Yeni tarif siyasəti qüvvəyə minir
ABŞ Prezidenti Donald Tramp yeni qərarla bəzi dərmanlara əlavə gömrük rüsumları tətbiq edib və metallara dair mövcud tarif sistemini yenidən strukturlaşdırıb. Bu addım Trampın uzun müddətdir davam etdirdiyi proteksionist ticarət siyasətinin davamı kimi qiymətləndirilir.
Qərar, ABŞ-ın əsas ticarət tərəfdaşları ilə münasibətlərin gərgin olduğu bir dövrdə qəbul edilib və beynəlxalq bazarlarda yeni dalğalanmalar yarada biləcəyi ehtimal olunur.
Dərman istehsalına təzyiq artır
Yeni qaydalara əsasən, xaricdə istehsal olunan bəzi dərmanlara 100 faiz gömrük rüsumu tətbiq ediləcək. Bu isə əczaçılıq şirkətlərini istehsalı ABŞ ərazisinə köçürməyə təşviq etmək məqsədi daşıyır.
Şirkətlər üçün keçid müddəti
ABŞ rəsmilərinin açıqlamasına görə, iri şirkətlərə istehsalın köçürülməsi planlarını həyata keçirmək üçün 120 gün vaxt veriləcək. Daha kiçik şirkətlər üçün isə bu müddət 180 günə qədər uzadılıb.
Rəsmilər bildirir ki, əsas məqsəd patentli dərmanların böyük hissəsinin ABŞ daxilində istehsal olunmasını təmin etməkdir.
Metallara dair yeni yanaşma
Tramp administrasiyası metal məhsulları ilə bağlı tarif sistemində də dəyişiklik edib. Yeni qaydalara əsasən, tərkibində polad, alüminium və mis olan məhsullara tətbiq edilən rüsumlar sadələşdirilib.
Əvvəllər rüsumlar məhsulun tərkibindəki metalın miqdarına əsasən hesablanırdısa, indi bu məhsulların ümumi dəyərinə 25 faiz tarif tətbiq olunacaq. Bu dəyişiklik şirkətlər üçün daha sadə və aydın sistem yaratmağı hədəfləyir.
Müttəfiqlər üçün istisnalar
Yeni siyasət çərçivəsində bəzi ölkələr üçün xüsusi istisnalar tətbiq edilib. Avropa İttifaqı, Yaponiya, Cənubi Koreya və İsveçrə üçün dərmanlara tətbiq edilən rüsum 15 faiz səviyyəsində müəyyən olunub.
Böyük Britaniya isə ayrıca razılaşma çərçivəsində üç il müddətinə ABŞ bazarına dərman ixracını rüsumsuz həyata keçirə biləcək.
İqtisadi və siyasi təsirlər
Bu qərarlar Trampın ötən il başlatdığı genişmiqyaslı ticarət mübahisələrinin davamı kimi qiymətləndirilir. Həmin dövrdə tətbiq olunan tariflər qlobal maliyyə bazarlarında ciddi dalğalanmalara və təchizat zəncirlərində pozuntulara səbəb olmuşdu.
Qiymətlərə təsir məsələsi
ABŞ rəsmiləri yeni rüsumların istehlak qiymətlərinə ciddi təsir etməyəcəyini bildirsələr də, müstəqil ekspertlər bunun əksini istisna etmirlər. Xüsusilə dərman qiymətlərində artım ehtimalı diqqət mərkəzindədir.
Ticarət strategiyasının davamı
Tramp administrasiyası bu addımlarla ABŞ istehsalını gücləndirməyi və xarici asılılığı azaltmağı hədəfləyir. Eyni zamanda, bəzi şirkətlərin qiymət manipulyasiyası ilə bağlı ittihamlar da bu qərarların əsaslandırılması kimi təqdim olunur.
Qərarların yaxın aylarda həm iqtisadi, həm də siyasi müstəvidə geniş müzakirələrə səbəb olacağı gözlənilir.
