
İcra sərəncamında Kubaya neft tədarükündə iştirak edən ölkələrin müəyyənləşdirilməsi üçün xüsusi mexanizmin yaradılması nəzərdə tutulur. Bu mexanizm çərçivəsində:
-
Birbaşa və ya dolayı yolla Kubaya neft verən dövlətlər müəyyən ediləcək,
-
Həmin ölkələrin ABŞ-a ixrac etdiyi məhsullara gömrük rüsumları tətbiq olunacaq,
-
Ticarət sanksiyaları enerji sektorunda Kubayla əməkdaşlıq edən tərəfdaşlara da şamil ediləcək.
Analitiklərin fikrincə, bu yanaşma Kubanın təkcə daxili iqtisadiyyatına deyil, həm də onun enerji sahəsindəki beynəlxalq tərəfdaşlıqlarına ciddi təsir göstərə bilər.
Ağ Evin ittihamları
Ağ Ev tərəfindən yayımlanan icra sərəncamının mətnində Kuba hökuməti kəskin tənqid edilib. Sənəddə bildirilir ki, “Kuba hökumətinin siyasətləri və fəaliyyətləri ABŞ-a zərər vurmaq, düşmən dövlətləri, transmilli terror qruplarını və ABŞ-ın məhvinə çalışan digər zərərli elementləri dəstəkləmək məqsədi daşıyır”.
Sərəncamda vurğulanır ki, Kuba ilə bağlı mövcud vəziyyət ABŞ-ın milli təhlükəsizliyi və xarici siyasəti üçün “qeyri-adi və fövqəladə təhlükə” təşkil edir. Məhz bu əsasla Donald Tramp Kubaya dair milli fövqəladə vəziyyət elan edib və gömrük rüsumları sisteminin yaradılmasını “zəruri və uyğun” hesab edib.
ABŞ administrasiyasından rejim dəyişikliyi mesajı
Bu qərarla paralel olaraq ABŞ dövlət katibi Marko Rubio də məsələ ilə bağlı açıqlama verib. O, çərşənbə günü bildirib ki, Kuba hazırkı vəziyyəti “real dəyişikliklər üçün fürsət” kimi dəyərləndirməlidir və Venesuela təcrübəsindən dərs çıxarmalıdır.
Rubionun sözlərinə görə, ABŞ Kubada rejim dəyişikliyinə nail olmağı hədəfləyir və Havana üzərində tətbiq edilən embarqonun ləğvi yalnız “rejim dəyişikliyi” baş verdikdən sonra mümkün ola bilər.
Gərginliyin mümkün nəticələri
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, Tramp administrasiyasının bu addımı Karib hövzəsində və Latın Amerikasında siyasi-iqtisadi gərginliyi daha da artıracaq. Eyni zamanda, Kubaya neft tədarük edən ölkələr üçün ABŞ-la ticarət münasibətlərində yeni risklər yarana bilər.
