Somaliland İsraildən F-16 və Hava Müdafiəsi istəyir

Somaliland İsraildən hərbi dəstək istəyir

Somalidən ayrıldığını elan etmiş Somaliland rəhbərliyinin İsraildən müasir hava müdafiə sistemləri almaq istədiyi bildirilir.

Yayılan məlumatlara görə, Somaliland rəsmiləri bu tələbi Somalidə Türkiyənin hərbi mövcudluğunun genişlənməsi ilə əsaslandırırlar.

Somaliland rəhbərinin xarici məsələlər üzrə baş müşaviri Məhəmməd Osman Fadil Hargeysa administrasiyasının hava müdafiə imkanlarını gücləndirməyə ehtiyac duyduğunu bildirib.

Onun sözlərinə görə, tələb edilən hərbi vasitələr sırasında hava müdafiə sistemləri ilə yanaşı F-16 qırıcı təyyarələri və pilotsuz uçuş aparatları da var.

Somaliland tərəfi İsrailin hərbi dəstəyini Türkiyənin Somali Federal Hökuməti ilə birlikdə bölgədə genişləndirdiyi hərbi fəaliyyətə qarşı tarazlaşdırıcı vasitə kimi nəzərdən keçirir.

Hargeysa Türkiyənin təsirindən narahatdır

Məlumata əsasən, Hargeysadakı bəzi rəsmilər və təhlilçilər İsraillə təhlükəsizlik əlaqələrinin gücləndirilməsinin Türkiyənin Somalidə artan təsirini tarazlaşdıra biləcəyini düşünürlər.

Bununla belə, İsrailin Somalilandın hava müdafiə sistemləri, F-16 qırıcıları və PUA-larla bağlı müraciətinə razılıq verdiyinə dair məlumat yoxdur.

Hazırda hərbi sistemlərlə bağlı məsələ Somaliland rəsmilərinin açıqladığı tələb səviyyəsindədir.

Somali Prezidenti: İsrailin mövcudluğunu qəbul etməyəcəyik

Somali Prezidenti Həsən Şeyx Mahmud isə Somaliland ərazisində mümkün İsrail hərbi mövcudluğuna qəti şəkildə qarşı çıxıb.

Prezident bildirib ki, Somali heç bir halda öz ərazisində İsrail hərbi qüvvələrinin yerləşdirilməsini qəbul etməyəcək.

Moqadişu Somalilandı Somalinin ayrılmaz hissəsi hesab etdiyindən Hargeysa rəhbərliyinin mümkün hərbi razılaşmalarına da bu çərçivədə yanaşır.

Həsən Şeyx Mahmud İsrailin Berbera şəhərində hərbi-dəniz bazası yaratmağı və şəhərin hava limanından istifadə etməyi planlaşdırdığını iddia edib.

Berberanın strateji mövqeyi diqqət mərkəzindədir

Somali prezidentinin sözlərinə görə, Ədən körfəzi sahilində yerləşən Berberanın strateji mövqeyi İsrailə Körfəz regionuna və İrana daha yaxın ərazidə hərbi imkanlar qazandıra bilər.

Həsən Şeyx Mahmud Somaliland əhalisinin özünün də İsrailin hərbi mövcudluğuna qarşı olduğunu bildirib.

O, hökumətinin Somalinin Yaxın Şərqdəki münaqişələrə cəlb edilməsinə səbəb ola biləcək istənilən addıma qarşı çıxacağını vurğulayıb.

Qırmızı dənizdə rəqabət güclənir

Somaliland ətrafında baş verən proseslər Qırmızı dəniz və Afrika Buynuzunda beynəlxalq rəqabətin artdığı bir dövrə təsadüf edir.

Türkiyə Somali Federal Hökuməti ilə sıx hərbi və siyasi münasibətlər saxlayır. Somaliland rəhbərliyi isə İsraillə təhlükəsizlik və siyasi əlaqələrini inkişaf etdirməyə çalışır.

Beləliklə, Hargeysa ilə Moqadişu arasındakı fikir ayrılıqları artıq yalnız Somalilandın statusu ilə məhdudlaşmır, xarici dövlətlərin bölgədəki hərbi və siyasi mövcudluğu məsələsini də əhatə edir.

Efiopiyaya dənizə çıxış təklifi yenidən gündəmdədir

Somaliland rəhbərliyi paralel olaraq Efiopiyaya dənizə çıxış imkanı verəcək razılaşmalara hazır olduğunu yenidən açıqlayıb.

Somalilandın xarici siyasət qurumu şənbə günü yaydığı bəyanatda Efiopiyanın dənizə çıxış əldə etməsinə imkan verən danışıqlar yolu ilə razılaşmaları davamlı şəkildə dəstəklədiyini bildirib.

Hargeysa belə bir razılaşmanın qarşılıqlı maraqlar və əməkdaşlıq prinsipləri əsasında qurula biləcəyini qeyd edib.

Somali Prezidenti Həsən Şeyx Mahmud isə ölkəsinin Efiopiyanın limanlara çıxış əldə etməsinə qarşı olmadığını, lakin istənilən razılaşmanın Moqadişudakı federal hökumət vasitəsilə həyata keçirilməli olduğunu bildirib.

2024-cü il razılaşması mübahisənin mərkəzindədir

Məsələ Efiopiya ilə Somaliland arasında 2024-cü ilin yanvarında imzalanmış anlaşma memorandumunu yenidən gündəmə gətirib.

Somali Federal Hökuməti həmin razılaşmanı ölkənin suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirib.

Somaliland rəhbərliyi isə xarici tərəflərlə müstəqil şəkildə razılaşmalar bağlamaq hüququna malik olduğunu müdafiə edir.

Bu fikir ayrılığı Efiopiyanın dənizə çıxışı məsələsini Hargeysa ilə Moqadişu arasındakı əsas siyasi mübahisələrdən birinə çevirib.

BMT Somaliyə 16 milyon dollar ayırır

Digər tərəfdən, Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Somaliyə humanitar yardım üçün 16 milyon dollar ayrıldığını açıqlayıb.

Bu vəsait dünyada maliyyələşdirilməsi ən çox çatışmayan 12 humanitar böhrana ayrılan ümumilikdə 160 milyon dollarlıq yeni yardım paketinin tərkib hissəsidir.

Məlumata görə, paketin 150 milyon dolları həyati əhəmiyyətli humanitar əməliyyatların dəstəklənməsi üçün Mərkəzi Fövqəladə Hallara Cavab Fondundan ayrılacaq. Əlavə 10 milyon dollar isə əlilliyi olan şəxslərin humanitar yardıma çıxışının yaxşılaşdırılmasına yönəldiləcək.

Somali köçkünlük, silahlı qarşıdurmalar və quraqlıq nəticəsində geniş humanitar ehtiyaclarla üzləşir. Bununla yanaşı, Somaliland ətrafındakı siyasi proseslər, Türkiyənin hərbi mövcudluğu və mümkün İsrail-Somaliland təhlükəsizlik əməkdaşlığı Afrika Buynuzu və Qırmızı dənizdə geosiyasi rəqabəti daha da ön plana çıxarır.