Trampdan müttəfiqlərə açıq xəbərdarlıq
ABŞ prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazının bağlanması fonunda bəzi müttəfiq ölkələrə qarşı sərt mövqe sərgiləyib. O, “Truth Social” platformasında paylaşdığı mesajda, xüsusilə Böyük Britaniya kimi ölkələrin ABŞ-a dəstək vermədiyini vurğulayıb.
Tramp bildirib ki, bu ölkələr İranla bağlı hərbi əməliyyatlarda iştirakdan imtina etdikləri üçün artıq ABŞ-ın dəstəyinə arxalana bilməzlər. Onun sözlərinə görə, bu dövlətlər öz təhlükəsizliklərini müstəqil şəkildə təmin etməyi öyrənməlidirlər.
“Nefti ABŞ-dan alın”
ABŞ prezidenti çıxışında Hörmüz boğazının bağlanması səbəbindən aviasiya yanacağı əldə edə bilməyən ölkələrə də müraciət edib. O, bu ölkələrə ABŞ-dan neft almağı tövsiyə edib və ölkəsinin kifayət qədər enerji ehtiyatına malik olduğunu vurğulayıb.
Bununla yanaşı, Tramp həmin ölkələri daha sərt addımlar atmağa çağıraraq, boğazı özlərinin nəzarətə götürməsini təklif edib. O, bunun üçün onların daha “cəsarətli” olmalı olduqlarını qeyd edib.
“ABŞ artıq kömək etməyəcək”
Tramp bəyan edib ki, ABŞ bundan sonra bu ölkələrə hərbi və ya digər formada yardım göstərməyəcək. O, bu qərarı həmin dövlətlərin əvvəlki mərhələdə Vaşinqtona dəstək verməməsi ilə əsaslandırıb.
Prezident əlavə edib ki, müttəfiqlər ABŞ-ın yanında olmadığı kimi, ABŞ da artıq onların yanında olmayacaq.
Qlobal aviasiya sektoru təzyiq altında
Bu açıqlamalar qlobal enerji və nəqliyyat bazarlarında ciddi gərginlik fonunda səsləndirilib. Beynəlxalq Hava Nəqliyyatı Assosiasiyasının (IATA) məlumatına görə, aviasiya yanacağının qiymətləri son dövrlərdə rekord səviyyədə artıb.
Son hesabatlara əsasən, dünya üzrə aviasiya yanacağının qiyməti bir ay ərzində 104% artaraq orta hesabla 4,65 dollar/qlon səviyyəsinə yüksəlib. Bu isə qlobal aviasiya sektorunu ciddi əməliyyat çətinlikləri ilə üz-üzə qoyub.
Trampdan qalibiyyət iddiası
Tramp çıxışında bir daha İrana qarşı əməliyyatların uğurlu olduğunu iddia edib. O bildirib ki, ən çətin mərhələ artıq geridə qalıb və digər ölkələr öz enerji ehtiyaclarını müstəqil şəkildə təmin etməlidirlər.
Enerji böhranı dərinləşir
Hörmüz boğazının bağlı qalması qlobal enerji bazarında qeyri-müəyyənliyi artırır. Bu marşrut dünya neft tədarükünün mühüm hissəsini təşkil etdiyindən, onun bağlanması genişmiqyaslı iqtisadi təsirlərə səbəb olur.
Analitiklər hesab edir ki, mövcud vəziyyət davam edərsə, həm enerji qiymətləri, həm də beynəlxalq ticarət ciddi zərbə ala bilər.
