Tarixi dönüş nöqtəsi
Gallup tərəfindən yayımlanan son sorğu göstərir ki, amerikalılar arasında Fələstinə dəstək İsraili geridə qoyub. Bu, qurumun 2001-ci ildən apardığı müşahidələr dövründə ilk belə haldır.
Sorğunun nəticələrinə əsasən, respondentlərin 41 faizi Fələstini, 36 faizi isə İsraili daha çox dəstəklədiyini bildirib. Bu göstərici ABŞ-da Qərbi Asiya məsələsinə münasibətdə mühüm dəyişimin baş verdiyini ortaya qoyur.
Uzun illərin tendensiyası dəyişdi
Ötən illə müqayisə
“Gallup”un məlumatına görə, 2001–2025-ci illər ərzində İsrail amerikalıların münasibətində iki rəqəmli fərqlə üstünlük saxlayıb. Lakin son sorğu bu tendensiyanın qırıldığını göstərir.
Cəmi bir il əvvəl – 2024-cü ildə – İsrailə dəstək 46 faiz, Fələstinə dəstək isə 33 faiz idi. Bu isə qısa müddətdə əhəmiyyətli rəy dəyişikliyinin baş verdiyini göstərir.
Partiyalar üzrə fərqli mənzərə
Demokratlar və müstəqillər ön planda
Sorğuya əsasən, demokratların 65 faizi Fələstini, 17 faizi isə İsraili dəstəklədiyini bildirib. Bu, Demokrat Partiyası daxilində mövqenin aydın şəkildə dəyişdiyini göstərir.
Müstəqil seçicilər arasında da Fələstin üstünlük qazanıb: 41 faiz Fələstini, 30 faiz isə İsraili seçdiyini ifadə edib. Halbuki ötən il bu qrupda İsrail 42 faizlə önə çıxırdı.
Respublikaçılarda azalma
Respublikaçılar arasında İsrailə dəstək 2024-cü illə müqayisədə 10 faiz bəndi azalıb və 2004-cü ildən bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb. Buna baxmayaraq, bu düşərgədə İsrailə dəstək hələ də yüksək olaraq qalır.
Siyasi nəticələr mümkündür
Ekspertlər hesab edirlər ki, ABŞ-da ictimai rəyin dəyişməsi gələcək xarici siyasət qərarlarına və seçki kampaniyalarına təsir göstərə bilər. Xüsusilə Demokratlar və müstəqillər arasında Fələstinə artan dəstək Vaşinqtonun Qərbi Asiya siyasətində yeni müzakirələrə yol aça bilər.
Sorğunun nəticələri ABŞ cəmiyyətində Qərbi Asiya münaqişəsinə baxışın yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Bu tendensiyanın davam edib-etməyəcəyi isə regional hadisələrin inkişafından və daxili siyasi proseslərdən asılı olacaq.
