Moskva Yaponiyanın hərbi siyasətindən narahatdır
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Yaponiyanın hərbi imkanlarını genişləndirməsinin Rusiyanın Uzaq Şərqdəki sərhədləri üçün əlavə təhlükəsizlik riskləri yaratdığını bildirib.
Nazirliyin açıqlamasında qeyd olunub ki, Moskva bu narahatlığını dəfələrlə Tokioya çatdırıb. Rusiya tərəfinin mövqeyinə görə, Yaponiyanın son illərdə atdığı hərbi addımlar təkcə ikitərəfli münasibətlərə deyil, bütövlükdə Asiya-Sakit okean regionunda təhlükəsizlik və sabitliyə mənfi təsir göstərə bilər.
Rusiya rəsmiləri Yaponiyanın müdafiə xərclərini artırmasını, uzaqmənzilli zərbə imkanları əldə etməsini və ABŞ-la hərbi əməkdaşlığını genişləndirməsini bu siyasətin əsas göstəriciləri kimi təqdim edirlər.
“Əvvəlki sırf müdafiə xarakteri dəyişib”
Rusiya Xarici İşlər Nazirliyi Yaponiyanın hərbi fəaliyyətinin əvvəlki “sırf müdafiə xarakterini” itirdiyini iddia edib.
Moskvanın qiymətləndirməsinə görə, Tokio artıq yalnız öz ərazisinin müdafiəsi üçün nəzərdə tutulan imkanlarla kifayətlənmir və daha uzaq məsafədəki hədəflərə zərbə endirmək qabiliyyətini genişləndirir.
Bu, Rusiya tərəfinin Yaponiyanın müdafiə siyasətinə verdiyi siyasi-hərbi qiymətləndirmədir. Tokio isə son illərdə müdafiə imkanlarını genişləndirməsini Şərqi Asiyada dəyişən təhlükəsizlik mühiti, Şimali Koreyanın raket proqramı və Çinin artan hərbi imkanları ilə əsaslandırır.
“Type-25” raketləri diqqət mərkəzindədir
Moskvanın açıqlamasında xüsusi olaraq Yaponiyanın yeni raket sistemlərinə toxunulub.
Rusiya XİN-in məlumatına görə, Tokio bir neçə ay əvvəl Yaponiya ərazisində yerləşdirilən “Type-25” raket sistemlərindən oktyabrda keçirilməsi planlaşdırılan Yaponiya–ABŞ birgə hərbi təlimlərində istifadə etməyə hazırlaşır.
Yaponiyanın “Type-25” sistemi uzaqmənzilli gəmi əleyhinə raket imkanlarının genişləndirilməsi proqramının tərkib hissəsidir. Bu silahlar Yaponiyanın düşmən gəmilərinə daha uzaq məsafədən zərbə endirmək imkanlarını artırmaq məqsədi daşıyır.
Rusiya bunu əlavə təhlükəsizlik riski sayır
Moskva məhz belə silahların yerləşdirilməsinin Rusiyanın Uzaq Şərq sərhədlərinə yaxın bölgələrdə hərbi tarazlığa təsir edə biləcəyini düşünür.
Rusiya XİN-in açıqlamasında bildirilib ki, Tokioya bu istiqamətdə atılan addımların Moskvanı “ciddi narahat etdiyi” dəfələrlə çatdırılıb.
Nazirlik Yaponiyanın yeni raket sistemlərinin ABŞ-la keçirilən birgə təlimlərə cəlb edilməsini Tokionun hərbi siyasətində baş verən daha geniş dəyişikliklərin bir hissəsi kimi qiymətləndirir.
ABŞ və Yaponiya birgə təlim keçirəcək
Moskvanın bəyanatında “Keen Sword 27” adlı ABŞ–Yaponiya birgə hərbi təlimlərinə də xüsusi diqqət ayrılıb.
Yaponiya və ABŞ uzun illərdir bu silsilədən genişmiqyaslı birgə təlimlər keçirirlər. Manevrlərdə quru, hava və dəniz qüvvələrinin qarşılıqlı fəaliyyəti, komandanlıq mexanizmləri, logistika və müxtəlif müdafiə ssenariləri sınaqdan keçirilir.
“Keen Sword” təlimləri ABŞ-Yaponiya hərbi ittifaqının operativ hazırlığının əsas elementlərindən biri hesab olunur.
Rusiya isə hücum imkanlarına malik yeni raket sistemlərinin belə təlimlərə daxil edilməsinin əvvəlki hərbi təlim formatından fərqli məna daşıdığını bildirir.
Tokio müdafiə imkanlarını genişləndirir
Yaponiya son illərdə müdafiə siyasətində mühüm dəyişikliklər həyata keçirib.
Tokio 2022-ci ildə qəbul etdiyi milli təhlükəsizlik strategiyasında “əks-zərbə imkanlarının” yaradılmasını nəzərdə tutub. Bu siyasət çərçivəsində Yaponiya daha uzaqmənzilli raket sistemləri əldə etməyə və yerli istehsal imkanlarını artırmağa başlayıb.
Yaponiya hökuməti bu addımları hücum siyasətinə keçid kimi deyil, mümkün hücumların qarşısını almaq üçün çəkindirmə qabiliyyətinin gücləndirilməsi kimi təqdim edir.
Moskva isə məsələyə fərqli yanaşır və Tokionun bu siyasətini Yaponiyanın yenidən hərbiləşdirilməsi kimi xarakterizə edir.
Rusiya və Yaponiya arasında gərginlik davam edir
Moskvanın yeni xəbərdarlığı Rusiya-Yaponiya münasibətlərinin uzun müddətdir gərgin olduğu bir dövrə təsadüf edir.
İki ölkə arasında ərazi mübahisələri hələ də həll olunmayıb. İkinci Dünya müharibəsindən sonra Rusiya ilə Yaponiya arasında tammiqyaslı sülh müqaviləsinin bağlanmamasının əsas səbəblərindən biri də Kuril adalarının cənub hissəsi ilə bağlı fikir ayrılığıdır.
Ukrayna müharibəsindən sonra Yaponiyanın Rusiyaya qarşı sanksiyalara qoşulması münasibətləri daha da gərginləşdirib. Moskva isə Tokionun ABŞ-la hərbi əməkdaşlığının genişlənməsinə getdikcə daha sərt reaksiya verir.
Uzaq Şərqdə yeni təhlükəsizlik mübahisəsi
Rusiya XİN-in son bəyanatı göstərir ki, Yaponiyanın raket imkanlarının genişləndirilməsi Moskva ilə Tokio arasında yeni təhlükəsizlik mübahisəsinə çevrilir.
Rusiya Yaponiyanın hərbi potensialının artmasını özünün Uzaq Şərq sərhədləri və ümumilikdə Asiya-Sakit okean regionu üçün əlavə risk kimi qiymətləndirir.
Tokio isə hərbi imkanlarının artırılmasını regional təhlükəsizlik mühitinin dəyişməsi və ölkənin müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi zərurəti ilə izah edir.
Beləliklə, tərəflər eyni hərbi dəyişiklikləri tamamilə fərqli şəkildə qiymətləndirirlər: Moskva bunu “yenidən hərbiləşmə” və əlavə təhlükəsizlik riski, Tokio isə müdafiə və çəkindirmə imkanlarının gücləndirilməsi kimi təqdim edir.
