İranın BMT və Təhlükəsizlik Şurasına rəsmi müraciəti
İran Birləşmiş Millətlər Təşkilatına və Təhlükəsizlik Şurasına ünvanladığı rəsmi məktubda ölkəyə qarşı mümkün hərbi müdaxilənin ciddi nəticələr doğuracağını bildirib. Rəsmi Tehranın bəyanatında qeyd olunub ki, əgər İran hərbi hücuma məruz qalarsa, bölgədə yerləşən bütün düşmən qüvvələrin bazaları “qanuni hədəf” hesab ediləcək.
Məktubda vurğulanıb ki, ABŞ-ın güc tətbiqi ilə bağlı davamlı təhdidləri BMT Nizamnaməsinin açıq şəkildə pozulmasıdır. İran tərəfi hesab edir ki, Vaşinqtonun bölgədə hərbi mövcudluğunu artırması real hərbi təcavüz təhlükəsi yaradır və bunun nəticələri region üçün fəlakətli ola bilər.
ABŞ-ın hərbi mövcudluğu və artan gərginlik
Tehran məktubunda ABŞ-ın bölgədə hərbi qüvvə toplamasını xüsusi olaraq qeyd edib. İran rəsmiləri bu addımları gərginliyi artıran və sabitliyi pozan faktor kimi qiymətləndirir.
İran BMT və Təhlükəsizlik Şurasını səlahiyyətlərindən istifadə edərək Vaşinqtonun təhdidlərinə dərhal son qoymağa çağırıb. Bildirilib ki, ölkə hərbi hücumla üzləşərsə, beynəlxalq hüquq çərçivəsində özünümüdafiə hüququndan istifadə edəcək və qəti cavab verəcək.
Nüvə proqramı ətrafında danışıqların taleyi
Son müraciət ötən il baş tutmuş danışıqların uğursuzluğundan sonra gündəmə gəlib. Həmin dövrdə İsrailin İrana qarşı həyata keçirdiyi hücumlar və ABŞ-ın İranın nüvə obyektlərinə zərbələr endirməsi bölgədə vəziyyəti daha da gərginləşdirmişdi.
ABŞ və İran arasında Tehranın nüvə proqramı ilə bağlı iki mərhələli dolayı danışıqlar Məsqət və Cenevrədə keçirilib. Lakin paralel olaraq bölgədə hərbi gərginliyin artması və Vaşinqtonun hərbi iştirakını gücləndirməsi prosesə mənfi təsir göstərib.
İran isə öz növbəsində Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsinə uyğun olaraq nüvə hüquqlarından imtina etməyəcəyini bəyan edib və proqramının dinc məqsədlər daşıdığını vurğulayıb.
Region üçün mümkün nəticələr
Analitiklərin fikrincə, qarşılıqlı sərt bəyanatlar və hərbi ritorikanın artması Yaxın Şərqdə yeni təhlükəsizlik böhranı riskini yüksəldir. İranın BMT-yə göndərdiyi məktub diplomatik xəbərdarlıq xarakteri daşısa da, eyni zamanda mümkün eskalasiyanın miqyasına işarə edir.
Hazırkı şəraitdə beynəlxalq vasitəçilik təşəbbüslərinin nəticəsi və tərəflərin diplomatik kanallara üstünlük verib-verməyəcəyi regionun gələcək sabitliyi baxımından həlledici olacaq.
