Hörmüz boğazında yeni reallıq
“New York Times” qəzetinin məlumatına görə, bir sıra ölkələr və beynəlxalq gəmiçilik şirkətləri Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçid üçün İranla danışıqlara başlayıb.
Qeyd olunur ki, İran bəzi dost ölkələrə – Çin, Hindistan, Pakistan, Malayziya və İraqa məxsus gəmilərin keçidinə imkan yaradıb.
Alternativ dəniz marşrutları yaranır
Gəmilər yeni istiqamətlər seçir
“Lloyd’s List” nəşrinin məlumatına əsasən, ən azı doqquz gəmi artıq ənənəvi beynəlxalq marşrutlardan kənara çıxaraq İranın Larak adası ətrafındakı sular vasitəsilə hərəkət edib.
Mütəxəssislər bildirir ki, bu yeni marşrut getdikcə daha geniş yayılır və müəyyən bir sistemə çevrilməkdədir.
Şirkətlər İranla əlaqə qurur
Qeyri-rəsmi kanallar işə düşüb
Məlumata görə, gəmiçilik şirkətləri İran rəsmiləri ilə birbaşa deyil, dolayısı ilə əlaqə qurur. Bəzi hallarda bu əlaqələr xaricdə yaşayan iranlı vasitəçilər üzərindən həyata keçirilir.
Bununla belə, təhlükəsizlik məsələlərinin hələ də tam təmin olunmadığı vurğulanır.
ABŞ üçün çətin vəziyyət
Ekspertlər hesab edir ki, bu proses Vaşinqton üçün ciddi strateji çətinlik yaradır. Sanksiyalar üzrə mütəxəssis Bret Erikson bildirib ki, bu vəziyyət ABŞ-ın təsir imkanlarının zəiflədiyini göstərir.
Onun sözlərinə görə, mövcud şəraitdə ABŞ-ın effektiv təzyiq mexanizmləri tətbiq etməsi getdikcə çətinləşir.
Boğazın bağlanması riski
6 aya qədər ssenari
ABŞ kəşfiyyat qurumlarının daxili qiymətləndirməsinə görə, İran Hörmüz boğazını 1 aydan 6 aya qədər bağlaya bilər.
Bu ssenari bəzi rəsmilər tərəfindən ən pis ehtimal kimi qiymətləndirilsə də, qərarverici şəxslər tərəfindən tam ciddiliklə nəzərdən keçirilmədiyi bildirilir.
Qlobal təsirlər və risklər
Analitiklər vurğulayır ki, Hörmüz boğazı dünya enerji təchizatının əsas arteriyalarından biridir. Bu marşrutda hər hansı dəyişiklik və ya məhdudiyyət qlobal bazarlara birbaşa təsir edir.
Mövcud vəziyyət göstərir ki, İran bu strateji nöqtədə təsir imkanlarını artıraraq regionda və qlobal səviyyədə yeni güc balansı formalaşdırır.
