Danışıqların yeri və tarixi açıqlanıb
İran dövlət televiziyası xəbər verib ki, İran və ABŞ arasında danışıqların növbəti mərhələsi Pakistanın paytaxtı İslamabadda 10 aprel tarixində keçiriləcək. Bildirilir ki, bu görüş tərəflər arasında razılaşdırılmış 10 maddəlik planın detallarını yekunlaşdırmaq məqsədi daşıyır.
Məlumata görə, bu qərar İran rəhbərliyinin göstərişi və Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının razılığı ilə qəbul olunub. Tehran hesab edir ki, əldə edilən hərbi üstünlük və siyasi mövqe danışıqlarda əlini gücləndirib.
15 gün ərzində yekun razılaşma hədəfi
İran televiziyası qeyd edib ki, danışıqların nəticəsi olaraq maksimum 15 gün ərzində bütün detallar tamamlanmalıdır. Məqsəd isə hərbi sahədə əldə olunan üstünlüyü siyasi razılaşma ilə möhkəmləndirməkdir.
Tehran bu prosesi “meydandakı qələbənin diplomatik müstəviyə daşınması” kimi qiymətləndirir.
10 maddəlik planın əsas şərtləri
İranın irəli sürdüyü və ABŞ-ın qəbul etdiyi iddia olunan plan aşağıdakı əsas şərtləri əhatə edir:
Təhlükəsizlik və hərbi məsələlər
- Hər hansı aqressiv hərəkətlərdən imtina
- ABŞ-ın döyüş qüvvələrinin regiondan çıxarılması
- Bütün cəbhələrdə, o cümlədən Livanda hərbi əməliyyatların dayandırılması
Strateji və geosiyasi şərtlər
- İranın Hörmüz boğazı üzərində nəzarətinin davam etməsi
- İranın uranın zənginləşdirilməsi hüququnun tanınması
Sanksiyalar və hüquqi məsələlər
- Bütün ilkin və ikinci dərəcəli sanksiyaların ləğvi
- BMT Təhlükəsizlik Şurasının qərarlarının dayandırılması
- Digər beynəlxalq qurumların qərarlarının ləğvi
Maliyyə və kompensasiya məsələləri
- İrana vurulan zərərə görə kompensasiyanın ödənilməsi
İran: ABŞ tələbləri qəbul edib
İran tərəfi bildirir ki, ABŞ artıq rəsmi şəkildə İran xalqının “qanuni tələblərini” qəbul etdiyini etiraf edib. Bu isə Tehranın mövqeyinə görə, danışıqların əsasını təşkil edir.
Açıqlamada vurğulanır ki, bu nəticə İran və onun müttəfiqlərinin son 40 gün ərzində apardığı mübarizənin nəticəsidir. İran rəsmiləri ABŞ və İsrailin hərbi məqsədlərinə nail ola bilmədiyini iddia edir.
Regionda diplomatik mərhələ başlayır
Hazırkı vəziyyət göstərir ki, tərəflər arasında hərbi gərginlik müəyyən qədər azalsa da, əsas diqqət indi diplomatik prosesə yönəlib. İslamabadda keçiriləcək görüş regionun gələcək təhlükəsizlik arxitekturasına ciddi təsir göstərə bilər.
Danışıqların nəticəsi yalnız İran və ABŞ münasibətlərinə deyil, eyni zamanda Yaxın Şərqdəki ümumi geosiyasi balansın formalaşmasına da təsir edəcək.
