“İstanbul görüşü Vaşinqtonun niyyətini üzə çıxaracaq”
İranlı diplomatik mənbə “Reuters” agentliyinə açıqlamasında bildirib ki, Tehranın ABŞ ilə İstanbulda planlaşdırılan təmasları Vaşinqtonun həqiqətən ciddi və nəticəyönlü danışıqlara hazır olub-olmadığını ortaya qoyacaq. Mənbənin sözlərinə görə, İran danışıqları formal və vaxt udmağa yönəlmiş proses kimi deyil, real nəticələr verəcək mexanizm kimi görmək istəyir.
Diplomatik mənbə vurğulayıb ki, İran tərəfi qarşılıqlı hörmətə əsaslanan dialoqa açıqdır, lakin bu dialoq təzyiq, təhdid və birtərəfli tələblər üzərində qurula bilməz.
“Müdafiə imkanlarımız danışıqlar mövzusu deyil”
Mənbə xüsusi olaraq qeyd edib ki, Tehranın müdafiə qabiliyyətləri müzakirə predmeti deyil və bu məsələdə heç bir güzəşt gündəmdə ola bilməz. Onun sözlərinə görə, İranın müdafiə potensialı milli təhlükəsizlik və suverenlik məsələsidir və istənilən danışıqlar çərçivəsindən kənarda qalmalıdır.
Bu mövqe son illərdə İran rəsmiləri tərəfindən dəfələrlə səsləndirilib və rəsmi Tehranın “qırmızı xətlərindən” biri kimi qiymətləndirilir.
Reuters: Danışıqlar gərginliyin azaldılmasına fokuslanıb
“Reuters” agentliyi daha əvvəl regiondan olan yüksəkvəzifəli rəsmiyə istinadən bildirib ki, İstanbulda planlaşdırılan Tehran–Vaşinqton təmaslarının əsas məqsədi mümkün hərbi qarşıdurmanın qarşısını almaq və iki ölkə arasında gərginliyi azaltmaqdır.
Bununla belə, agentlik danışıqların konkret formatı, gündəliyi və tərəflərin hansı səviyyədə təmsil olunacağı ilə bağlı detalların hələ dəqiqləşmədiyini qeyd edib.
Pezeşkian: Danışıqlar ədalətli və milli maraqlara uyğun olmalıdır
İran prezidenti Məsud Pezeşkian da mövzu ilə bağlı mövqeyini açıqlayaraq, xarici işlər naziri Abbas Araqçidən mümkün danışıqlara hazırlaşmağı istəyib. Prezident vurğulayıb ki, istənilən diplomatik proses ədalət, qarşılıqlı hörmət, hikmət və milli maraqlar prinsiplərinə əsaslanmalıdır.
Pezeşkian bildirib ki, İran danışıqlara açıqdır, lakin ölkənin ləyaqətini və strateji maraqlarını zədələyən heç bir çərçivəni qəbul etməyəcək.
Gərginlik fonunda diplomatik siqnallar
İran–ABŞ münasibətləri son aylarda artan hərbi təhdidlər, sanksiyalar və bölgədəki hərbi hərəkətlilik fonunda yenidən gərgin mərhələyə daxil olub. ABŞ-nin regionda hərbi mövcudluğunu artırması, İranın isə müdafiə hazırlığını gücləndirməsi tərəflər arasında riskləri yüksəldir.
Bu şəraitdə İstanbul görüşü mümkün eskalasiyanın qarşısını almaq üçün diplomatik kanal kimi qiymətləndirilir. Analitiklərin fikrincə, görüşün nəticələri tərəflərin gələcək mərhələdə ya dialoqa, ya da daha sərt qarşıdurmaya üstünlük verəcəyini göstərə bilər.
Tehran mövqeyində israrlıdır
İranlı mənbənin açıqlaması göstərir ki, Tehran danışıqlara açıq olsa da, öz müdafiə gücünü və milli təhlükəsizlik xəttini müzakirə mövzusu etməyəcək. Bu mövqe ABŞ ilə mümkün razılaşmaların çərçivəsini əvvəlcədən müəyyənləşdirir və danışıqların yalnız siyasi və diplomatik sahələrlə məhdudlaşacağını göstərir.
