Həbsdə Olanlardan Beynəlxalq Çağırış: Rəsmilərə Sanksiya Tələb Olunur

Həbsdə olan şəxslər beynəlxalq ictimaiyyətə müraciət etdilər

Azərbaycanda həbsdə olan bir qrup jurnalist, siyasi fəal, hüquq müdafiəçisi və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndəsi beynəlxalq ictimaiyyətə müraciət yayıb.

Bakı Araşdırmalar İnstitutunun dərc etdiyi müraciətdə müəlliflər Azərbaycanda demokratiya, insan hüquqları və azadlıqlarının vəziyyəti ilə bağlı beynəlxalq hüquq müdafiəsi fəaliyyətinin daha sistemli və koordinasiyalı aparılmasını istəyirlər.

Müraciət müəllifləri hesab edirlər ki, beynəlxalq fəaliyyət ayrı-ayrı şəxslərin işlərinə deyil, siyasi motivli hesab edilən bütün cinayət işlərinə yönəlməlidir.

Sənəddə xarici hökumətlərə, parlamentlərə, beynəlxalq təşkilatlara, həmçinin insan hüquqları sahəsində beynəlxalq müdafiə fəaliyyəti aparan və belə layihələri maliyyələşdirən qurumlara konkret təkliflər irəli sürülür.

Müraciətdə səsləndirilən “siyasi məhbus” və “siyasi motivli təqib” ifadələri sənəd müəlliflərinin mövqeyini əks etdirir. Azərbaycan hakimiyyəti isə uzun müddətdir ölkədə insanların siyasi fəaliyyətinə və ya jurnalist fəaliyyətinə görə həbs edilməsi barədə ittihamları qəbul etmir. Keçmiş rəsmi açıqlamalarda ölkədə siyasi məhbusların olmadığı bildirilib.

“Fokus ayrı-ayrı şəxslərə yönəlməməlidir”

Müraciətdə beynəlxalq hüquq müdafiəsi fəaliyyətinin yalnız tanınmış şəxslər və ya müəyyən qruplarla məhdudlaşdırılmaması əsas tələblərdən biri kimi göstərilib.

Sənəd müəlliflərinin fikrincə, Azərbaycanda siyasi motivli hesab edilən bütün işlər eyni hüquq müdafiəsi gündəliyinin tərkib hissəsi olmalıdır.

Onlar belə fəaliyyətin açıq aparılmasını, görülən işlər barədə hesabatların təqdim edilməsini və ayrı-ayrı təşəbbüslərin vahid kampaniya çərçivəsində əlaqələndirilməsini təklif edirlər.

Hüquq müdafiəsi təşkilatlarına koordinasiya çağırışı

Müraciətdə insan hüquqları sahəsində fəaliyyət göstərən şəxslərdən və təşkilatlardan öz aralarında daha sıx koordinasiya yaratmaları istənilir.

Müəlliflər beynəlxalq müdafiə layihələrinin təkrarlanmasının və mümkün sui-istifadə hallarının qarşısının alınması üçün məlumat mübadiləsinin gücləndirilməsini də vacib sayırlar.

Onların fikrincə, maliyyə və təşkilati dəstək verən qurumlar layihələri qiymətləndirərkən fəaliyyətin konkret bir şəxsə deyil, siyasi motivli hesab edilən bütün işlərə yönəldilməsinə üstünlük verməlidirlər.

Xarici hökumətlərdən konkret addımlar tələb olunur

Müraciətin ən diqqətçəkən hissəsi xarici hökumətlərə, parlamentlərə və beynəlxalq təşkilatlara ünvanlanan tələblərdir.

Müəlliflər həmin qurumları Azərbaycan hökumətini demokratiya, insan hüquqları, hüququn aliliyi, şəffaflıq və hesabatlılıq sahəsində götürdüyü öhdəliklərin yerinə yetirilməsinə açıq şəkildə çağırmağa səsləyirlər.

Həmçinin siyasi motivli hesab etdikləri təqiblərin dayandırılması və həbs edilən şəxslərin azadlığa buraxılması üçün beynəlxalq çağırışların gücləndirilməsini istəyirlər.

Beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatları Azərbaycanda siyasi motivli həbslərlə bağlı əvvəllər də tənqidi hesabatlar yayıblar. Azərbaycan hakimiyyəti isə bu qiymətləndirmələrlə razılaşmayıb.

Rəsmilərə qarşı sanksiya çağırışı

Müraciətdə ən sərt təkliflərdən biri siyasi təqiblərdə iştirak etdiyi iddia olunan dövlət rəsmilərinə qarşı fərdi sanksiyaların tətbiqinin gündəmə gətirilməsidir.

Sənəd müəllifləri xarici dövlətlərdən ən azı hazırda siyasi motivli hesab etdikləri cinayət işlərində iştirak edən vəzifəli şəxslərə qarşı sanksiya prosedurlarına başlanmasını istəyirlər.

Müraciətdə konkret olaraq hansı dövlət rəsmilərinə sanksiya tətbiq edilməsinin tələb olunduğu göstərilmir. Eyni zamanda, hər hansı konkret vəzifəli şəxsin hüquq pozuntusunda məsuliyyət daşıdığı barədə yekun hüquqi nəticə təqdim edilmir.

Avropa Məhkəməsinin qərarları da gündəmdədir

Müraciət müəllifləri İnsan Hüquqları üzrə Avropa Məhkəməsində Azərbaycanla bağlı işlərə prioritet qaydada baxılmasına dəstək verilməsini də istəyirlər.

Onlar həmçinin Avropa Məhkəməsinin Azərbaycanla bağlı çıxardığı qərarların icrası istiqamətində Avropa Şurasının Nazirlər Komitəsinin daha effektiv addımlar atmasına çağırırlar.

Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi Azərbaycanla bağlı əvvəlki bəzi işlərdə siyasi motiv məsələsinə toxunub. Məsələn, İlqar Məmmədovun işi ilə bağlı qərar və onun icrası uzun müddət Avropa Şurası strukturlarının gündəmində olub.

Səhhətində problem olan məhbuslarla bağlı ayrıca tələb

Müraciətdə həbsdə olarkən səhhəti pisləşən və ciddi sağlamlıq problemləri yaşayan şəxslərlə bağlı ayrıca tədbirlərin görülməsi də tələb olunur.

Müəlliflər belə şəxslərin vəziyyətinin yaxşılaşdırılması üçün təsirli addımların atılmasını beynəlxalq hüquq müdafiəsi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi göstərirlər.

Sənədin müəllifləri bütün bu məsələlərin ayrı-ayrı kampaniyalar deyil, Azərbaycanda insan hüquqları və demokratikləşmə məsələsini əhatə edən ümumi strategiya çərçivəsində gündəmə gətirilməsini istəyirlər.

Müraciət yeni imzalara açıq saxlanılıb

Müraciəti müxtəlif siyasi təşkilatların üzvləri, jurnalistlər, hüquq müdafiəçiləri və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri imzalayıblar.

İmzaçılar arasında Akif Qurbanov, Ələsgər Məmmədli, Bəhruz Səmədov, Rüfət Səfərov, Sevinc Vaqifqızı, Ülvi Həsənli, Hafiz Babalı, Nərgiz Absalamova, Şəmşad Ağa, Aynur Elgünəş və digər şəxslərin adları yer alır.

Müraciətdə siyahının müəlliflərin əlaqə saxlaya bildiyi şəxslərin mövqeyi əsasında hazırlandığı və yeni imzalar üçün açıq olduğu qeyd edilir.

Sənədin əsas tələbi beynəlxalq hüquq müdafiəsi fəaliyyətinin daha geniş, şəffaf və koordinasiyalı aparılmasıdır. Bununla yanaşı, müraciət müəllifləri xarici hökumət və beynəlxalq qurumlardan yalnız bəyanatlarla kifayətlənməməyi, siyasi motivli hesab etdikləri təqiblərdə iştirak edən rəsmilərə qarşı fərdi sanksiyalar məsələsini də nəzərdən keçirməyi tələb edirlər.