Kütləvi köç: narahatedici rəqəmlər
Sionist rejimin “Maariv” qəzeti ölkənin ciddi demoqrafik və intellektual böhranla üz-üzə qaldığını yazıb. Qəzetin dərc etdiyi məlumatlara görə, müharibənin başlanmasından ötən iki ildən artıq müddətdə təxminən 400 min israilli ölkəni tərk edib. Nəşr bu prosesi “beyin axını, yoxsa strateji iflas?” sualı ilə dəyərləndirərək açıq şəkildə bildirir ki, “Sionist rejimin gələcəyini itirir”.
Məqalədə vurğulanır ki, ölkəni tərk edənlər arasında yüksək ixtisaslı mütəxəssislər, alimlər və akademiklər xüsusi yer tutur. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə sionist rejim elmi, texnoloji və iqtisadi potensialını zəiflədən əsas faktorlardan biri kimi göstərilir.
Rəsmi statistika: elita ölkədən kənarda yaşayır
İşğalçı rejimin Mərkəzi Statistika Bürosunun hesabatına istinad edən “Maariv” yazır ki, bakalavr, magistr və doktorantura səviyyəsində təhsil almış təxminən 55 min israilli hazırda ölkə xaricində yaşayır. Doktorantura məzunlarının isə 16 faizi İsraildən kənarda məskunlaşıb. Qəzet bu vəziyyəti açıq şəkildə “beyin axını” adlandırır.
Nəşrə görə, bu proses təsadüfi deyil və əsas səbəblərdən biri hökumətin akademik mühitə və elmi tədqiqatlara qarşı təzyiq siyasətidir. Elmi müstəqilliyin zəiflədilməsi və akademik azadlıqların məhdudlaşdırılması yüksək ixtisaslı kadrları ölkəni tərk etməyə vadar edir.
Demoqrafik boşluğu doldurmaq cəhdi: Hindistandan köç
“Maariv” yazır ki, hökumət yaranmış demoqrafik boşluğu doldurmaq üçün qeyri-real və simvolik addımlara əl atır. Bu çərçivədə İsrail hökumətinin bir neçə ay əvvəl Hindistandakı Menaşe icmasından təxminən 1200 nəfərin işğal altındakı Fələstin torpaqlarına köçürülməsi üçün 100 milyon şekel ayırdığı qeyd olunur.
Qəzet etiraf edir ki, bu addım real demoqrafik və siyasi təsir gücünə malik deyil və “boğulanın saman çöpündən yapışmasına” bənzəyir. “Maariv” vurğulayır ki, Menaşe icmasının gətirilməsi nə Efiopiyadan olan köçlə müqayisə edilə bilər, nə də ciddi strateji planın tərkib hissəsidir. Bu təşəbbüs daha çox müəyyən ravvin dairələrinin ideoloji israrı ilə izah olunur.
Keçmiş qərarlar, bugünkü nəticəsizlik
Qəzet xatırladır ki, hələ 2012-ci ildə “Şas” partiyasının lideri olan Eli İşai bu məsələni yenidən gündəmə gətirmişdi. Həmin qərar illərlə uzadılıb və nəticədə təxminən 4000 nəfərin köçürülməsi ilə məhdudlaşıb. Lakin “Maariv”in yazdığına görə, bu prosesin davam etdirilməsi ilə bağlı ciddi etirazlar və şübhələr mövcuddur.
Nəşr açıq şəkildə bildirir ki, xaricə kütləvi köç fonunda bu cür addımlar statistik baxımdan əhəmiyyətsizdir və hökumət yalnız görüntü yaratmağa çalışır.
“İsrailin inkişaf tempi dayanıb”
“Maariv” məqaləsində etiraf edir ki, İsrailin inkişaf tempi faktiki olaraq dayanıb. Ölkə həm mülki, həm də hərbi strukturlarda ciddi kadr çatışmazlığı yaşayır. Qəzetə görə, hazırkı təşəbbüslər real ehtiyaclara cavab vermir və daha çox hökumətin seçki bazasını qorumaq məqsədi daşıyır.
Nəşr vurğulayır ki, bu model keçmişdə Mərakeş yəhudilərinin köçürülməsi zamanı istifadə edilən siyasi yanaşmanın təkrarıdır və bugünkü reallıqlara uyğun deyil.
Nəticə: dərinləşən böhran
“Maariv”in ümumi qənaəti ondan ibarətdir ki, İsrail təkcə demoqrafik deyil, eyni zamanda intellektual və strateji böhran yaşayır. Beyin axını davam etdikcə, simvolik köç proqramları bu boşluğu doldura bilməyəcək. Qəzet açıq mesaj verir: problemin kökü hökumətin siyasətindədir və bu siyasət dəyişmədikcə İsrail “gələcəyini itirməyə” davam edəcək.
