Sanders AIPAC-ın 233 milyon dollarlıq planını açıqladı
ABŞ-da noyabrın 3-də keçiriləcək Konqres aralıq seçkiləri ərəfəsində kampaniyaların maliyyələşdirilməsi və sionist rejim siyasəti ətrafında mübahisələr güclənir.
- Sanders AIPAC-ın 233 milyon dollarlıq planını açıqladı
- AIPAC ABŞ siyasətində mühüm maliyyə qüvvəsidir
- Miçiqanda rekord məbləğ nəticəni dəyişmədi
- Əbdül əl-Səid İsrailə hərbi yardımı tənqid edir
- Sanders: İsrailə hərbi yardımı dayandırın
- Demokrat seçicilər arasında münasibət dəyişir
- 3 noyabr seçkiləri öncəsi maliyyə mübarizəsi
- 233 milyon dollar iddiası diqqət mərkəzindədir
Vermont ştatından müstəqil senator Berni Sanders bildirib ki, Amerika–İsrail İctimai Əlaqələr Komitəsi — AIPAC — sionist rejimin Baş naziri Benyamin Netanyahu hökumətini tənqid edən namizədlərin məğlub edilməsi məqsədilə seçki kampaniyalarına 233 milyon dollar xərcləməyi planlaşdırır. Sanders bu iddianı sosial şəbəkədə yayımladığı açıqlamada səsləndirib.
233 milyon dollarlıq məbləğ hazırda Sandersin açıqlamasına əsaslanır. AIPAC-ın bütün bu vəsaiti konkret olaraq hansı seçki dairələrində və hansı namizədlərin lehinə və ya əleyhinə xərcləyəcəyinin tam bölgüsü təqdim olunan məlumatlarda göstərilmir.
AIPAC ABŞ siyasətində mühüm maliyyə qüvvəsidir
AIPAC ABŞ-da İsrail yönümlü siyasəti müdafiə edən ən nüfuzlu təşkilatlardan biri hesab olunur. Təşkilat və onunla əlaqəli siyasi fəaliyyət strukturları son seçki dövrlərində Konqres yarışlarına böyük məbləğdə vəsait yönəldiblər.
2026-cı ildə bunun ən diqqətçəkən nümunələrindən biri Miçiqan ştatında keçirilən Demokratlar Partiyasının Senat üzrə ilkin seçkisi olub.
Həmin yarışda AIPAC və onunla əlaqəli qruplar Heyli Stivensi dəstəkləmək və Əbdül əl-Səidin namizədliyinə qarşı kampaniya aparmaq üçün böyük məbləğdə vəsait xərcləyiblər.
Miçiqanda rekord məbləğ nəticəni dəyişmədi
Sanders açıqlamasında AIPAC-ın Miçiqandakı seçki kampaniyasına 33 milyon dollar xərclədiyini bildirib.
Müstəqil məlumatlarda məbləğlə bağlı müəyyən fərqlər var. Associated Press ilkin seçkidən əvvəl AIPAC və əlaqəli qrupların Stivensin dəstəklənməsinə təxminən 30 milyon dollar yönəltdiyini və bunun təşkilatın bir seçki yarışına etdiyi ən böyük sərmayə olduğunu bildirmişdi.
Buna baxmayaraq, avqustun 4-də keçirilən ilkin seçkidə Əbdül əl-Səid Demokratlar Partiyasının Senat namizədliyini qazanıb. Beləliklə, AIPAC-ın dəstəklədiyi Heyli Stivens ilkin seçkidə məğlub olub.
Əbdül əl-Səid İsrailə hərbi yardımı tənqid edir
Əbdül əl-Səid ABŞ-ın İsrailə şərtsiz hərbi yardım göstərməsinin əleyhinə çıxan Demokrat siyasətçilərdəndir.
O, həmçinin Netanyahu hökumətinin Qəzza və işğal altındakı İordan çayının qərb sahili ilə bağlı siyasətini açıq şəkildə tənqid edib. İsrailə hərbi yardım məsələsi Miçiqandakı ilkin seçki kampaniyasının diqqətçəkən xarici siyasət mövzularından birinə çevrilmişdi.
