Razılaşma niyə çətin görünür?
ABŞ-ın nüfuzlu “New York Times” qəzeti İran və ABŞ arasında razılaşmanın yaxın zamanda əldə olunmasının çətin olduğunu yazıb. Qəzet qeyd edir ki, müzakirə olunan məsələlərin mürəkkəbliyi və İranın nüvə proqramının milli kimlik məsələsi kimi qəbul olunması prosesi uzadır.
Məqalədə vurğulanır ki, 2015-ci il nüvə razılaşması belə illərlə davam edən danışıqlar nəticəsində əldə olunmuşdu və hazırkı daha gərgin şəraitdə tez bir razılaşma gözləmək real deyil.
Vensin tələbləri əsas maneədir
“Qeyri-adi şərtlər” kimi qiymətləndirilir
Qəzet ABŞ vitse-prezidenti Cey Di Vensin İrandan nüvə silahı hazırlamamaq barədə “açıq öhdəlik” tələb etməsini tənqid edib. Bildirilir ki, İran bu öhdəliyi daha əvvəl dəfələrlə verib.
Xatırladılır ki, Tehran həm 2015-ci il nüvə razılaşmasında, həm də Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsi çərçivəsində bu öhdəliyi qəbul edib.
Əsas mübahisə: zənginləşdirmə və suverenlik
İranın “qırmızı xətləri”
“New York Times” yazır ki, əsas problem ABŞ-ın İranın uranı zənginləşdirmədən tam imtina etməsini və mövcud ehtiyatlarını təhvil verməsini tələb etməsidir.
Bu isə İran üçün strateji və suverenlik məsələsi hesab olunur. Tehran nüvə proqramını dinc məqsədli hesab etdiyini bildirir və bu hüquqdan imtina etməyə hazır olmadığını vurğulayır.
Hörmüz və digər mübahisəli mövzular
Gərginlik dərinləşir
Məqalədə qeyd olunur ki, Hörmüz boğazı üzərində nəzarət məsələsi də tərəflər arasında ciddi fikir ayrılığı yaradır. Bu kimi məsələlər danışıqları daha da mürəkkəbləşdirir.
Bundan əlavə, regionda faktiki müharibə şəraitinin mövcud olması danışıqların fonunu daha da ağırlaşdırır.
Perspektiv: uzunmüddətli qarşıdurma
Razılaşma üçün güzəşt şərtdir
Qəzetin nəticəsinə görə, İran zənginləşdirmə hüququndan imtina etmədiyi müddətdə Vaşinqtonla razılaşma əldə olunması çətin olacaq.
Bu isə o deməkdir ki, yaxın gələcəkdə ABŞ–İran münasibətlərində gərginlik və strateji qarşıdurma davam edəcək.
“New York Times”ın təhlili göstərir ki, tərəflər arasında əsas fikir ayrılıqları hələ də aradan qalxmayıb. ABŞ-ın sərt şərtləri və İranın prinsipial mövqeyi razılaşma ehtimalını zəiflədir.
