Avropa alıcılarına gələn ay neft ayrılmayacaq
Səudiyyə Ərəbistanının dövlət neft şirkəti “Saudi Aramco” Avropadakı ən azı iki neft emalı zavoduna gələn ay üçün xam neft ayrılmayacağı barədə məlumat verib. Qərarın ölkənin Qırmızı dənizə çıxışını təmin edən mühüm neft kəmərinə hücumdan sonra qəbul edildiyi bildirilir.
ABŞ mətbuatının məsələ ilə tanış mənbələrə istinadən yaydığı məlumata görə, qərar yalnız xəbərdar edilən iki neft emalı müəssisəsi ilə məhdudlaşmır və Avropadakı bütün alıcılara şamil edilir.
Normal şəraitdə Səudiyyə Ərəbistanından Avropaya xam neft tədarükünün mühüm hissəsi uzunmüddətli müqavilələr əsasında həyata keçirilir. Bu müqavilələr neft emalı müəssisələrinin hər ay əvvəlcədən müəyyən edilmiş həcmdə xam neft almasını təmin edir.
Lakin son qərara əsasən, gələn ay üçün nəzərdə tutulan tədarüklərin həyata keçirilməyəcəyi bildirilir. Bu vəziyyət Avropa neft emalı müəssisələrinin qısa müddətdə alternativ təchizatçılar axtarmasına səbəb ola bilər.
Qərarın bütün Avropa alıcılarını əhatə etdiyi bildirilir
Məlumatı açıqlayan və adlarının çəkilməsini istəməyən mənbələr Səudiyyə Ərəbistanının qərarının Avropadakı bütün müştərilər üçün qüvvədə olduğunu bildiriblər.
Belə bir addımın Avropanın xam neft təchizatı sisteminə təsiri xüsusilə alternativ tədarük mənbələrinin tapılması baxımından əhəmiyyət daşıyır. Neft emalı zavodları fasiləsiz fəaliyyət göstərmək üçün tələb olunan xam nefti başqa istehsalçı ölkələrdən təmin etməli ola bilər.
Şərq-Qərb neft kəməri hücumdan sonra bağlanıb
Səudiyyə Ərəbistanı ötən həftə Şərq-Qərb neft kəmərinə pilotsuz uçuş aparatları ilə həyata keçirilən hücumdan sonra xəttin fəaliyyətini dayandırmaq məcburiyyətində qalıb.
Bu kəmər Səudiyyə Ərəbistanının enerji ixracı üçün mühüm infrastruktur obyektlərindən biri hesab edilir. Xətt ölkənin şərqindəki neft hasilatı bölgələrindən Qırmızı dəniz istiqamətində xam neft nəqlinə imkan verir.
Məlumata görə, kəmərin bir neçə gün ərzində qismən fəaliyyətini bərpa etməsi mümkündür. Lakin onun tam gücü ilə yenidən istismara verilməsinin altı həftəyədək vaxt aparacağı gözlənilir.
Avropaya tədarükdə Misir marşrutu mühüm rol oynayır
Səudiyyə Ərəbistanı neftini alan Avropa emal müəssisələri xam neftin əhəmiyyətli hissəsini birbaşa Səudiyyə limanlarından deyil, Misirin Aralıq dənizi sahilində yerləşən Sidi Kərir limanı vasitəsilə əldə edir.
Sidi Kərir Qırmızı dəniz istiqamətindən gələn boru kəməri sistemi ilə əlaqələndirilib. Bu logistika marşrutu Səudiyyə neftinin Avropa bazarına çatdırılmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Şərq-Qərb kəmərinin fəaliyyətinin dayanması nəticəsində xam neftin Qırmızı dəniz istiqamətində daşınmasında yaranan problemlər Avropaya tədarük zəncirinə də birbaşa təsir göstərə bilər.
Avropada alternativ xam neft axtarışı başlayıb
Kəmərin sıradan çıxması bəzi Avropa şirkətlərini təcili şəkildə əlavə neft ehtiyatları əldə etməyə sövq edib. Şirkətlər mövcud ehtiyatları artırmaq və gələn ay üçün gözlənilən tədarük çatışmazlığını kompensasiya etmək məqsədilə bazarda alternativ mənbələr axtarmağa başlayıblar.
Polşanın dövlət nəzarətində olan enerji şirkəti “Orlen”in alternativ xam neft mənbələri tapmaq məqsədilə cümə günündən etibarən 10-dan çox satınalma müsabiqəsi elan etdiyi bildirilir.
Bu addım Avropa neft emalı sektorunun Səudiyyə Ərəbistanından tədarükdə yaranacaq mümkün fasiləyə hazırlıq gördüyünü göstərir.
Avropa gündə 577 min barel Səudiyyə nefti alıb
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin aylıq neft bazarı hesabatındakı məlumatlara əsasən, İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatına üzv Avropa ölkələri iyun ayında Səudiyyə Ərəbistanından gündə təxminən 577 min barel xam neft idxal edib.
Bu həcmdə tədarükün əhəmiyyətli hissəsinin gələn ay həyata keçirilməməsi Avropadakı neft emalı müəssisələrinin digər istehsalçılardan əlavə xam neft almasına ehtiyac yarada bilər.
Neft bazarında tədarük narahatlığı artır
Səudiyyə Ərəbistanından Avropaya tədarükün azalması beynəlxalq neft bazarında fiziki təchizatla bağlı narahatlığı artıra bilər. Xüsusilə neft emalı müəssisələrinin qısa müddətdə alternativ xam neft növlərinə keçməsi logistika və emal baxımından əlavə çətinliklər yarada bilər.
Şərq-Qərb neft kəmərinin tam fəaliyyətinin bərpasının altı həftəyədək davam edə biləcəyi barədə məlumatlar tədarük probleminin qısamüddətli olmayacağı ehtimalını gündəmə gətirir.
“Saudi Aramco” isə yayılan məlumatlarla bağlı ona ünvanlanan şərh sorğusuna iş saatlarından kənarda cavab verməyib. Buna görə də gələn ay Avropaya ayrılacaq neft həcmləri və tədarükün nə zaman tam bərpa ediləcəyi ilə bağlı əlavə rəsmi açıqlamalar diqqətlə izlənilir.