Əl-Səidin qələbəsi ABŞ-da İsrail siyasəti və seçkilərdə kənar təşkilatların maliyyə təsiri ilə bağlı müzakirələri daha da gücləndirib.
Sanders: İsrailə hərbi yardımı dayandırın
Sanders AIPAC-ın seçki xərcləri ilə bağlı açıqlamasını ABŞ-ın İsrailə hərbi yardımının dayandırılması çağırışı ilə tamamlayıb.
Senator uzun müddətdir Vaşinqtonun İsrailə hərbi dəstəyini, xüsusilə Qəzzadakı müharibə fonunda, sərt şəkildə tənqid edir. Onun son açıqlaması da bu siyasi mövqeyinin davamıdır.
ABŞ Demokratları daxilində İsrail siyasəti ilə bağlı fikir ayrılıqları 2026-cı il seçkiləri ərəfəsində daha aydın görünür. Associated Press-in məlumatına görə, partiya daxilində bir sıra namizədlər İsrailə hərbi yardımın dayandırılmasını müdafiə etdiyi halda, digər Demokrat qruplar təhlükəsizlik yardımının davam etdirilməsinin tərəfdarıdır.
Demokrat seçicilər arasında münasibət dəyişir
İsrailə münasibət Demokrat seçicilər arasında da dəyişib. 2026-cı ilin iyununda keçirilmiş sorğuda Demokratların 58 faizi ABŞ-ın İsrailə həddindən artıq dəstək verdiyini bildirib. 2024-cü ildə bu göstərici 45 faiz idi.
Bu dəyişiklik Konqresə namizəd olan siyasətçilərin İsrail, Qəzza və ABŞ-ın hərbi yardımı ilə bağlı mövqelərinin seçki kampaniyalarında daha çox ön plana çıxmasına səbəb olur.
Bununla yanaşı, seçicilərin İsrail siyasətinə münasibətinin konkret yarışların nəticəsini necə dəyişəcəyini əvvəlcədən müəyyən etmək mümkün deyil.
3 noyabr seçkiləri öncəsi maliyyə mübarizəsi
ABŞ-da Konqres aralıq seçkiləri noyabrın 3-də keçiriləcək. Nümayəndələr Palatasının bütün yerləri və Senatdakı yerlərin bir hissəsi uğrunda mübarizə aparılacaq.
2026-cı il seçki dövrü ümumilikdə yüksək kampaniya xərcləri ilə seçilir. ABŞ Ali Məhkəməsinin 2026-cı ilin iyununda partiyalarla namizədlər arasında əlaqələndirilmiş seçki xərclərinə tətbiq olunan federal məhdudiyyətləri aradan qaldırmasından sonra siyasi komitələrin kampaniya xərcləri də artıb.
Bu şəraitdə AIPAC-ın seçkilərə yönəldəcəyi vəsait və onun İsrail siyasətini tənqid edən namizədlərə qarşı kampaniyalardakı rolu seçki maliyyələşdirilməsi mübahisələrinin əsas mövzularından birinə çevrilib.
233 milyon dollar iddiası diqqət mərkəzindədir
Sandersin açıqladığı 233 milyon dollarlıq rəqəm təsdiqləndiyi təqdirdə, AIPAC və əlaqəli siyasi strukturların 2026-cı il seçkilərinə böyük maliyyə resursu ayırdığını göstərəcək.
Lakin bu vəsaitin xərclənməsinin seçicilərin davranışına və ayrı-ayrı Konqres yarışlarının nəticələrinə hansı səviyyədə təsir göstərəcəyi yalnız seçkilərdən sonra qiymətləndirilə bilər.
Miçiqan ilkin seçkisinin nəticəsi isə böyük maliyyə üstünlüyünün seçki nəticəsini avtomatik müəyyən etmədiyini artıq göstərib: AIPAC və əlaqəli qrupların rekord həcmdə maliyyə dəstəyi verdiyi Stivens Əbdül əl-Səidə məğlub olub.
