ABŞ Prezidenti Donald Trampın Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumundan sonra verdiyi açıqlamalar beynəlxalq ictimaiyyətdə narazılıqla qarşılanıb. Trampın Qrenlandiya, Venesuela və İranla bağlı səsləndirdiyi fikirlər sülh vurğusundan çox, hərbi və iqtisadi gücə əsaslanan müdaxiləçi xarici siyasət yanaşmasını əks etdirdiyi üçün tənqid olunur.
Tramp “Sülh Şurası” adı altında yaradılan quruma bəzi ölkələrin 1 milyard dollardan artıq vəsait yatırdığını bildirərək, bunun qlobal sülh üçün mühüm olduğunu iddia edib. Lakin mütəxəssislər bu təşəbbüsü Birləşmiş Millətlər Təşkilatını kənarda qoymağa yönəlmiş siyasi addım kimi qiymətləndirirlər. Beynəlxalq diplomatik dairələr Trampın sülh ritorikasının konkret mexanizmlərdən çox maliyyə töhfələri və siyasi güc nümayişi üzərində qurulduğuna diqqət çəkirlər.
Qrenlandiya ilə bağlı açıqlamalar isə ən çox mübahisə doğuran mövzulardan biri olub. Tramp razılaşma əldə olunacağı təqdirdə ABŞ-ın “istədiyi hər şeyi edə biləcəyini” deyərək, qarşıdakı iki həftə ərzində yeni inkişafların yaşana biləcəyini bildirib. Bu sözlər suverenlik hüquqlarını nəzərə almayan yanaşma kimi dəyərləndirilib, Danimarka və Avropa İttifaqı dairələrindən gələn reaksiyalar Trampın bəyanatlarının beynəlxalq hüququ zorladığı yönündə cəmlənib.
Venesuela ilə bağlı açıqlamalar da oxşar şəkildə tənqidlərin mərkəzinə çevrilib. Tramp ABŞ-ın neft şirkətlərinin ölkədə yenidən neft axtarışı fəaliyyətlərinə başlayacağını elan edib. Lakin bu addım iqtisadi təşəbbüsdən çox, ABŞ-ın Latın Amerikası üzərində təsirini artırmağa yönəlmiş yeni bir gediş kimi şərh olunub. Mütəxəssislər Venesuelanın daxili siyasi balansları və enerji resursları üzərindən aparılan bu siyasətin regional sabitliyi daha da kövrək hala gətirə biləcəyini bildirirlər.
İranla bağlı açıqlamalar isə gərginliyi artıran başqa bir mövzu olub. Tramp “hər ehtimala qarşı” İrana doğru böyük bir hərbi donanmanın göndərildiyini açıqlayaraq, ölkənin yaxından izlənildiyini deyib. Diplomatiya əvəzinə hərbi güc vurğusunun önə çıxması ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki gərginliyi artıra biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib.
Mütəxəssislərə görə, Trampın Davosdan sonrakı mesajları sülh və əməkdaşlıq ritorikası ilə ziddiyyət təşkil edən bir mənzərə ortaya qoyur. Güc nümayişi, iqtisadi təzyiq və hərbi hərəkətlilik üzərində qurulan bu yanaşmanın qlobal sabitliyi dəstəkləməkdən çox, yeni böhranların yolunu aça biləcəyi qeyd olunur. Trampın açıqlamaları ABŞ-ın xarici siyasətdə çoxtərəfli diplomatiyadan uzaqlaşaraq, birtərəfli və maraq mərkəzli xəttə yönəldiyi barədə tənqidləri yenidən gündəmə gətirib.
