Neft gəlirlərindən valyuta axını normallaşır
İranın “Fars” xəbər agentliyi məlumatlı mənbələrə istinadən bildirib ki, ölkədə neft gəlirlərindən əldə edilən xarici valyutanın dövriyyəsi cari ayın sonuna qədər yenidən adi axarına qayıdacaq. Bildirilir ki, son aylarda yaranmış fasilə və gecikmələr mərhələli şəkildə aradan qaldırılır.
Mənbələrin sözlərinə görə, valyuta daxilolmalarında müşahidə olunan pozuntu əsasən ilin əvvəlində, qış mövsümünün başlanğıcında qeydə alınıb. Həmin dövrdə neft gəlirlərinin dövriyyəsində yaranan ləngimə ölkə daxilində valyuta bazarına təzyiq göstərib.
Mərkəzi Bankdan genişmiqyaslı müdaxilə
Məzənnənin sabitləşdirilməsi hədəfi
Bununla paralel olaraq İran Mərkəzi Bankı ölkədə məzənnə sabitliyini qorumaq məqsədilə genişmiqyaslı müdaxilə həyata keçirdiyini açıqlayıb. Qurum valyuta bazarında kəskin dalğalanmaların qarşısını almaq üçün müxtəlif maliyyə alətlərindən istifadə edildiyini bəyan edib.
Rəsmi açıqlamada qeyd olunub ki, əsas məqsəd milli valyutanın dəyərini qorumaq və həm rəsmi, həm də qeyri-rəsmi bazarlarda dolların məzənnəsində artımın qarşısını almaqdır.
Dolların bahalaşmasına səbəblər
Xatırladaq ki, bu ilin qışının əvvəlində neft gəlirlərində yaranan problemlər dolların həm rəsmi, həm də qeyri-rəsmi bazarlarda bahalaşmasına zəmin yaratmışdı. Valyuta təklifinin azalması bazarda tələbin artmasına və nəticədə milli valyutanın dəyər itirməsinə səbəb olmuşdu.
İqtisadçılar hesab edirlər ki, neft gəlirlərindən daxil olan xarici valyutanın sabit axını məzənnə sabitliyi üçün həlledici rol oynayır və bu istiqamətdə atılan addımlar bazarda nisbi tarazlıq yarada bilər.
Sanksiyalar və nüvə danışıqları fonunda iqtisadi vəziyyət
ABŞ sanksiyalarının təsiri
ABŞ tərəfindən İran İslam Respublikasına qarşı tətbiq edilən sanksiyalar ölkənin iqtisadi durumuna ciddi təsir göstərməkdə davam edir. Bu məhdudiyyətlər neft ixracı və maliyyə əməliyyatları sahəsində çətinliklər yaradaraq milli valyutanın dollar qarşısında zəifləməsinə səbəb olub.
Sanksiyalar nəticəsində İranın xarici valyuta ehtiyatlarının formalaşması və beynəlxalq ödəniş sistemlərinə çıxışı məhdudlaşıb ki, bu da daxili bazarda əlavə təzyiq yaradır.
Nüvə proqramı üzrə danışıqlar
Tehran isə ABŞ ilə dolayı danışıqlar çərçivəsində nüvə proqramı ilə bağlı razılaşma əldə etməyə çalışır. Məlumata görə, mümkün razılaşma çərçivəsində uranın zənginləşdirilməsi səviyyəsi müəyyən edilə və bunun müqabilində sanksiyaların mərhələli şəkildə aradan qaldırılması nəzərdə tutula bilər.
Ekspertlər bildirirlər ki, danışıqlarda irəliləyiş əldə olunarsa, bu, İran iqtisadiyyatına və xüsusilə valyuta bazarına müsbət təsir göstərə bilər. Hazırda isə rəsmi qurumlar qısamüddətli sabitliyi təmin etmək üçün inzibati və maliyyə mexanizmlərini işə salmağa davam edirlər.
