BMT-də maliyyə böhranı dərinləşir
“Reuters” agentliyinin məlumatına görə, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının baş katibi Antonio Quterreş üzv dövlətlərə göndərdiyi məktubda qurumun “yaxın maliyyə çöküşü” təhlükəsi ilə qarşı-qarşıya qaldığını bəyan edib. Məktubda bildirilir ki, yaranmış vəziyyət təşkilatın əsas fəaliyyət istiqamətlərini ciddi risk altına salır.
Quterreşin sözlərinə görə, problemin əsas səbəblərindən biri üzv ölkələrin öhdəlikləri üzrə ödəməli olduqları haqları gecikdirməsi və ya ümumiyyətlə ödəməməsidir. Bununla yanaşı, büdcə qaydalarına əsasən xərclənməyən vəsaitlərin geri qaytarılması tələbi maliyyə yükünü daha da artırır.
“Proqramların icrası təhlükə altındadır”
Sərt büdcə qaydaları vəziyyəti ağırlaşdırır
Baş katib 28 yanvar tarixli məktubunda vurğulayıb ki, maliyyə böhranı getdikcə dərinləşir və bu, BMT-nin müxtəlif humanitar, sülhməramlı və inkişaf proqramlarının icrasını sual altına qoyur. O xəbərdarlıq edib ki, mövcud vəziyyət dəyişməzsə, yaxın gələcəkdə təşkilatın fəaliyyəti daha da çətinləşəcək.
Quterreş qeyd edib ki, bu gedişat BMT-ni təkcə maliyyə deyil, həm də institusional baxımdan zəiflədə bilər.
Vaşinqtonun qərarı böhranı sürətləndirir
Maliyyə böhranı ABŞ-ın son addımları fonunda daha da kəskinləşib. Ağ Evin yaydığı memorandumda Vaşinqtonun 35 beynəlxalq agentlikdən və BMT-yə bağlı 31 qurumdan çıxdığı açıqlanıb. Bu qurumlar arasında onlarla ölkədə radikallaşmanın qarşısının alınmasına yönəlmiş proqramları dəstəkləyən Qlobal İcma Dayanıqlığı Fondu da yer alır.
Bu qərar BMT-nin maliyyə balansına ciddi zərbə kimi qiymətləndirilir və təşkilatın uzunmüddətli layihələrinin davamlılığını şübhə altına alır.
80 illik qurumun gələcəyi sual altındadır
BMT-nin yaranmasının 80-ci ildönümü ərəfəsində təşkilatın gələcək rolu ilə bağlı müzakirələr intensivləşib. Beynəlxalq müşahidəçilər qeyd edirlər ki, qlobal böhranların artdığı, böyük dövlətlərin isə beynəlxalq hüququ tez-tez pozduğu bir dövrdə BMT-nin maliyyə baxımından zəiflədilməsi qlobal sülh və təhlükəsizlik üçün ciddi risklər yaradır.
Xüsusilə ABŞ-ın beynəlxalq təşkilatların maliyyələşdirilməsini azaltmaq siyasəti BMT-nin müstəqil və effektiv fəaliyyət imkanlarını daraldır. Analitiklərin fikrincə, bu tendensiya davam edərsə, təşkilatın beynəlxalq arenadakı təsir gücü ciddi şəkildə azalacaq.
