İran ordusu iyun döyüşlərinin bilinməyən tərəflərini açıqladı
İran Ordusunun Hava Hücumundan Müdafiə Qüvvələrinin əməliyyatlar üzrə sədr müavini, briqada generalı Rza Xacə İranla İsrail arasında iyun ayında baş vermiş 12 günlük müharibəyə dair yeni və diqqətçəkən detallar açıqlayıb. Generalın sözlərinə görə, qarşıdurma təkcə İsrailə qarşı aparılmayıb, eyni zamanda 33-dən çox ölkənin – əsasən NATO və Qərb dövlətlərinin – hərbi və kəşfiyyat dəstəyi ilə həyata keçirilən hücumlar İranı hədəfə alıb.
Xacə İran dövlət televiziyasına verdiyi müsahibədə bildirib ki, Qərbin ən müasir hərbi texnologiyaları həmin günlərdə İranın hava müdafiə şəbəkəsini sıradan çıxarmağı hədəfləyirdi. Onun sözlərinə görə, hücumlar komanda məntəqələrinə, radar sistemlərinə və idarəetmə infrastrukturlarına intensiv şəkildə yönəlib.
“Müdafiə şəbəkəsi zərbələrə baxmayaraq dayanmadı”
General Xacə hücumlar nəticəsində İran ordusunun və SEPAH-ın bir neçə yüksək rütbəli zabitinin şəhid olduğunu təsdiqləyib. Bununla belə, o vurğulayıb ki, hava müdafiə sistemləri bütün hücum mərhələləri boyunca fəaliyyətini davam etdirib və döyüş qabiliyyətini itirməyib.
Onun sözlərinə görə, bəzi Qərb analitiklərinin iddia etdiyi kimi İran yaxalanmadığını, əksinə, qüvvələrin hücumdan əvvəl tam hazırlıq vəziyyətində olduğunu qeyd edib. İranın hava məkanına yönəlmiş hücumların müxtəlif növ təhdidlərdən ibarət olduğu – o cümlədən kruiz və ballistik raketlər, həmçinin inkişaf etmiş “stealth” təyyarələr – vurğulanıb.
196 dron və İsrail təyyarəsi vuruldu
Müsahibənin ən diqqət çəkən məqamlarından biri Müdafiə Qüvvələrinin 196-dan çox pilotsuz uçuş aparatı və İsrail təyyarəsini məhv etdiklərini açıqlaması olub. Vurulan PUA-ların əksəriyyətinin “Heron” və “Hermes 450” modelləri olduğu və əsasən kəşfiyyat və idarəetmə missiyalarında iştirak etdikləri bildirilib. Generalın sözlərinə görə, xəbərdarlıq siqnallarından sonra çoxsaylı PUA-lar bölgədən geri çəkilməyə məcbur qalıb.
Xacə həmçinin əlavə edib ki, döyüşlərdə İran Hava Hücumundan Müdafiə Qüvvələrinin 35 hərbçisi şəhid olub. Müharibədən dərhal sonra ölkənin müdafiə sənayesində aşkar edilmiş boşluqların aradan qaldırılması və sistemlərin genişmiqyaslı modernləşdirilməsi prosesinə başlanılıb.
“İranın hava məkanı tam təhlükəsizdir”
General Xacə İsrail tərəfindən son günlər İran sərhədləri yaxınlığında hava pozuntularının baş verdiyinə dair iddiaları təkzib edib. Onun sözlərinə görə, atəşkəs razılaşmasından sonra İran hava məkanında heç bir pozuntu qeydə alınmayıb və hazırda ölkənin hava sərhədləri tam təhlükəsizdir.
Xacə sonda bildirib ki, hazırda İranın hava müdafiə sistemi geniş modernizasiya prosesinə cəlb olunub və hər hansı yeni təcavüz əvvəlkindən “daha sərt və qətiyyətli” cavabla qarşılanacaq.
“Şir Yüksəlişi” və “Sadiq Vəd 3” – iyun döyüşlərinin gedişi
Xatırladaq ki, İsrail 13 iyun 2025-ci il tarixində “Şir Yüksəlişi” adlı hava əməliyyatı ilə İranın bir sıra hərbi obyektlərinə və nüvə infrastrukturuna – o cümlədən Natanz obyektinə – genişmiqyaslı zərbələr endirmişdi. Hücumlar zamanı SEPAH-ın baş komandanı Hüseyn Səlami, Baş Qərargah rəisi Məhəmməd Baqeri və Hava-Kosmik Qüvvələrin komandiri Əmir Əli Hacızadə də daxil olmaqla bir neçə tanınmış hərbi şəxsiyyət həlak olmuşdu.
Tehran cavab olaraq “Sadiq Vəd 3” adlı əks-hücum əməliyyatına start vermiş və İsrailin bir sıra hərbi hədəflərini vurmuşdu. Döyüşlər sonrakı günlərdə də davam etmiş, bundan başqa ABŞ 22 iyun tarixində İranın Nətənz, Fordo və İsfahan kimi nüvə obyektlərinə zərbə endirmişdi. İran isə buna qarşı Qətərdə yerləşən ABŞ-ın “Əl-Udeyd” bazasını raket atəşinə tutmuşdu.
Gərginlik yalnız Tehran və Tel-Əviv arasında əldə edilən atəşkəs razılaşması ilə dayandırılmışdı.
