Kremlin İranda baş verən prosesləri xarici müdaxilə ssenarisi kimi dəyərləndirərkən, Vaşinqton və Təl-Əviv cəbhəsində hərbi hazırlıqların yetərsizliyi həlledici amil kimi ön plana çıxıb.
Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin və İran Prezidenti Məsud Pezeşkiyan cümə günü telefon danışığı aparıblar. Kremlin mətbuat xidmətinin yaydığı açıqlamaya görə, görüşdə İran kontekstində yaranmış gərginliyin azaldılmasının və təxirə salınmış məsələlərin diplomatik yollarla həllinin vacibliyi vurğulanıb.
Açıqlamaya əsasən, Pezeşkiyan İran rəhbərliyinin ölkədə vəziyyəti normallaşdırmaq üçün göstərdiyi intensiv səylər barədə rusiyalı həmkarını məlumatlandırıb. İran Prezidenti görüş zamanı bunları deyib:
“Daxili siyasətə yanaşmamız xalq mərkəzlidir. Bütün səylərimiz vətəndaşların haqlı tələblərinə qulaq asmağa və haqsız sanksiyalardan qaynaqlanan problemləri yüngülləşdirməyə yönəlib.
İranda son dövrdə baş verən hadisələrdə ABŞ və sionist rejimin rolu və birbaşa müdaxiləsi açıq-aydındır. İran xalqı öz əzəmətli mövcudluğu ilə fitnə törətmək istəyən qrupların hərəkətlərinə son qoymuşdur.”
Pezeşkiyan ikitərəfli münasibətlərə də toxunaraq bildirib: “İran və Rusiya arasında birgə əməkdaşlıq layihələri hazırda çox yaxşı səviyyədə həyata keçirilir.”
PUTİNDƏN AÇIQ DƏSTƏK
Rusiya Prezidenti Vladimir Putin isə Rusiyanın “İranda baş verən prosesləri diqqətlə izlədiyini” qeyd edərək, “son günlərdə İranda yaşananların Narıncı İnqilab ssenarilərinə bənzədiyini” deyib.
Putin sözlərinə belə davam edib:
“Uzunmüddətli və haqsız sanksiyaların təsiri ilə İranda iqtisadi və sosial problemlərin yaranmasını tam anlayırıq; lakin üsyanlar və qarışıqlıqlar heç bir halda dinc və mülki etiraz anlayışı ilə uzlaşmır.”
Xarici dəstəkli qrupların dövlət obyektlərinə, ibadət yerlərinə və təhlükəsizlik qüvvələrinə hücumlarını pisləyən Putin bildirib ki, “milyonlarla iranlının öz rejimlərini, liderlərini və hökumətlərini dəstəkləmək üçün keçirdiyi yürüşlər ölkədəki real vəziyyəti açıq şəkildə ortaya qoyur.”
Putin Rusiyanın beynəlxalq platformalarda İranın mövqeyini izah etmək və gərginliyin artmasının qarşısını almaq üçün diplomatik səylərini davam etdirdiyini vurğulayaraq, ikitərəfli münasibətlərin daha da genişləndirilməsindən məmnunluq ifadə edib.
STRATEJİK ƏMƏKDAŞLIĞA SƏDAQƏT TƏSDİQLƏNDİ
Hər iki lider İran və region ətrafında gərginliyin dərhal aradan qaldırılmasını əsas götürən, problemlərin yalnız siyasi və diplomatik vasitələrlə həllini dəstəkləyən ortaq mövqedə olduqlarını bildiriblər. Görüşdə həmçinin müxtəlif sahələrdə birgə iqtisadi layihələrin icrası və Rusiya–İran strateji tərəfdaşlığının gücləndirilməsinə dair qarşılıqlı bağlılıq təsdiqlənib.
TƏHLÜKƏ HƏYƏCANI SƏNGİMİR
Cümə axşamı axşam saatlarında ABŞ-dən gələn hücum siqnallarının səviyyəsi azalsa da, Qərbi Asiyaya doğru hərbi hərəkətlilik davam edir. ABŞ-nin “USS Abraham Lincoln” aviadaşıyıcı zərbə qrupu Asiya-Sakit okean bölgəsindən Qərbi Asiyaya doğru yola çıxarkən, müxtəlif hərbi nəqliyyat təyyarələrinin də ABŞ-nin regiondakı bazalarına endiyi barədə çoxsaylı xəbərlər yayılıb.
BÖLGƏ ÖLKƏLƏRİNİN TƏZYİQİ
Bu həftə hücum ehtimalı pik həddə çatarkən, ABŞ-nin geri addım atmasında Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Qətər kimi ölkələrin Vaşinqtona əməliyyatı dəstəkləmədikləri, hava məkanlarını və bazalarını istifadəyə verməyəcəkləri barədə xəbərdarlıqlarının təsirli olduğu bildirilir.
NETANYAHU: MÜDAFİƏYƏ HAZIR DEYİLİK
Bununla yanaşı, ən əsas səbəbin həm ABŞ-nin, həm də İsrailin yetərincə hazır olmaması olduğu qeyd edilir. New York Times qəzetinin mənbələrinə görə, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu çərşənbə gecəsi ABŞ Prezidenti Trampa müraciət edərək İrana qarşı istənilən hücum planının təxirə salınmasını istəyib.
Netanyahunun bu tələbinin, mümkün İran raket hücumuna qarşı müdafiə üçün zəruri olan Arrow-3, Davudun Sapanı və THAAD hava hücumundan müdafiə sistemlərinə aid raket ehtiyatlarının hələ kifayət qədər doldurulmaması ilə əlaqəli olduğu bildirilib.
NYT-yə görə, israilli və ərəb rəsmiləri İranın öz ölkələrinə qarşı cavab zərbəsi endirməsindən ciddi narahatdırlar. Xatırladaq ki, İran ABŞ hərbi qüvvələrinin yerləşdiyi qonşu ölkələri xəbərdar etmiş, hücum baş verəcəyi təqdirdə həmin bazaların Tehranın hədəfinə çevrilə biləcəyini bildirmişdi.
