Trampdan İrana qarşı yeni strategiya
The Wall Street Journal-ın məlumatına görə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp müşavirlərinə İrana qarşı uzunmüddətli blokadaya hazırlıq göstərişi verib. Tramp hesab edir ki, hərbi bombardmanın bərpası daha riskli bir addım olar və iqtisadi təzyiq daha effektivdir.
Blokada strategiyasının detalları
Mənbələrin bildirdiyinə görə, Tramp son görüşlərdə, o cümlədən əməliyyat otağında keçirilən müzakirələrdə, İranda iqtisadi təzyiqi davam etdirməyi qərara alıb. Bu çərçivədə İran limanlarına gəmilərin giriş-çıxışının məhdudlaşdırılması nəzərdə tutulur ki, ölkənin neft ixracı və iqtisadi gəlirləri təsirlənsin.
ABŞ-ın mətbuat katibinin müavini Anna Kelly bildirib ki, blokada ABŞ-ın İrana qarşı maksimum təsir imkanını təmin edir və Tramp yalnız milli təhlükəsizliyi qoruyan bir razılaşmanı qəbul edəcək.
İrana qarşı mövcud vəziyyət
21 aprel tarixində Tramp İrana qarşı atəşkəsin uzadıldığını elan edib. Bu atəşkəs iki ölkə arasında 8 aprel tarixində əldə edilmiş razılaşmanın davamı olaraq, İrana təklif təqdim olunana və müzakirələr yekunlaşana qədər qüvvədə qalacaq. Lakin ABŞ Prezidenti vurğulayıb ki, bütün İran limanlarını əhatə edən dəniz blokadası davam edəcək.
Müzakirələrdə tərəddüdlər
Keçən həftə Pakistanın vasitəçiliyi ilə İrana və ABŞ arasında ikinci danışıqlar turu baş tutmalı idi, lakin razılaşmaya nail olunmayıb. İlk tur 11 aprel tarixində İslamabadda keçirilmiş və məqsəd daimi atəşkəs əldə etmək olmuşdur. Bunun ardından 13 aprel tarixində ABŞ Hormuz boğazının hər iki tərəfində İran limanlarına dəniz blokadası tətbiq edib. Bu boğaz dünyada təxminən 20% neft və qaz ixracının keçdiyi strateji əhəmiyyətli yol kimi tanınır.
Ekspertlərin qiymətləndirməsi
Ekspertlər bildirirlər ki, uzunmüddətli blokada İrana iqtisadi təzyiqi artıracaq, lakin gərginlik regionda siyasi və hərbi riskləri yüksəldə bilər. Trampın strategiyası, ABŞ-ın milli maraqlarını qorumaq və İranın strateji mövqeyini məhdudlaşdırmaq məqsədi daşıyır.
