Pekindən sərt bəyanat
Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Mao Nin bildirib ki, Çin, ABŞ və Rusiya arasında nəzərdə tutulan üçtərəfli nüvə silahsızlanma danışıqlarına Pekinin qoşulması “ədalətsiz, qeyri-məntiqli və tətbiqi mümkün olmayan” təşəbbüsdür.
Onun sözlərinə görə, Çinin nüvə qüvvələri ABŞ və Rusiya ilə müqayisə ediləcək səviyyədə deyil. Mao vurğulayıb ki, bu səbəbdən Pekini eyni formatda danışıqlara cəlb etmək obyektiv reallığı əks etdirmir.
“Əsas məsuliyyət Vaşinqtonun üzərinə düşür”
Qlobal yanaşma arqumenti
Mao Nin qeyd edib ki, Çin bu məsələ ilə bağlı mövqeyini dəfələrlə açıqlayıb. O bildirib ki, geniş nüvə arsenalına malik dövlət kimi ABŞ ilk növbədə öz üzərinə düşən məsuliyyəti yerinə yetirməlidir.
Onun sözlərinə görə, nüvə silahsızlanması sahəsində prioritet addımların atılması Vaşinqtonun öhdəliyidir və bu yanaşma beynəlxalq ictimaiyyət arasında geniş qəbul olunub.
ABŞ-ın çağırışı və “START” sonrası mərhələ
Müqavilədən sonrakı vəziyyət
ABŞ daha əvvəl Çini üçtərəfli nüvə silahsızlanma danışıqlarına qoşulmağa çağırmışdı. Bu çağırış ABŞ və Rusiya arasında qüvvədə olan “Yeni START” müqaviləsinin başa çatmasından sonra gündəmə gəlib.
Çin isə daha öncə də bəyan etmişdi ki, mövcud mərhələdə belə danışıqlarda iştirak etməyəcək.
Mövqenin təkrarı
Çin Xarici İşlər Nazirliyinin digər sözçüsü Lin Cian da mətbuat konfransında bildirib ki, Çinin nüvə potensialı ABŞ və Rusiya ilə müqayisədə tamamilə fərqli səviyyədədir. Bu səbəbdən Pekin hazırkı mərhələdə üçtərəfli silahsızlanma danışıqlarında iştirak niyyətində deyil.
Strateji balans məsələsi
Ekspertlər hesab edirlər ki, Çin öz nüvə arsenalının miqyasını və strategiyasını ABŞ və Rusiya ilə eyni çərçivədə qiymətləndirmək istəmir. Pekin əsas məsuliyyətin böyük nüvə güclərinin üzərinə düşdüyünü vurğulayaraq mövqeyini qoruyur.
Hazırda qlobal nüvə təhlükəsizliyi arxitekturasının gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik davam edir. Böyük güclər arasında etimad səviyyəsinin aşağı olması isə yeni çoxtərəfli sazişlərin perspektivini çətinləşdirir.
